FreeCinema

Follow us

ΧΑΜΟΓΕΛΑ (2022)

(SMILE)

  • ΕΙΔΟΣ: Τρόμου
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Πάρκερ Φιν
  • ΚΑΣΤ: Σόσι Μπέικον, Τζέσι Τ. Άσερ, Κάιλ Γκόλνερ, Κέιτλιν Στέισι, Καλ Πεν
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 115'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ODEON

Νοσοκομειακή ψυχίατρος καλείται να εξετάσει νεοεισαχθείσα σε κατάσταση κρίσης, η οποία πιστεύει πως κάποια υπερφυσική δύναμη «καταλαμβάνει» τα πρόσωπα των ανθρώπων γύρω της, με αναγνωρίσιμο χαρακτηριστικό ένα αρρωστημένο χαμόγελο. Έξαφνα, αυτοκτονεί μπροστά στα μάτια της κι εκείνη υποψιάζεται πως πρόκειται για ένα είδος «κατάρας» που, πλέον, πέρασε σ’ αυτήν!

Χαίρομαι όταν βλέπω ταινίες τρόμου που έχουν και μυαλό. Που τολμάνε, πέρα από τα αναμενόμενα «μπου!», να σου προτείνουν να σκεφτείς κάτι παραπάνω μέσω του θέματός τους. Εδώ, εντελώς ανατρεπτικά, η ρίζα του Κακού είναι ένα σύμβολο θετικότητας για την κοινωνία: το χαμόγελο. Που από ψεύτικο, στο «Χαμογέλα», μετατρέπεται σταδιακά σε σατανικό έως και πραγματικά νοσηρό, ανησυχητικό. Επιτρέποντας στους θεατές ν’ «αναλύσουν» και περαιτέρω layers συμβολισμών τούτου του σκηνοθετικού ντεμπούτου του Πάρκερ Φιν, που όχι μόνο είναι ικανό να προκαλέσει αίσθηση στο παγκόσμιο box-office, αλλά υπόσχεται να έχει και μελλοντική εξέλιξη νέου franchise για το horror genre!

Δεν πρωτοτυπεί στη βάση του έργου ο Φιν. Η δομή της πλοκής μοιάζει μ’ ένα μείγμα από το «Ringu» (1998), το «Βλέπω το Θάνατό σου» (2000) και το «Σε Ακολουθεί» (2015). Μια σειρά από θανάτους – domino που έχουν ξεκινήσει από μία ακαθόριστη «κατάρα» και δεν έχουν σταματημό, συναντά νεαρή ψυχίατρο που προσπαθεί να εξηγήσει τις αιτίες που οδήγησαν στο να γίνει αυτόπτης μάρτυρας της αυτοκτονίας μιας κοπέλας, συμβάν το οποίο στοιχειώνει το μυαλό της και ξυπνά και μια ενοχική ανάμνηση τραύματος από το παρελθόν της (για να γίνει πιο σύνθετη η ιστορία). Λίγο πριν την πράξη της αυτοχειρίας, όλα τα θύματα αποκτούν μια «σαλεμένη», παγωμένη έκφραση, η οποία συνοδεύεται από ένα φρικτά «στημένο» και τρομακτικό χαμόγελο (οι λάτρεις της pop κουλτούρας μπορεί να χαμογελάσουν ύπουλα, ενθυμούμενοι την ανάλογη φιγούρα από τα music promos του Κρις Κάνινγκχαμ για τα «Come to Daddy» και «Windowlicker» του Aphex Twin). Η Δρ. Ρόουζ Κότερ, έχοντας βιώσει ένα τέτοιο περιστατικό, αρχίζει να πιστεύει πως θα είναι η επόμενη που θα… χαμογελάσει!

