FreeCinema

Follow us

SHORTBUS (2006)

  • ΕΙΔΟΣ: Κομεντί
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Τζον Κάμερον Μίτσελ
  • ΚΑΣΤ: Πολ Ντόσον, Λίντσεϊ Μπίμις, Άνταμ Χάρντμαν, Σουκ-Γιν Λι, Τζέι Μπράναν, Τζάστιν Βίβιαν Μποντ, Ράφαελ Μπάρκερ, Πίτερ Στικλς
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 101'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Ένα group άγνωστων μεταξύ τους Νεοϋορκέζων αναζητά μία ψυχοθεραπευτική λύση (αν όχι και τον οργασμό) σ’ ένα ελευθέριο lounge club της πόλης, στο οποίο αναμειγνύονται οι τέχνες, η πολιτική και η εξερεύνηση της σάρκας.

Σπάνια στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου είδαμε μια ταινία να παρακινεί τον θεατή προς την αποδοχή μηνυμάτων ελευθεριότητας ή μιας στάσης ζωής που θα μπορούσε να «μετακομίσει» σε ρεαλιστικό επίπεδο και εκτός αιθούσης, άσχετα από την τολμηρότητα της φιλμικής πρότασης. Μία τέτοια περίπτωση είναι το «Shortbus» του Τζον Κάμερον Μίτσελ, ο οποίος δείχνει να νοσταλγεί το πιο φιλελεύθερο πνεύμα της δεκαετίας του ’60, αλλά με τα κότσια να διατυπώσει ξανά τον ορισμό σε σαρκαστική συνάρτηση με το παρόν: «Είναι σαν τα ’60s, αλλά με λιγότερη ελπίδα». Ατάκα του Τζάστιν Μποντ, του οικοδεσπότη ενός lounge club στη Νέα Υόρκη όπου συγκεντρώνονται όλοι οι ήρωες του φιλμ για να λύσουν τα προβλήματα της ύπαρξής τους, για να λυτρωθούν, να βρουν ταίρι, παρτενέρ της μιας νύχτας ή τον οργασμό (κυριολεκτικά και μεταφορικά) που απουσιάζει από το αστικό περιβάλλον το οποίο αποκαλούμε… ζωή.

Το μεγάλο «δόλωμα» του Μίτσελ ίσως το ξέρεις, ο ντόρος άρχισε από τον Μάη, στις Κάννες. Το «Shortbus» περιλαμβάνει αληθινές σκηνές σεξ. Τρεις ηθοποιοί εκσπερματώνουν μπροστά στην κάμερα πριν προλάβεις να δεις τον τίτλο της ταινίας! Και το καστ επιδίδεται συνέχεια σε αυτό. Χωρίς διακρίσεις στη σεξουαλικότητα. Στην αρχή, θα το αντιμετωπίσεις με αμηχανία. Αλλά θα το ξεπεράσεις γρήγορα, παράλληλα με τις συστάσεις του κάθε χαρακτήρα ή ζευγαριού. Χωρίς να το πολυσκεφτείς, έχεις πάρει ήδη δύο μεγάλα μαθήματα από το φιλμ: α) το σεξ μπορεί και, επιτέλους, πρέπει να απεικονίζεται και στο σινεμά σαν μέρος της δικής σου καθημερινότητας, όπως ακριβώς το ζεις και το κάνεις, όχι σαν ηδονοβλεπτική «αρρώστια» που ασφυκτιά από υποκριτικά taboo, και β) το σεξ είναι ένα, μία πράξη, η ίδια πράξη, χωρίς φύλα, μέτωπα πολέμου και διεκδικήσεις. Ο Μίτσελ δεν νοιάζεται για τον αν είσαι straight, gay, bi ή ότι σκατά ταμπέλα μπορούν να σου φορέσουν ακόμη. Από τη στιγμή που μπήκες στο «Shortbus», θα τα δεις όλα. Σαν κάτι φυσιολογικό. Γιατί έτσι πρέπει να είναι!

Πέρα από τον «ιερό» σκοπό που ταυτίζεται με τη σεξουαλική ελευθερία, ο Μίτσελ υπογράφει το εναγώνιο, προσωπικό του love letter προς την πόλη και τους ανθρώπους της Νέας Υόρκης, με τρόπο τόσο χιουμοριστικό που στέλνει τον Γούντι Άλεν και τις τελευταίες ταινίες τις οποίες γύρισε εκεί… στον αγύριστο. Διάλογοι, καταστάσεις, μέχρι και κάποιες σινεφιλικές αναφορές είναι βανδαλιστικά διασκεδαστικές, κι ας συμπορεύονται με στενάχωρα συναισθήματα, αδιέξοδα της ψυχής και τη μοναξιά του ανολοκλήρωτου. Σαν το κακό σεξ, την πράξη που δεν τελειώνει με ηδονή αλλά στη σιωπή. Το «Shortbus» θα ξεψαχνίσει το εγώ σου στα πιο σκοτεινά σημεία. Θα σου βγάλει τη γλώσσα, θα σε ερεθίσει, θα σε κάνει κουρέλι, θα σου δώσει αξιοπρέπεια, θα σε κάνει να γελάσεις υστερικά και να κλάψεις μαζί. Και στο τέλος, που θα του πας, θα στον φέρει τον οργασμό! Μ’ ένα τραγούδι κάθαρσης, μία παρέλαση ανθρώπων και οργάνων (όπως κι αν το «μεταφράσετε» αυτό…), έναν χορό φελινικό και μια ενέργεια εκτυφλωτική που αρκεί για να φωτίσει… όλη τη Γη!

