FreeCinema

Follow us

Ο ΑΘΩΟΣ (1976)

(L’ INNOCENTE)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Λουκίνο Βισκόντι
  • ΚΑΣΤ: Τζανκάρλο Τζανίνι, Λάουρα Αντονέλι, Τζένιφερ Ο’Νιλ, Μαρκ Πορέλ, Ντιντιέ Οντεπέν, Ρίνα Μορέλι
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 129'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: NEW STAR

Ιταλός αριστοκράτης του 19ου αιώνα με ζωή χλιδής, γυναίκα και ερωμένη, κλονίζεται όταν συνειδητοποιεί πως η σύζυγός του διαθέτει εραστή. Μία εγκυμοσύνη θα περιπλέξει ακόμα περισσότερο τα πράγματα για όλους.

Παράλληλα με τους τίτλους αρχής του «Αθώου», ένα χέρι φαίνεται να ξεφυλλίζει τις σελίδες του φερώνυμου μυθιστορήματος του Γκαμπριέλε Ντ’Ανούντζιο, στο οποίο βασίστηκε ο Λουκίνο Βισκόντι για τούτο το τελευταίο (όπως αποδείχθηκε) φιλμ της καριέρας του (ο Ιταλός auteur πέθανε λίγους μήνες μετά την ολοκλήρωσή του). Εάν σ’ αυτό το πλάνο κρύβεται μια «υπόγεια» σημειολογία που παραπέμπει στην προσπάθεια μιας όσο το δυνατόν πιο πιστής μεταφοράς του πρωτότυπου κειμένου, αδιαφορώντας για την αναγκαία κινηματογραφική προσαρμογή του, τότε πραγματικά πετυχαίνει διάνα. Το κύκνειο άσμα του Βισκόντι μοιάζει σε σημαντικό βαθμό με βαρύ έπιπλο που έχει καρφωθεί στο πάτωμα, επιδεικνύοντας μηδαμινή διάθεση μετατόπισής του από τα ασφαλή λογοτεχνικά του «ύδατα».

Διαδραματιζόμενος στην Ιταλία των τελών του 19ου αιώνα, «Ο Αθώος» αφηγείται μια απλή ιστορία πόθου, υπερηφάνειας και εκδίκησης. Ο γάμος του πλούσιου Τούλιο με την όμορφη γυναίκα του Τζουλιάνα βρίσκεται σε τέλμα εξαιτίας της ανοιχτής εξωσυζυγικής σχέσης που ο πρώτος διατηρεί με την επίσης πλούσια αριστοκράτισσα Τερέζα. Καθώς η τελευταία αρχίζει να βρίσκει τον ρόλο της «άλλης» μειωτικό, επιζητώντας κάτι πιο ουσιαστικό από μία σχέση, η πιστή Τζουλιάνα συνάπτει ερωτικό δεσμό με τον γοητευτικό συγγραφέα Φίλιππο, φέρνοντας τον Τούλιο σε μια θέση την οποία ουδέποτε μπορούσε να διανοηθεί πως θα βρεθεί. Το όχι και τόσο κρυφό αντικείμενο του πόθου του αφενός αρχίζει να του κάνει νερά, αφετέρου η δεδομένη (όπως θεωρούσε, τουλάχιστον) σύζυγός του, ανακαλύπτοντας εκ νέου την ηδονή του έρωτα (που για χρόνια αγνοούσε, προφανώς) από έναν «αντίζηλο», του ξυπνά το αίσθημα της ασίγαστης ζήλειας. