FreeCinema

Follow us

Η ΠΑΡΕΙΣΦΡΗΣΗ (2018)

(BLACKkKLANSMAN)

  • ΕΙΔΟΣ: Αστυνομική Βιογραφία
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Σπάικ Λι
  • ΚΑΣΤ: Τζον Ντέιβιντ Γουόσινγκτον, Άνταμ Ντράιβερ, Τόφερ Γκρέις, Κόρεϊ Χόκινς, Λόρα Χάριερ, Ρόμπερτ Τζον Μπερκ, Ράιαν Έγκολντ, Άλεκ Μπόλντουιν, Χάρι Μπελαφόντε
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 135'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: TULIP

Ο πρώτος Αφροαμερικανός ντετέκτιβ σε αστυνομικό Τμήμα του Κολοράντο καταφέρνει να γίνει (από τηλεφώνου) φίλος με τον ηγέτη της τοπικής Ku Klux Klan και βοηθά λευκό συνάδελφό του να παρεισφρήσει στην οργάνωση.

Έχουν περάσει 12 χρόνια από την τελευταία φορά που ο Σπάικ Λι είχε γυρίσει ταινία που… βλεπόταν! Ο «Υποκινητής» ήταν ένα ωραίο αστυνομικό θρίλερ με φόντο ληστείας τραπέζης, με δυνατό καστ, δίχως τις συνηθισμένες διαφυλετικές «κορώνες» του σκηνοθέτη. Χωρίς το «μήνυμα». Ήταν ένα ψυχαγωγικό φιλμ. Για κάθε είδους θεατές. Οι κριτικές ήταν ΟΚ, το box-office χαρούμενο, ο Λι ίσως… όχι! Διότι ενδεχομένως να ήταν «παραγγελιά» το έργο, από εκείνα που δεν φτάνουν στα… βραβεία. Όπως και να ‘χει, ήταν μια θετική αναλαμπή σε μια καριέρα που μοιάζει με roller coaster. Με τη διαφορά πως οι… κατηφόρες του ήταν πολύ πιο άσχημες και συχνές. Σήμερα, με την «Παρείσφρηση», ο Λι μας έρχεται με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής του Φεστιβάλ Καννών, έχει ξανά πέραση στα ταμεία και συζητιέται μέχρι και για τα Όσκαρ (βιαστικό αυτό το τελευταίο, αλλά αν το έχεις παρατηρήσει, τα τελευταία έτη υπάρχει μια δυναμική παρουσία και προτίμηση προς τα «μαύρα» φιλμ). Παρουσιάζεται, λοιπόν, ένα έντονο ρεύμα υποστήριξης, συνοδευτικά. Σίγουρα πιο εμφανούς από εκείνη που συνάντησε το 2006. Γιατί; Εδώ παίζει «μήνυμα». Το πλέον προφανές από δαύτα. Για ταινία του Σπάικ Λι μιλάμε. Το ‘χουμε;

Η «Παρείσφρηση» ξεκινά με σκηνή από το… «Όσα Παίρνει ο Άνεμος» (1939), αφήνοντας να εννοηθεί ότι αυτό που θα παρακολουθήσεις διαθέτει χιούμορ. Το προφανές χιούμορ. Που γίνεται περισσότερο… ντουντούκα με πλάνα από τη «Γέννηση ενός Έθνους» (1915), καθώς ο Νότιος και ρατσιστής «δόκτορας» του Άλεκ Μπόλντουιν βγάζει ένα λογύδριο εισαγωγής γεμάτο στερεότυπα, για την εισβολή της βρωμερής μαύρης φυλής στη ζωή του αγνού, λευκού Αμερικανού. Ναι, είναι μια αναφορά που παραπέμπει στον Ντόναλντ Τραμπ. Κέρδισες μια καραμελίτσα, πιπίλα την, ώστε να προχωρήσουμε στο έργο…