Αν μία ταινία τόσο ρεαλιστική, τόσο ανεπιτήδευτη στις ερμηνείες των πρωταγωνιστών της και τόσο ανοιχτή στο μυαλό μπορεί να σε κάνει να νοιώσεις άλλος άνθρωπος βγαίνοντας από την αίθουσα, τότε δεν αξίζει να ψάξεις τα ελαττώματά της και να γίνεις κυνικός μαζί της. Αγκάλιασέ την σαν κάτι αληθινό. Και, πίστεψέ με, αυτή η λέξη είναι πολύ πιο σημαντική από το δικό μου «αριστούργημα».

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Το άνωθεν κείμενο είναι η κριτική που έγραψα για το φιλμ το 2006, όταν αυτό διανεμήθηκε (ως εκ θαύματος!) για πρώτη φορά στους ελληνικούς κινηματογράφους. Η ντόπια κριτική δεν αγκάλιασε με ιδιαίτερη θέρμη την ταινία, η οποία ξεσήκωσε μέγα ντόρο στο Φεστιβάλ των Καννών, ξεκινώντας μία αμφιλεγόμενη καριέρα που ενίοτε συγκρούστηκε με τα όρια της λογοκρισίας. Αν και κέρδισε το βραβείο κοινού στις Νύχτες Πρεμιέρας, παραγνωρίστηκε εντελώς από τους θεατές όταν έφτασε στις αίθουσες, έχοντας πια αποκτήσει τη φήμη του… «ανώμαλου» έργου. Η σεμνοτυφία του σήμερα (2020) και η επιστροφή σε πιο συντηρητικές τάσεις, μετατρέπουν το «Shortbus» σε έναν κινηματογραφικό άθλο, ένα φιλμ για το οποίο ελάχιστοι τολμούν να μιλήσουν, να δουν και να ξαναδούν. Η λήθη δεν του αξίζει.


MORE REVIEWS

Ο ΔΕΣΜΩΤΗΣ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ

Ντετέκτιβ του Σαν Φρανσίσκο, που πάσχει από ακροφοβία ύστερα από ένα μοιραίο ατύχημα εν ώρα υπηρεσίας στο Αστυνομικό Σώμα, καλείται από παλιό του φίλο να παρακολουθήσει τη σύζυγό του, μια αινιγματική γυναίκα με αυτοκαταστροφικές τάσεις και μια παράξενη ψύχωση με το παρελθόν. Φυσικά, θα γίνει το αντικείμενο του πόθου του, με απρόβλεπτες συνέπειες.

Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

Όχι ακριβώς ικανοποιημένη με τον γάμο της, η σαραντάρα Σοφία βρίσκει ρωμαλέο αγόρι που της αλλάζει τα φώτα στο κρεβάτι κι αρχίζει να ενδιαφέρεται ξανά για τη ζωή και τον εαυτό της. Τα «βρίσκουν» (και) σε όλα τα υπόλοιπα, όμως;

Η ΣΙΩΠΗΛΗ ΚΑΜΑΡΙΕΡΑ

Νεαρή από την Κολομβία εργάζεται ως υπηρέτρια σε έπαυλη πλούσιας ισπανικής οικογένειας στην Κόστα Μπράβα. Οι μέρες της κυλούν ρουτινιάρικα και βαριεστημένα, μέχρι που συνειδητοποιεί ότι υπάρχουν και άλλοι, διαφορετικοί τρόποι απόλαυσης της θερινής ραστώνης.

ΣΥΜΠΕΘΕΡΟΙ ΑΠΟ ΣΟΪ

Δύο οικογένειες που πρόκειται να συμπεθερέψουν υποβάλλονται (δίχως να το γνωρίζουν) σε test DNA από τη μέλλουσα νύφη, με παράδοξα ανατρεπτικά αποτελέσματα σχετικά με την καταγωγή τους.

Η ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΩΝ ΔΡΑΚΩΝ

Στην Αυτοκρατορική Κίνα, οι δράκοι, κάποτε σύμμαχοι των ανθρώπων, κυνηγιούνται και φυλακίζονται. Μικρό ορφανό κορίτσι βοηθά τον τελευταίο εξ αυτών να δραπετεύσει και μαζί ξεκινούν μεγάλο ταξίδι σωτηρίας μαγικού αυγού, ώστε να διασωθεί το είδος.