FreeCinema

Follow us

ΟΥΡΑΝΟΣ (1962)

  • ΕΙΔΟΣ: Πολεμικό Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Τάκης Κανελλόπουλος
  • ΚΑΣΤ: Αιμιλία Πίττα, Φαίδων Γεωργίτσης, Τάκης Εμμανουήλ, Νίκη Τριανταφυλλίδη, Ελένη Ζαφειρίου, Λάζος Τερζάς, Κώστας Καραγιώργης, Νίκος Τσαχιρίδης, Λαμπρινή Δημητριάδου, Χριστόφορος Μάλαμας, Σταύρος Τορνές
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 87'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: NEW STAR

Στην αιωνιότητα του έπους, πέντε άνθρωποι (ο δάσκαλος, ο ταχυδρόμος, ο λοχίας, ο Στράτος και ο Γιάγκος) ήταν πέντε στιγμές… Σαν σταγόνα από τον ουρανό της δόξας.

Ήταν ένα από τα τρία Κάπα. Το τρίτο, κατά σειρά εμφάνισης: Κακογιάννης, Κούνδουρος, Κανελλόπουλος. Και οι τίτλοι των πρώτων μεγάλου μήκους ταινιών του ήταν μονολεκτικοί: «Ουρανός» (1962), «Εκδρομή» (1966), «Παρένθεση» (1968). Όπως ήταν και οι τίτλοι ενός από τους σπουδαίους μετα-επαναστατικούς σκηνοθέτες της Ρωσίας: του Αλεξάντρ Ντοβζένκο. Με τον οποίο έχει ένα ακόμη κοινό σημείο: την ποίηση και τον λυρισμό των εικόνων. Ο Τάκης Κανελλόπουλος, ένας σκηνοθέτης Θεσσαλονικιός, ήταν νεωτεριστής. Έδωσε άλλη πνοή στο λυρικό σινεμά.

Σ’ ένα φυλάκιο στα ελληνοαλβανικά σύνορα και το κοντινό χωριό, η κήρυξη του Δευτέρου Παγκοσμίου κάνει αυτό που κάνει κάθε πόλεμος όταν ξεσπά. Φέρνει τα πάνω-κάτω στη ζωή των ανθρώπων, αλλάζει τις σχέσεις τους, τους χωρίζει. Η Ανθούλα (Νίκη Τριανταφυλλίδη) αγαπά τον Γιάγκο (Τάκης Εμμανουήλ) κι ο Στράτος (Φαίδων Γεωργίτσης) είναι ερωτευμένος με τη Σοφία (Αιμιλία Πίττα). Κάνουν όνειρα για το μέλλον, όμως, η μοίρα έχει άλλα σχέδια γι’ αυτούς. Οι οπλίτες φεύγουν για το μέτωπο, ν’ αντιμετωπίσουν τους εισβολείς Ιταλούς, και οι κοπέλες μένουν πίσω μόνες. Η πρώτη γραμμή, το πεδίο της μάχης, δεν είναι ένας τόπος χαράς. Είναι τόπος φρίκης και οδύνης. Βασίλειο του ολέθρου, με τον θάνατο να κυριαρχεί. Και η ήττα δεν θα φέρει πίσω τους αγαπημένους. Θα φέρει τους Γερμανούς, οι στρατιώτες των οποίων προελαύνουν τραγουδώντας.

Ο «Ουρανός» πλημυρίζει από ευαισθησία, ρομαντισμό, αντιθέσεις και δράμα, καθώς ο Κανελλόπουλος τοποθετεί τους σημαντικούς χαρακτήρες του – μία ομάδα πέντε ανδρών (και δύο ζευγαριών) – στη γαλήνη της Φύσης, την ξεγνοιασιά της ζωής, την καθημερινότητα των απλών ανθρώπων, δύο ημέρες πριν το ξέσπασμα του πολέμου. Και στη συνέχεια, όταν ο ουρανός σκοτεινιάζει, ο καπνός και οι στάχτες κρύβουν τον ορίζοντα, οι θαυμαστές του έργου του θα δουν να ξετυλίγεται η περιβόητη αισθητική του, το αφηγηματικό του ύφος και οι θεματικές εμμονές του. Η ανάγνωση επιστολών, οι εσωτερικοί μονόλογοι, οι μνήμες μιας άλλης ζωής, η επίμονη αναζήτηση της ποίησης μέσα στις εικόνες. Και χρησιμοποιεί τις σκηνές των εφορμήσεων και τ’ αποσπάσματα από πολεμικά επίκαιρα για να υπογραμμίσει τον ήρεμο και ειρηνικό κόσμο των χαρακτήρων του.

