FreeCinema

Follow us

PATERSON (2016)

  • ΕΙΔΟΣ: Κομεντί
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Τζιμ Τζάρμους
  • ΚΑΣΤ: Άνταμ Ντράιβερ, Γκολσίφτε Φαραχανί, Μπάρι Σαμπάκα Χένλεϊ, Κλιφ Σμιθ
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 118'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: AMA FILMS

Ο Πάτερσον, ένας νεαρός οδηγός λεωφορείου, μένει στη μικρή πόλη… Πάτερσον του Νιου Τζέρζι και ζει για την ποίηση, εμπνευσμένος από την καθημερινότητά του και την τρυφερή του σχέση με την ελαφρώς εμμονική αλλά υπέροχη γυναίκα του, Λόρα.

Βγαίνοντας από τη δημοσιογραφική προβολή του φιλμ, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Λονδίνου, αρχικά δεν ήξερα πώς να αντιμετωπίσω αυτή τη δωδέκατη μεγάλου μήκους ταινία του λατρεμένου indie δημιουργού, μιας κι είναι εξαιρετικά χαμηλότονη και με ένα κάπως… σιροπιαστά «χαζούλικο» και συχνά άβολο χιούμορ (συγκεκριμένα σε κάποιες στιγμές μεταξύ του ζευγαριού). Ωστόσο, την ίδια στιγμή που η λογική προσπαθούσε να ερμηνεύσει την ταινία, το αυθόρμητο συναίσθημα προκαλούσε ένα παρατεταμένο χαμόγελο αισιοδοξίας και ψυχικής ανάτασης.

Σε μια εβδομάδα της ζωής του κεντρικού ήρωα, λοιπόν: ο Πάτερσον οδηγεί καθημερινά το λεωφορείο του, περνά από τους ίδιους δρόμους και τα ίδια μαγαζιά, ακούει αποσπασματικά τις ιστορίες των επιβατών του, επιστρέφει σπίτι μετά το τέλος της βάρδιας, βγάζει τον κακομαθημένο σκύλο τους βόλτα, και ακούει, συμμετέχοντας κιόλας κατά καιρούς, τις ιστορίες των θαμώνων του τοπικού του bar, στο οποίο σταματά να πιεί τη συνηθισμένη του μπύρα. Επιστρέφοντας σπίτι, βρίσκεται ψύχραιμα αντιμέτωπος με το όποιο καινούργιο «δημιουργικό» κόλλημα της κατά τα άλλα γλυκύτατης και ενθουσιώδους Λόρα, η οποία σιγά-σιγά (και μεταξύ άλλων) ζωγραφίζει κάθε γωνιά του σπιτιού τους ασπρόμαυρη! Το βαθιά ερωτευμένο ζευγάρι είναι υπερβολικά αλληλοϋποστηρικτικό στα όνειρα και τις φιλοδοξίες του και η μέρα τελειώνει όσο τρυφερά ξεκίνησε, για να αρχίσει μια καινούργια, παρόμοια. Μέσα από όλα αυτά, όμως, μέσα από την – για τους περισσότερους από εμάς – πεζή ρουτίνα, ο Πάτερσον, πολίτης του Πάτερσον, ζει και αναπνέει ποίηση. Τη δική του ποίηση, που γράφει όποτε βρίσκει μια στιγμή ηρεμίας ή απλά δημιουργεί νοητικά και απαγγέλλει στο μυαλό του, αλλά και των ποιητών – ηρώων του, με επικεφαλής τον Γουίλιαμς Κάρλος Γουίλιαμς, συγγραφέα της ποιητικής συλλογής… «Πάτερσον»!

Ο χαρακτηριστικός Τζάρμους είναι προφανής: στον πυρήνα, ο ευκρινής, εύγλωττος, οριακά «σοφιστικέ» διάλογος ανάμεσα σε καθημερινούς ανθρώπους που γκρινιάζουν αλλά και χαίρονται τη ζωή, που πληγώνονται αλλά ανακάμπτουν, με μια παντελή έλλειψη «κακών» χαρακτήρων (ο πιο άτακτος στην ταινία είναι ο… σκύλος) και το γνώριμο υποδόριο χιούμορ που βρίσκεται στις μικρολεπτομέρειες. Ιδιαίτερα οι σκηνές «κινδυνολογίας» είναι απλά απολαυστικές. Στις μέρες της τρομοκρατίας και της τρομολαγνίας, της απαισιοδοξίας και της υπερβολικής αντίδρασης (στην αληθινή και την κινηματογραφική ζωή), ο δημιουργός τοποθετεί ιδανικά στιγμές όπου τόσο οι χαρακτήρες όσο και οι θεατές φαντάζονται το χειρότερο σενάριο έκβασης ενός μικρογεγονότος, με μια έμφυτη πια αγωνία, που εδώ ποτέ δεν αποφέρει καρπούς.

