του Ηλία Φραγκούλη

Ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι πέρασε από αρκετές φιλμικές αποτυχίες για να ξαναβρεθεί στο Παρίσι και μαζί να θυμηθεί τον παλιό, καλό εαυτό του μέσω του… σεξ! Οι «Ονειροπόλοι» του (βασισμένοι στο βιβλίο «The Holy Innocents» του Γκίλμπερτ Αντέρ) αποτελούν μία ενδιαφέρουσα πρόσμειξη στοιχείων πολιτικής, σεξουαλικότητας και κινηματογραφικού πάθους, έξυπνα τοποθετημένοι λίγο πριν την έκρηξη του γαλλικού Μάη του ’68. Η απόλυση του Ανρί Λανγκλουά από Διευθυντή της Cinémathèque Française (το «κρυφό σχολειό» για τη γενιά της nouvelle vague) είναι ο πρώτος λίθος που πέφτει κατά της ελευθεριότητας της εποχής, κατεβάζοντας το φοιτηταριό στους δρόμους. Μπορεί η εισαγωγή να μη λέει τίποτα σε έναν κοινό θεατή και αυτό είναι ένα βασικό πρόβλημα του φιλμ, το οποίο διασκεδάζει ασταμάτητα με την ιδιαιτερότητα σινεφιλικών trivia, απομακρύνοντας την κεντρική του ιδέα από ιδεολογικούς προβληματισμούς. Σ’ αυτό το χώρο λατρείας της Cinémathèque («παλάτι», όπως το αποκαλεί ο πρωταγωνιστής, που κάθεται πάντα κοντά στην οθόνη για να «μεταλάβει» πρώτος τις ιερές εικόνες του παγκόσμιου σινεμά), η Ιζαμπέλ και ο Τεό, δίδυμα αδέλφια και γόνοι αστικής και οριακά μποέμικης οικογενείας, θα προσέξουν τον μοναχικό Μάθιου, ένα Αμερικανάκι που δε χάνει προβολή για προβολή. Αφού περνά τις «εξετάσεις» του και αναδεικνύεται σε «one of us» (προχωρημένη αναφορά στο «Freaks» του Τοντ Μπράουνινγκ), ο Μάθιου θα δεχτεί την πρόσκληση να περάσει ένα μήνα στο σπίτι των δύο νέων και μοναδικών του φίλων, διευρύνοντας κατά πολύ τις απόψεις του πάνω στη συγκατοίκηση και την αδελφική αγάπη…

Από την ώρα που οι «Ονειροπόλοι» κλείνονται μέσα για να χαρούν το σεξ σα μικρά παιδιά, μόνα σαν σε ζαχαροπλαστείο, παράλληλα με συνεχή παιχνιδάκια και παντομίμες που ανασύρουν από τη μνήμη μυθικές σεκάνς του σινεμά, ο Μπερτολούτσι δε δίνει μία για την επανάσταση εκεί έξω! Παντρεύοντας το σινεφιλικό πνεύμα με την ερωτική επιθυμία, προσδίδει απίστευτες διαστάσεις ηδονισμού σε ότι μάθαμε από το πανί, με τη ζωή να έρχεται σε δεύτερο επίπεδο και την πολιτική να ρητορεύει σε χαοτικά διαλείμματα. Η Ιζαμπέλ νοιώθει ότι γεννήθηκε τη στιγμή που άκουσε τη Τζιν Σίμπεργκ να φωνάζει «Herald Tribune» και λικνίζεται σαν τη Γκάρμπο στη «Βασίλισσα Χριστίνα», μπροστά στον «επαναστάτη χωρίς αιτία» Μάθιου που κάλλιστα μπορεί να πλακωθεί σ’ έναν καβγά για την ανωτερότητα του Μπάστερ Κίτον απέναντι στον Τσάρλι Τσάπλιν, ενώ ο Τεό εκσπερματώνει πάνω στις γάμπες της Ντίτριχ.  Όλοι οι χαρακτήρες είναι έρμαια των φετίχ τους από τη μεγάλη οθόνη και μέσα από αυτά μεταμορφώνονται κοινωνικά. Και οι τρεις τους, βαθιά χαμένοι στο ναρκισσισμό τους, είναι ανίκανοι να επιφέρουν την οποιαδήποτε αλλαγή, εκτός κι αν μιλάμε για το σπάσιμο ρεκόρ τρεξίματος μέσα στο Λούβρο, που κατέχει το καστ του γκονταρικού «Bande à Part» (υπέροχη η αναβίωση της σκηνής σε παράλληλο μοντάζ με το φιλμικό πρότυπο)! Λίγο πριν το τέλος, λες και συνήλθαν από υπερβολική δόση σελιλόζης, οι τρεις ήρωες θα βγουν στους δρόμους και θα ρίξουν τις δικές τους molotov, υπνοβατώντας υπό τους ήχους του «Non, Je Ne Regrette Rien». Αμετανόητα νοσταλγικό…