Βρισκόμαστε στη δεκαετία του ’70 και ο Ρον κάνει την εμφάνισή του σε ένα αστυνομικό τμήμα του Κολοράντο. Αφροαμερικανός, με «funky» παρουσιαστικό, γίνεται δεκτός με ανάμεικτα συναισθήματα από τους εκεί συναδέλφους του. Έχει καλό βιογραφικό και, σταδιακά, καταφέρνει να αναλάβει χρέη ντετέκτιβ. Εξαιτίας του χρώματός του, χρησιμοποιείται για να παρακολουθήσει τις τοπικές δράσεις μελών του Black Panther Party (enter ρομαντική υποπλοκή) ως «μυστικός». Ο τύπος είναι τζιμάνι, κερδίζει όλο και περισσότερη εκτίμηση στο κόμμα, η οποία του επιτρέπει να παίρνει και πρωτοβουλίες, όπως το να καλεί νούμερο από αγγελία της… Ku Klux Klan σε εφημερίδα! Θα κάνει την «επαφή», πείθοντας τον συνομιλητή του ότι πρόκειται για λευκό, θα του ζητήσουν να τον δουν και να τον στρατολογήσουν και εκεί θα χρειαστεί τη βοήθεια του Φλιπ, ενός Εβραίου (χα!) μπάτσου, ο οποίος θα παρεισφρήσει στη ρατσιστική οργάνωση.

Το φιλμ αποτελεί μια «based upon some fo’ real, fo’ real shit» εκδοχή πραγματικών γεγονότων και αυτό είναι το πιο εξωφρενικό πράγμα που δυσκολεύεσαι να πιστέψεις όση ώρα το παρακολουθείς. Όχι μονάχα για τις απιθανότητες και τις αφέλειες του καταστασιακού, αλλά και για τον φαρσικό, σχεδόν καρτουνίστικο τόνο της αφήγησης. Είναι λίγο δύσκολο να πάρεις στα σοβαρά τα όσα συμβαίνουν, ειδικά από τη σεκάνς του τοπικού συνεδρίου της ΚΚΚ κι έπειτα. Σχεδόν δύο φιλμικά είδη συγκρούονται μεταξύ τους. Εκείνο του αστυνομικού θρίλερ που έχει τις βάσεις του στα ‘70s (προσωπικά, το οπτικό μέρος και ύφος με πήγε περισσότερο προς το «Zodiac» του Ντέιβιντ Φίντσερ, άσχετα από τις δηλώσεις του ίδιου του Λι, ότι οι αναφορές του προσεγγίζουν «Σέρπικο» και «Άνθρωπο από τη Γαλλία» μεριά…), αλλά κι εκείνο μιας… παρωδίας που στοχεύει εξόφθαλμα πολιτικά (ο επικεφαλής της ρατσιστικής οργάνωσης θέλει να κάνει την Αμερική… «great again»!). Το αποτέλεσμα είναι ένα πραγματικό ανέκδοτο, γεμάτο από αφόρητα κλισέ που δεν δικαιολογούν την ύπαρξη του φιλμ ούτε ως αστυνομικής «περιπέτειας» αλλά ούτε και ως βιογραφικής απόπειρας που αναπαριστά ρεαλιστικά συμβάντα. Η κορύφωση, υπό την απειλή μιας ωρολογιακής βόμβας, περισσότερο το γέλιο μπορεί να προκαλέσει παρά το σασπένς, ενώ το σενάριο (και ο Λι) έχουν χάσει το μέτρημα σε υποθετικά φινάλε που θα μπορούσαν να είχαν κλείσει το φιλμ αρκετά συντομότερα (ξαναδές τη διάρκεια της «Παρείσφρησης» στα άνωθεν στοιχεία συντελεστών!).