Από την άλλη, βλέπουμε κι έναν Τζάρμους πιο χαμηλότονο και μινιμαλιστή από ποτέ. Μας καλεί να ακολουθήσουμε το καθημερινό, φυσικό και νοητικό ταξίδι του ήρωά του και να δούμε τα πράγματα με μια πιο λυρική ματιά. Παρότι στο μεγαλύτερο μέρος τού φιλμ το καταφέρνει, αυτή η ποιητική μέρα της Μαρμότας αναπόφευκτα κάπου κουράζει, ενώ η αρκετά υπερβολική εκκεντρικότητα των κολλημάτων της Λόρα και της εξίσου παρατραβηγμένης ανεκτικότητας του Πάτερσον μάλλον αποξενώνουν και πετάνε τον θεατή έξω από το υπόλοιπο, οργανικά λυρικό πάσο. Πάντως, στον ομώνυμο χαρακτήρα, ο Άνταμ Ντράιβερ υποδύεται με εξαιρετική εσωτερικότητα τον στωικό ποιητή, σε μια από εκείνες τις μη κραυγαλέες, όμως ακέραια αποδομένες πολύπλοκες ερμηνείες.

Χωρίς να προσφέρει ιδιαίτερη τροφή για σκέψη και να συνεπαίρνει όπως πρότερες δημιουργίες του Τζάρμους, το «Paterson» με γοήτευσε, κι ελπίζω να φύγετε κι εσείς από το σινεμά με μια παρόμοια αίσθηση. Δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο ως κινηματογραφική εμπειρία από την αυθεντική έννοια της «ψυχαγωγίας», και αυτή η ταινία την παρέχει με μια κάποια χαμηλότονη γοητεία κι έναν ρομαντισμό για την ίδια την καθημερινότητά μας που σπάνια πια βλέπουμε στο σινεμά.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Μια μεγάλη μερίδα του κοινού (και χωρίς να φταίει απόλυτα μόνο αυτό) θα τη βρει μονότονη, χάνοντας, δυστυχώς, το σκεπτικό του «ποιητικού» του όλου πράγματος. Ενδέχεται, όμως, να ξενίσει κάπως και τους μακροχρόνιους θαυμαστές τους Τζάρμους με την, σε σημεία, αλλόκοτη αφηγηματικότητά του. Είναι, πάντως, μια ταινία με υπέροχες προθέσεις και αισιόδοξη ανθρωπιά στον πυρήνα της, οπότε αξίζει ειλικρινά, παρά τα εκάστοτε ψεγάδια της.


MORE REVIEWS

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΜΑΥΡΗΣ ΒΑΛΙΤΣΑΣ

Πιλότος με ένοχο μυστικό ικανό να του στερήσει τη θέση στο cockpit των αργεντίνικων αερογραμμών, πέφτει θύμα εκβιασμού από μέλη κυβερνητικής υπηρεσίας, αναγκάζοντάς τον να μεταφέρει μια αγνώστου περιεχομένου μαύρη βαλίτσα σε κάθε του πτήση από Μπουένος Άιρες προς Μαδρίτη. Θα πάει μακριά η… βαλίτσα;

ΚΕΝΑ ΑΕΡΟΣ

Άννα, δεν ήμουνα εγώ για αεροπλάνα.

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΦΡΟΪΝΤ

Στο Λονδίνο του 1939, δύο μέρες μετά την εισβολή των Γερμανών στην Πολωνία, ο συγγραφέας και ακαδημαϊκός Κ. Σ. Λιούις επισκέπτεται τον Σίγκμουντ Φρόιντ για να κουβεντιάσουν (ή μήπως να συγκρουστούν;) για την ύπαρξη (ή όχι) του Θεού και την Επιστήμη.

ΤΟ ΛΥΣΑΡΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Σκηνοθέτης που βλέπει πως οι παραγωγοί της επερχόμενης ταινίας του πάνε να τη… «σφάξουν» στο μοντάζ δίχως την έγκρισή του, κλέβει όλο το υλικό της και φυγαδεύεται μαζί με τους πιο στενούς του συνεργάτες στην επαρχιακή κατοικία μιας θείας του, ελπίζοντας εκεί να βρει την ελευθερία της δημιουργικής έκφρασης, πόσω μάλλον κι ένα final cut του… αμάζευτου από τα γυρίσματά του!

ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟΙ ΦΙΛΟΙ

Ένα κορίτσι ανακαλύπτει ξαφνικά την ικανότητα να βλέπει τα «IF», τους φανταστικούς φίλους όλων των παιδιών του κόσμου. Κάποια αναζητούν την καινούργια τους ανήλικη συντροφιά, άλλα νοσταλγούν τους παλιούς τους ιδιοκτήτες που ενηλικιώθηκαν και τα ξέχασαν. Θα μπορέσει να τα βοηθήσει η Μπι;