Σκηνοθετικά, ο Φιν προσεγγίζει τη δράση της ταινίας του πατώντας πάνω στο στοιχείο του ψυχολογικού τρόμου, απομυθοποιώντας ψυχαναλυτικούς ορισμούς και στερεότυπα τα οποία αντιπαλεύουν με το ανεξήγητο και το υπερφυσικό, αφήνοντας να εννοηθεί ξεκάθαρα το ποιος πρόκειται να ηττηθεί: ο ορθολογισμός. Παράλληλα, η επιλογή αυτής της χαμογελαστής (που καθόλου ευχάριστη δεν είναι…) έκφρασης δηλώνει κι έναν τόσο μακάβριο σαρκασμό απέναντι στην εποχή που ζούμε, με το αντίστοιχο emoticon να περιφέρει μια επίφαση χαράς στην καθημερινότητα των social media ή και τα πρόσωπα των συνανθρώπων μας ν’ αποκτούν μια παρόμοια «μάσκα» που σπάνια αντιπροσωπεύει με ειλικρίνεια τούτο το συναίσθημα. Το χαμόγελο στο σήμερα είναι συχνότερα ένα ψέμα «ευγενών» προθέσεων, δημοσίων σχέσεων ή απόδειξη δουλικότητας, το οποίο προσφέρεται απλόχερα και λαμπερά (από τη λεύκανση της οδοντοστοιχίας…) προς εκμετάλλευση. Ο συνδυασμός που κάνει ο Φιν με το στοιχείο της αυτοκτονίας, για τη σκέψη, είναι πολύ πιο φοβικός από τα απλά (μα πετυχημένα) jumpscares που προσφέρει το «Χαμογέλα» και βαραίνει την ψυχή του θεατή με αναπάντεχη ωριμότητα.

Όχι ότι ευελπιστώ να περιμένω ένα sequel που θα εξελίξει με τόλμη τον καινούργιο «μύθο» τρόμου που ακούει στον τίτλο «Smile», αλλά σίγουρα κρατάω το όνομα του σκηνοθέτη, ο οποίος έκανε πολύ γερό μπάσιμο στο σινεμά τρόμου και εύχομαι να με κάνει να… χαμογελάσω ξανά στο σύντομο μέλλον.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Mainstream horror για τους σοβαρούς οπαδούς του είδους, αλλά και για τα «κτήνη» των multiplex! Λειτουργεί και για τις δύο πλευρές! Μερικές ιδέες ανακυκλώνονται, προφανώς, το «ζουμί» του θέματος, όμως, θα βάλει εκείνους που έχουν την όρεξη να κάνουν και μια δεύτερη «ανάγνωση» του έργου ν’ ανοίξουν κουβέντες για την αλληγορική σημασία αυτού του «θανάσιμου» χαμόγελου (και) στα μέτρα της σημερινής κοινωνίας. Θεωρώ ότι το «Χαμογέλα» θα στιγματίσει το 2022 σε συνάρτηση με το genre των ταινιών τρόμου.


MORE REVIEWS

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΛΟΣΥΝΗΣ

Ένα σπονδυλωτό τρίπτυχο για ανθρώπους που θέλουν να σε χρησιμοποιήσουν ή θέλουν να χρησιμοποιηθούν από σένα, για ανθρώπους που θέλουν να σε κακομεταχειριστούν ή θέλουν να τους κακομεταχειριστείς.

ΖΩΙΚΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Στη σύγχρονη Γαλλία και για ανεξήγητους λόγους, μερίδα ανθρώπων μεταμορφώνονται σταδιακά σε ζώα. Πατέρας με έφηβο γιο εγκαταλείπει το Παρίσι για τα δάση του Νότου, προς αναζήτηση της σκαστής από κέντρο κράτησης μεταλλαγμένης συζύγου του, όμως, ο υιός οδεύει ολοταχώς προς τα ζωικά χνάρια της μητέρας του.

Η ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΑ

Πατέρας που έχει μεγαλώσει την κόρη του μόνος, καθώς η μητέρα της από νωρίς εγκατέλειψε αμφότερους, συνειδητοποιεί πως έφτασε η ώρα που η νεαρή θα φύγει μακριά του για σπουδές. Όλα αυτά τα χρόνια, όμως, το «φάντασμα» της πρώην του δεν φαίνεται να τον έχει αφήσει.

FURIOSA: A MAD MAX SAGA

Η παιδική ηλικία της Φιουριόζα, από την ανέμελη ζωή στη γη της αφθονίας και την ομηρεία της από τη συμμορία του Δρ. Ντεμέντους, μέχρι τα νεανικά χρόνια της «πλαστής ταυτότητας» ενός αγοροκόριτσου που περνά απαρατήρητο από τους τυραννικούς δυνάστες του, ώστε ν’ αρπάξει την κατάλληλη ευκαιρία για ν’ αποδράσει.

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΜΑΥΡΗΣ ΒΑΛΙΤΣΑΣ

Πιλότος με ένοχο μυστικό ικανό να του στερήσει τη θέση στο cockpit των αργεντίνικων αερογραμμών, πέφτει θύμα εκβιασμού από μέλη κυβερνητικής υπηρεσίας, αναγκάζοντάς τον να μεταφέρει μια αγνώστου περιεχομένου μαύρη βαλίτσα σε κάθε του πτήση από Μπουένος Άιρες προς Μαδρίτη. Θα πάει μακριά η… βαλίτσα;