FreeCinema

Follow us

ΧΑΜΟΓΕΛΑ (2022)

(SMILE)

  • ΕΙΔΟΣ: Τρόμου
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Πάρκερ Φιν
  • ΚΑΣΤ: Σόσι Μπέικον, Τζέσι Τ. Άσερ, Κάιλ Γκόλνερ, Κέιτλιν Στέισι, Καλ Πεν
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 115'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ODEON

Νοσοκομειακή ψυχίατρος καλείται να εξετάσει νεοεισαχθείσα σε κατάσταση κρίσης, η οποία πιστεύει πως κάποια υπερφυσική δύναμη «καταλαμβάνει» τα πρόσωπα των ανθρώπων γύρω της, με αναγνωρίσιμο χαρακτηριστικό ένα αρρωστημένο χαμόγελο. Έξαφνα, αυτοκτονεί μπροστά στα μάτια της κι εκείνη υποψιάζεται πως πρόκειται για ένα είδος «κατάρας» που, πλέον, πέρασε σ’ αυτήν!

Χαίρομαι όταν βλέπω ταινίες τρόμου που έχουν και μυαλό. Που τολμάνε, πέρα από τα αναμενόμενα «μπου!», να σου προτείνουν να σκεφτείς κάτι παραπάνω μέσω του θέματός τους. Εδώ, εντελώς ανατρεπτικά, η ρίζα του Κακού είναι ένα σύμβολο θετικότητας για την κοινωνία: το χαμόγελο. Που από ψεύτικο, στο «Χαμογέλα», μετατρέπεται σταδιακά σε σατανικό έως και πραγματικά νοσηρό, ανησυχητικό. Επιτρέποντας στους θεατές ν’ «αναλύσουν» και περαιτέρω layers συμβολισμών τούτου του σκηνοθετικού ντεμπούτου του Πάρκερ Φιν, που όχι μόνο είναι ικανό να προκαλέσει αίσθηση στο παγκόσμιο box-office, αλλά υπόσχεται να έχει και μελλοντική εξέλιξη νέου franchise για το horror genre!

Δεν πρωτοτυπεί στη βάση του έργου ο Φιν. Η δομή της πλοκής μοιάζει μ’ ένα μείγμα από το «Ringu» (1998), το «Βλέπω το Θάνατό σου» (2000) και το «Σε Ακολουθεί» (2015). Μια σειρά από θανάτους – domino που έχουν ξεκινήσει από μία ακαθόριστη «κατάρα» και δεν έχουν σταματημό, συναντά νεαρή ψυχίατρο που προσπαθεί να εξηγήσει τις αιτίες που οδήγησαν στο να γίνει αυτόπτης μάρτυρας της αυτοκτονίας μιας κοπέλας, συμβάν το οποίο στοιχειώνει το μυαλό της και ξυπνά και μια ενοχική ανάμνηση τραύματος από το παρελθόν της (για να γίνει πιο σύνθετη η ιστορία). Λίγο πριν την πράξη της αυτοχειρίας, όλα τα θύματα αποκτούν μια «σαλεμένη», παγωμένη έκφραση, η οποία συνοδεύεται από ένα φρικτά «στημένο» και τρομακτικό χαμόγελο (οι λάτρεις της pop κουλτούρας μπορεί να χαμογελάσουν ύπουλα, ενθυμούμενοι την ανάλογη φιγούρα από τα music promos του Κρις Κάνινγκχαμ για τα «Come to Daddy» και «Windowlicker» του Aphex Twin). Η Δρ. Ρόουζ Κότερ, έχοντας βιώσει ένα τέτοιο περιστατικό, αρχίζει να πιστεύει πως θα είναι η επόμενη που θα… χαμογελάσει!