Κι εκεί που ευχόσουν να έρθει (επιτέλους) ένα τέλος, ο Σπάικ Λι αποφασίζει να κάνει έναν κάποιο «παραλληλισμό» με το σύγχρονο παρόν, προσθέτοντας ρεπορταζιακά, ρεαλιστικά πλάνα από κρούσματα βίας και ρατσισμού στην Αμερική του σήμερα, με έμφαση στο πολύνεκρο χτύπημα στην πόλη του Σάρλοτσβιλ, το 2017. Οι εικόνες είναι σκληρές, το συμβάν είναι παράλογο, αλλά η ένθεση αυτού του υλικού δεν προσθέτει τίποτε στη συνείδηση του θεατή. Δηλαδή τίποτε περισσότερο από το γεγονός ότι ο Λι είναι ένας αφόρητος λαϊκιστής, που θα χρησιμοποιήσει όσο πιο κραυγαλέα γίνεται τα μέσα της δικής του καταγγελίας για να κάνει τη δουλίτσα του. Λυπάμαι, αλλά δεν μπορώ να υπερασπιστώ έναν Γιώργο Τράγκα του μαύρου σινεμά.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Με το αστυνομικό μέρος της πλοκής να δείχνει παράδοξα αστείο (χωρίς να συμβαίνει κατά λάθος αυτό!) και το πολιτικο-κοινωνικό μήνυμα να ουρλιάζει στη διαπασών, το νέο φιλμ του Σπάικ Λι δεν πλησιάζει σε τίποτα τη δύναμη ενός «Κάνε το Σωστό» (1989), αλλά σε μια εποχή αφάνταστης ελαφρότητας και μοδάτης παρουσίας της black culture στα Μέσα, ο απόηχος της «Παρείσφρησης» μοιάζει (και προωθείται) σαν κάτι πολύ πιο ουσιαστικό. Δεν είναι. Και κουράζει, επιπλέον. Εάν, από την άλλη, αρέσκεστε σε στερεότυπα και μασημένη τροφή, get into the groove. Το καλό καστ σώζει (ελαφρώς) τα προσχήματα και τις… αμέτρητες κακοτοπιές.


MORE REVIEWS

ΜΑΝΤΕΨΕ ΠΟΙΟΣ ΗΡΘΕ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΣΟΥ;

Η οικογενειακή μάζωξη για τον εορτασμό των εβδομηκοστών γενεθλίων της μαμάς παίρνει άβολη τροπή, όταν σε αυτήν καταφθάνει η ψυχολογικά ασταθής και εξαφανισμένη τα τελευταία χρόνια κόρη της.

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΗΣ ΤΡΥΠΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΣ

Πρώην φίρμα του λαϊκού τραγουδιού, που τα πήρε κρανίο και τα γάμησε όλα στην Αθήνα, πλέον ζει στην επαρχία με καταχρεωμένο σκυλάδικο, γκρίνια μανούλας και παντρεμένη γκόμενα την οποία θέλει να «κλέψει». Εκείνη θα διαπράξει το τελευταίο κυριολεκτικά, αδειάζοντας 1.000.000 ευρώ από το χρηματοκιβώτιο του συζύγου της. Ο τελευταίος αναζητά το σκαστό ζευγάρι και ζητά τη βοήθεια της δικής του μανούλας…

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ

Ακόμα πληγωμένος από τον χωρισμό του με τη σύζυγό του, ο οξύθυμος και εθισμένος στο αλκοόλ Τζακ Κάνινγκχαμ δέχεται την πρόσκληση να γίνει ο προπονητής της ομάδας basketball του παλιού του σχολείου, στο οποίο ο ίδιος είχε διαπρέψει ως αθλητής και παίκτης. Θα βρει έτσι τον δρόμο για τη σωτηρία του;

ΣΚΟΤΕΙΝΑ ΝΕΡΑ

Ένας μεγαλοδικηγόρος τα βάζει με μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες χημικών όταν συνειδητοποιεί το μέγεθος και την έκταση της περιβαλλοντικής ζημιάς που αυτή έχει προκαλέσει επί δεκαετίες.

ΦΥΓΑΜΕ

Σε ένα φανταστικό σύμπαν που θυμίζει αρκετά τη δική μας καθημερινότητα, δύο έφηβα αδέλφια… ξωτικά έχουν λιγότερο από 24 ώρες ώστε να ολοκληρώσουν ένα ξόρκι και να δουν τον νεκρό τους πατέρα για μια τελευταία φορά.