O Κανελλόπουλος βλέπει τον πόλεμο στην Αλβανία μέσα από τραγικά επεισόδια ανθρώπων που χάθηκαν, σε αντίστιξη με την προηγούμενη ειρηνική ζωή. Είναι κινηματογραφιστής ακραία λυρικός. Οι χαρακτήρες του κυριαρχούνται από ένα απόλυτο, μυστηριακό και ρομαντικό ερωτικό πάθος, που τους καταβάλλει θαρρείς τόσο πολύ, ώστε να ενεργούν σαν υπνωτισμένοι, ακολουθώντας την καμπύλη της μοίρας. Ο «Ουρανός» του είναι μία σπουδαία ποιητική ταινία, ένα αντιπολεμικό φιλμ που ξεχειλίζει από αγνότητα, συναίσθημα και ευαισθησία.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Το παραπάνω κείμενο προέρχεται από το βιβλίο μου «101 Ελληνικές Ταινίες που Πρέπει να τις Δεις Πριν Πεθάνεις» (εκδόσεις Οξύ, 2023). Είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ενός σκηνοθέτη που είχε κάνει μεγάλη εντύπωση με το 24λεπτο ντοκιμαντέρ «Μακεδονικός γάμος» (1960), το οποίο συμπληρώνει το πρόγραμμα τούτης της επανέκδοσης, μαζί με το επίσης μικρομηκάδικο «Θάσος» (1961). Πολλοί ανέμεναν απ’ αυτόν μία ανανέωση του ελληνικού κινηματογράφου. Θεματολογικά και αισθητικά. Δυστυχώς, διαψεύσθηκαν πριν εκπνεύσει η δεκαετία. Ο «Ουρανός» παραμένει (για τον γράφοντα) η καλύτερη ταινία του. Οι τέσσερις τελευταίες του ανήκουν σ’ εκείνες που… δεν βλέπονται!


MORE REVIEWS

ΕΜΠΟΛΕΜΗ ΖΩΝΗ

Επιχείρηση των Ειδικών Δυνάμεων στις Νότιες Φιλιππίνες, με σκοπό την απελευθέρωση απαχθέντος πράκτορα των αμερικανικών Μυστικών Υπηρεσιών, πηγαίνει εντελώς λάθος κι αφήνει πίσω της έναν αρχάριο ελεγκτή μάχης της Πολεμικής Αεροπορίας, ο οποίος αναζητά τρόπο διαφυγής.

ΕΝΑ ΤΕΛΟΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΡΧΗ

Κατακλυσμιαία βροχή «πνίγει» το Λονδίνο υποχρεώνοντας σε εκκενώσεις και μια απέλπιδα φυγή των κατοίκων προς περιοχές της βρετανικής υπαίθρου οι οποίες αν και δεν έχουν πληγεί, βιώνουν σοβαρά επισιτιστικά προβλήματα. Μ’ ένα νεογέννητο μωρό στην αγκαλιά, μια γυναίκα παλεύει να βρει την ελπίδα για ένα ασφαλές μέλλον.

ΥΠΕΡΟΧΕΣ ΜΕΡΕΣ

Ο κύριος Χιραγιάμα ξυπνά νωρίς το πρωί και ετοιμάζεται να πάει στη δουλειά του. Καθαρίζει δημόσιες τουαλέτες στο Τόκιο. Το ίδιο κάνει και την επόμενη μέρα. Και την επόμενη μέρα. Και την επόμενη μέρα. Και την επόμ…

ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΔΙΚΗΣ

Πρώην πρωτοπαλίκαρο βίαιης εγκληματικής οργάνωσης αναγκάζεται να επιστρέψει στους κόλπους της, προκειμένου να ξεπληρώσει το χρέος του γαμπρού του προς την αδίστακτη αρχηγό της. Ο Κας, όμως, μάλλον έχει τελειώσει οριστικά με την παρανομία.

ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΤΟ ΚΑΚΟ ΠΑΡΑΜΟΝΕΥΕΙ

Δύο αδέλφια θα επιχειρήσουν να δώσουν τη «γιατρειά» στον τόπο τους απομακρύνοντας δαιμονική οντότητα, μα δεν θα τηρήσουν τους κανόνες που έχουν θέσει οι επαρχιακές τους παραδόσεις και διάφορες δεισιδαιμονίες, προκαλώντας μία επιδημική εξάπλωση του Κακού.