της Κατερίνας Ανδρεάκου

Το 2013, ο σκηνοθέτης Σεμπαστιάν Λέλιο έγινε παγκόσμια γνωστός με το «Gloria», έναν ύμνο στο ώριμο θηλυκό. Φέτος, επιστρέφει με άλλη μια ηρωίδα που δεν πρωταγωνιστεί συχνά στο σινεμά: μια trans γυναίκα που προσπαθεί να ζήσει μια κανονική ζωή. Η Μαρίνα Βιδάλ είναι τραγουδίστρια σε νυχτερινό κέντρο, αν και διαθέτει μια σπουδαία οπερετική φωνή. Είναι, όμως, ευτυχισμένη στο πλευρό του ώριμου Ορλάντο, ο οποίος άφησε την οικογένειά του για μια ευτυχισμένη σχέση μαζί της. Τη νύχτα των γενεθλίων της, ο Ορλάντο αρρωσταίνει και πεθαίνει λίγο αργότερα στο νοσοκομείο, όπου τον οδηγεί η σοκαρισμένη Μαρίνα. Αυτό που ακολουθεί γι’ αυτήν τις επόμενες μέρες είναι ένα αληθινό μαρτύριο, καθώς έρχεται αντιμέτωπη με τις στερεοτυπικές υποψίες της αστυνομίας αλλά κυριότερα την (έως και βίαια) εχθρική αντίδραση της οικογένειας του Ορλάντο, την ίδια στιγμή που θα έπρεπε να έχει το δικαίωμα και τον χρόνο να θρηνήσει τοn νεκρό σύντροφό της. Αρχικά συνεργάσιμη και φαινομενικά ψύχραιμη, η Μαρίνα δέχεται παθητικά να της «κλέψουν» όλη της την κοινή ζωή με τον Ορλάντο (σπίτι, αυτοκίνητο), καθώς και τις προσβολές για την ταυτότητά της που στωικά σηκώνει στους ώμους. Όταν το πρώτο σοκ περνά και η μεγαλύτερη πληγή που αισθάνεται, πέραν της φυσικής απώλειας, είναι η δυσπιστία των άλλων για τα ειλικρινή της συναισθήματα για τον σύντροφό της, η Μαρίνα αποφασίζει να αντισταθεί και να διεκδικήσει τη θέση που της αρμόζει αλλά και τα δικαιώματά της.

Ο Λέλιο συνεργάζεται εδώ στην παραγωγή με δυο μεγάλα ονόματα του σύγχρονου παγκόσμιου σινεμά, τον Πάμπλο Λαραΐν («Νερούδα») και τη Μάρεν Άντε («Toni Erdmann»), και το αποτέλεσμα είναι άλλη μια λαμπρή επιτυχία για τον ίδιο και το χιλιανό σινεμά, η οποία ήδη απέσπασε το βραβείο σεναρίου στο φετινό Φεστιβάλ Βερολίνου. Χωρίς πολλές φανφάρες και με μια αξιέπαινη αφηγηματική ειλικρίνεια, η ιστορία της Μαρίνα γίνεται ταυτόχρονα τραγική αλλά και θριαμβευτική. Ωστόσο, όσο και να προσπαθεί να την κάνει να μοιάσει με μια ρεαλιστική, μοντέρνα ματιά σε ένα άτομο του οποίου η κοινωνική ομάδα μόλις πρόσφατα αρχίζει να απορροφάται και να κατανοείται από το ευρύτερο σύνολο, είτε στη Χιλή είτε οπουδήποτε, δεν αποφεύγει κάποιες «ποιητικές άδειες» (όπως το φάντασμα του Ορλάντο που ακολουθεί και κατευθύνει τη Μαρίνα ή την ξεκάθαρα συμβολική σκηνή με τον αέρα που φυσά κόντρα καταπάνω στην ηρωίδα) αλλά και κάποιες στιγμές που φαίνονται μάλλον «τραβηγμένες» για μεγαλύτερο συναισθηματικό αντίκτυπο (δεν θα τις ονομάσω «εκβιαστικές», αλλά πλησιάζουν συχνά κοντά σε αυτή τη λεπτή κόκκινη γραμμή). Κάποιοι φτάνουν να τον αποκαλούν και «νέο Αλμοδόβαρ», όμως, όσο ενθαρρυντικά κι αν είναι τα σημάδια αυτής της άμεσης σύγκρισης, ο Λέλιο δεν έχει φτάσει  ακόμα τα αντίστοιχα επίπεδα τόλμης, δημιουργικότητας και – γιατί όχι; – εκκεντρικότητας του Ισπανού δημιουργού. Το σενάριο και η σκηνοθεσία του μπορούν να χαρακτηριστούν και κάπως δισδιάστατα ή «πεζά» ώστε να αξίζουν τον τίτλο, ενώ η έλλειψη έστω και κάποιου ελάχιστου λυτρωτικού χιούμορ είναι ίσως το μεγαλύτερο «αμάρτημα» της ταινίας.

Παρ’ όλα αυτά, ο αδιαμφισβήτητος άσος στο μανίκι του Λέλιο είναι η πρωταγωνίστριά του, Ντανιέλα Βέγκα, η οποία «κεντάει» στο πρόσωπο, τις εκφράσεις και το σώμα της όλα τα στάδια που περνά μέσα σε ελάχιστες μόνο μέρες η πολύπαθη ηρωίδα της. Πότε με περήφανη αξιοπρέπεια, πότε με αυτοκαταστροφική ηττοπάθεια, πότε αψηφώντας τα πάντα με ατίθαση θέληση, η Βέγκα ανάγει τον ρόλο σε έναν από τους πιο σημαντικούς του σύγχρονου σινεμά, σίγουρα εγχέοντάς του και προσωπικές, αληθινές της εμπειρίες. Το γεγονός πως και στην πραγματικότητα είναι μια σπουδαία οπερετική τραγουδίστρια «αποθεώνει» την τελική σκηνή, σε μια ταινία που εξυμνεί τη φράση (η οποία υπάρχει και στην ταινία) «ό,τι δεν σε σκοτώνει, σε κάνει πιο δυνατό».