του Παναγιώτη Μήτσικα

«Kompromat» είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για τα ενοχοποιητικά στοιχεία (κατασκευασμένα στην πλειονότητα των περιπτώσεων) που χρησιμοποιούνται με πρωταρχικό σκοπό να πλήξουν το πρόσωπο κάποιου, την εικόνα του, και ουχί ζητώντας κάποιο χρηματικό αντάλλαγμα. Για να το θέσουμε σε κάπως πιο… ελληνικά δεδομένα, η γνωστή και μη εξαιρετέα «μονταζιέρα». Από εκεί δανείζεται, λοιπόν, τον τίτλο της η νέα ταινία του Ζερόμ Σαλ, έξι χρόνια μετά την «Οδύσσεια» για τον Ζακ-Ιβ Κουστό. Κάπου εδώ, ας σημειώσουμε πως η πρώτη ταινία του Γάλλου δεν ήταν άλλη από το «Anthony Zimmer» (2005), το πρωτότυπο που έδωσε την έμπνευση για το αμερικανικό remake – ανοσιούργημα του «The Tourist» (2010) – ορίστε ένα πρώτης τάξεως παράδειγμα… kompromat!

Η αρχή της ταινίας μας συστήνει τον Ματιέ, τον Διευθυντή του Alliance Française (φανταστείτε κάτι σαν το δικό μας Γαλλικό Ινστιτούτο), στο αφιλόξενο Ιρκούτσκ της Σιβηρίας, μαζί με τη γυναίκα του και την κόρη του. Η αλήθεια είναι πως μόνο ο Ματιέ φαίνεται ιδιαίτερα χαρούμενος με τη μετάθεση αυτή, καθώς οι αγνές του προθέσεις, να γνωρίσει έναν διαφορετικό πολιτισμό και να μεταλαμπαδεύσει κάποια στοιχεία της κουλτούρας του αντίστοιχου γαλλικού, υπερτερεί της πασιφανούς διαφοράς μεταξύ των δύο λαών. Το τελευταίο θα μας γίνει γνωστό με αρκετά γλαφυρό τρόπο, μετά την παράσταση μπαλέτου που θα παρουσιάσει ο ήρωάς μας, σ’ ένα πανέμορφο θέατρο, το οποίο ανακαινίστηκε με τα χρήματα ενός επιφανούς Ρώσου με διασυνδέσεις στη μυστική υπηρεσία πληροφοριών (την πρώην KGB). Δυστυχώς για τον Ματιέ, το μπαλέτο που παρουσιάζει έχει ως κεντρικό άξονα τη σύνδεση μεταξύ δύο ανδρικών σωμάτων, κάτι που οι (υψηλά ιστάμενοι) θεατές δεν παίρνουν και με πολύ καλό μάτι…

Κλισέ, θα μπορούσε να πει κανείς, μόνο που, όντως, οι Ρώσοι δεν έχουν ακριβώς τις καλύτερες σχέσεις με τα δικαιώματα της LGBTQI κοινότητας, όπως και με αυτά των ανθρώπων που παρακολουθούν οι μυστικές τους υπηρεσίες. Η προαναφερθείσα παράσταση, μαζί μ’ έναν χορό σ’ ένα bar, παρέα με μία όμορφη γαλλόφωνη Ρωσίδα, τη Σβετλάνα (εξαιρετική η Γιοάνα Κούλιγκ, γνωστή μας από την επίσης θαυμάσια ερμηνεία της στον «Ψυχρό Πόλεμο» του Πάβελ Παβλικόβσκι), είναι και τα γεγονότα που οδηγούν στη βίαιη μεταφορά του Ματιέ στις φυλακές, όπου μένει ενεός, μαθαίνοντας πως κατηγορείται για διακίνηση παιδικής πορνογραφίας και κακοποίηση της κόρης του! Εκεί ξεκινά πραγματικά η ταινία, αρχικά παρουσιάζοντάς την ωμή πραγματικότητα της σιβηρικής φυλακής (ιδιαίτερα όταν μαθαίνουν το έγκλημα για το οποίο κατηγορείσαι), για να μετατραπεί κατόπιν σε ένα πρώτης τάξεως θρίλερ όπου κυριαρχεί το ανθρωποκυνηγητό, η αγωνία κι ένα παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι, όλα δοσμένα μ’ ένα κάπως… «ψυχροπολεμικό» φίλτρο.

Φυσικά, τα 127 λεπτά της διάρκειας του φιλμ ξεκάθαρα επιδέχονταν κάποιου τριμαρίσματος, όπως και πολλά από τα δραματουργικά devices του έργου τα οποία είναι υπέρ του δέοντος «εύκολα» και μη πιστευτά (άλλωστε, στην αρχή της ταινίας, θα δούμε και την κάρτα «Ελεύθερα βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα»…). Πρόκειται, όμως, για ένα θρίλερ που φτάνει τον μέσο όρο ψυχαγωγίας και σε κρατά σε εγρήγορση, πετυχαίνοντας σε αρκετά σημεία το σκοπό του.