της Κατερίνας Ανδρεάκου

Το βρετανικό σινεμά έχει, σχεδόν από την απαρχή του, παράδοση στο είδος του κοινωνικού δράματος που σχετίζεται με ταξικά προβλήματα, πιο πρόσφατα από το free cinema (όχι το site μας ντε, το βρετανικό νέο ρεύμα των 60’s) ως τη φιλμογραφία του Κεν Λόουτς. Ταυτόχρονα με το ταξικό δράμα όμως, υπάρχει και το υπο-είδος της δραματικής κομεντί που έχει επίσης βγάλει μερικές κλασικές βρετανικές ταινίες κυρίως την τελευταία εικοσαετία, όπως το μυθοπλαστικό μεν, αλλά γνώριμα – και ταξικά – βγαλμένο από τη ζωή «Άντρες με τα Όλα τους», και τα βασισμένα σε αληθινές ιστορίες «Κορίτσια του Ημερολογίου» και «Γυναίκες Έτοιμες για Όλα». Σε αυτή την κατηγορία υπάγεται και το «Pride», με το ύφος τού πρώτου και τη ραχοκοκκαλιά της απροσδόκητα αληθινής ιστορίας των άλλων δυο, και αποτελεί ήδη μια από τις πιο αξιόλογες προσθήκες στο υπο-είδος του.

Επιστρατεύοντας μια ταξιαρχία καταξιωμένων και ανερχόμενων ηθοποιών που κάνουν εδώ έξοχα τη δουλειά τους σαν σύνολο αλλά και μεμονωμένα (ειδική μνεία στον σοκαριστικά υποτιμημένο Πάντι Κόνσινταϊν και στον νεαρό Τζορτζ ΜακΚέι), ο κατά βάση θεατρικός σκηνοθέτης, Μάθιου Γουόρτσες ισορροπεί επιτυχημένα και με αξιομνημόνευτο ρεαλισμό, ανάμεσα στο ανάλαφρο χιούμορ που απαιτείται από μια εν τέλει «feel good» ταινία, και στις δραματικές καταστάσεις, που εντείνονται συναισθηματικά με τη συνειδητοποίηση πως η ιστορία είναι αληθινή. Αρχειακό υλικό από τις βίαιες συγκρούσεις μεταξύ αστυνομίας και ανθρακωρύχων αλλά και κλιπάκια της αψηφούσας «Σιδηράς Κυρίας» Θάτσερ ξύνουν ακόμα πληγές στην εγχώρια κοινότητα εξόρυξης, ενώ η θρυλική πια τηλεοπτική διαφήμιση της εποχής σχετικά με τη σωστή ενημέρωση και πρόληψη του AIDS ρίχνει τη βαριά σκιά της πάνω από τους χαρακτήρες (μερικοί εξ αυτών αληθινά πρόσωπα) της gay κοινότητας.

Το καλογραμμένο σενάριο του Στίβεν Μπέρεσφορντ στέκεται με συμπάθεια και σεβασμό απέναντι και στις δυο τόσο διαφορετικές αλλά και τόσο παρόμοιες κοινωνικές ομάδες, χωρίς να γίνεται αυστηρός επικριτής ακούσιων προκαταλήψεων και εσωτερικών πολιτικών παιχνιδιών και των δυο πλευρών. Ακόμα και οι «κακοί» της ταινίας δεν είναι παρά απλοϊκοί (αλλά όχι απαραίτητα ανίδεοι) άνθρωποι της εργατικής τάξης, φοβισμένοι και σταδιακά απελπισμένοι για το μέλλον τους, οι οποίοι δεν έχουν γνωρίσει – ανοιχτά – ομοφυλόφιλους συνανθρώπους, μέχρι που μια μικρή ομάδα των τελευταίων αποφασίζει να συγκεντρώσει χρήματα για έναν αγώνα που και οι ίδιοι δίνουν: το δικαίωμα να αντιμετωπίζονται ως ισάξια μέλη της κοινωνίας, το δικαίωμα στην περηφάνια για αυτό που είναι.

Οι καλύτερες σκηνές της ταινίας είναι σαφώς εκείνες στο μικρό ουαλικό χωριό, αλλά και στη λονδρέζικη… gay club scene, με τις δυο κοινότητες αρχικά να αντιμετωπίζουν η μια την άλλη ως… εξωγήινα όντα, και σιγά-σιγά να προσπαθούν να επικοινωνήσουν και να κατανοήσουν αλλήλους. Κι ενώ κάποιοι άνθρωποι, ως συνήθως, δεν αλλάζουν μυαλά (οι προαναφερθέντες «κακοί»), κάποιοι άλλοι δημιουργούν άρρηκτους δεσμούς φιλίας που οδηγούν στο πανηγυρικά θριαμβευτικό φινάλε, το οποίο μπορεί να θυμίζει χολιγουντιανό happy ending αλλά, και πάλι, είναι πέρα για πέρα αληθινό!

Η αφηγηματική φόρμουλα είναι λίγο πολύ γνώριμη για τη φύση και το είδος τής ταινίας, όμως οι Γουόρτσες και Μπέρεσφορντ αποφεύγουν επιδέξια τα πολλά και γλυκερά κλισέ, και μας παραδίδουν μια στιβαρή δραματική κομεντί με μεγάλη καρδιά και μια αληθινή ιστορία που, μπορεί να φαίνεται μικρής κλίμακας, είναι όμως σημαντική, όχι μόνο ως μια δραματοποιημένη πτυχή της σύγχρονης βρετανικής ιστορίας, αλλά και ως μια ευρύτερη ιστορία για την ανεκτικότητα, την αποδοχή του διαφορετικού αλλά και τον συνεχή αγώνα για το δικαίωμα στην ισότητα (οποιουδήποτε είδους, είτε ταξικού, είτε φυλετικού) και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και για αυτούς τους λόγους, οι συντελεστές του «Pride» πρέπει να είναι αληθινά περήφανοι.