Σκηνοθετικά, ο Φιν προσεγγίζει τη δράση της ταινίας του πατώντας πάνω στο στοιχείο του ψυχολογικού τρόμου, απομυθοποιώντας ψυχαναλυτικούς ορισμούς και στερεότυπα τα οποία αντιπαλεύουν με το ανεξήγητο και το υπερφυσικό, αφήνοντας να εννοηθεί ξεκάθαρα το ποιος πρόκειται να ηττηθεί: ο ορθολογισμός. Παράλληλα, η επιλογή αυτής της χαμογελαστής (που καθόλου ευχάριστη δεν είναι…) έκφρασης δηλώνει κι έναν τόσο μακάβριο σαρκασμό απέναντι στην εποχή που ζούμε, με το αντίστοιχο emoticon να περιφέρει μια επίφαση χαράς στην καθημερινότητα των social media ή και τα πρόσωπα των συνανθρώπων μας ν’ αποκτούν μια παρόμοια «μάσκα» που σπάνια αντιπροσωπεύει με ειλικρίνεια τούτο το συναίσθημα. Το χαμόγελο στο σήμερα είναι συχνότερα ένα ψέμα «ευγενών» προθέσεων, δημοσίων σχέσεων ή απόδειξη δουλικότητας, το οποίο προσφέρεται απλόχερα και λαμπερά (από τη λεύκανση της οδοντοστοιχίας…) προς εκμετάλλευση. Ο συνδυασμός που κάνει ο Φιν με το στοιχείο της αυτοκτονίας, για τη σκέψη, είναι πολύ πιο φοβικός από τα απλά (μα πετυχημένα) jumpscares που προσφέρει το «Χαμογέλα» και βαραίνει την ψυχή του θεατή με αναπάντεχη ωριμότητα.

Όχι ότι ευελπιστώ να περιμένω ένα sequel που θα εξελίξει με τόλμη τον καινούργιο «μύθο» τρόμου που ακούει στον τίτλο «Smile», αλλά σίγουρα κρατάω το όνομα του σκηνοθέτη, ο οποίος έκανε πολύ γερό μπάσιμο στο σινεμά τρόμου και εύχομαι να με κάνει να… χαμογελάσω ξανά στο σύντομο μέλλον.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Mainstream horror για τους σοβαρούς οπαδούς του είδους, αλλά και για τα «κτήνη» των multiplex! Λειτουργεί και για τις δύο πλευρές! Μερικές ιδέες ανακυκλώνονται, προφανώς, το «ζουμί» του θέματος, όμως, θα βάλει εκείνους που έχουν την όρεξη να κάνουν και μια δεύτερη «ανάγνωση» του έργου ν’ ανοίξουν κουβέντες για την αλληγορική σημασία αυτού του «θανάσιμου» χαμόγελου (και) στα μέτρα της σημερινής κοινωνίας. Θεωρώ ότι το «Χαμογέλα» θα στιγματίσει το 2022 σε συνάρτηση με το genre των ταινιών τρόμου.


MORE REVIEWS

BONES AND ALL

Στην Αμερική του Ρόναλντ Ρέιγκαν, ένα κορίτσι που αρέσκεται στο να τρώει ανθρώπινη σάρκα παίρνει τους δρόμους σε αναζήτηση της «χαμένης» μητέρας της και κάποιας πιθανής εξήγησης για την κατάσταση που βιώνει. Στη μοναχική της πορεία, θα βρεθεί η στιγμή που θα… οσμιστεί την παρουσία ενός αγοριού με το οποίο μοιράζεται το ίδιο «μυστικό».

ΠΑΡΑΞΕΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Ερευνητική αποστολή ανακαλύπτει «μαγικό» φυτό, του οποίου οι καρποί χαρίζουν δύναμη ενέργειας ωφέλιμη για την καθημερινότητα της κοινωνίας των Αβαλονιανών. Όταν οι καλλιέργειες του φυτού προσβάλλονται από μυστηριώδη «ιό», μονάχα τα έγκατα της γης μπορούν να δώσουν μια αποτελεσματική απάντηση σχετικά με τον επερχόμενο κίνδυνο.

ΠΙΝΟΚΙΟ ΤΟΥ ΓΚΙΓΙΕΡΜΟ ΝΤΕΛ ΤΟΡΟ

Ο Τζεπέτο έχει χάσει το παιδί του, φτιάχνει μια ξύλινη μαριονέτα αγοριού και… εντάξει, τα υπόλοιπα τα γνωρίζετε ήδη, μη σας πω κι από το 1940 (τουλάχιστον)!

THE FABELMANS

Από «μπαγκάζι» του πατέρα του μέχρι «υποχρέωση» ανατροφής από τη μητέρα του, ο μικρός Σάμι βρίσκει το ιδανικό καταφύγιο στη φαντασία της κινηματογραφικής εμπειρίας και προσπαθεί να γίνει μέρος αυτού του (καλύτερου) «κόσμου».

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 2022

Το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, το μακροβιότερο κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Αθήνας, είναι και πάλι εδώ και γιορτάζει τα 35α γενέθλιά του! Η διοργάνωση θα φιλοξενηθεί από την Πέμπτη 24/11 μέχρι την Τετάρτη 30/11 στους αθηναϊκούς κινηματογράφους ΕΛΛΗ και ΑΝΔΟΡΑ.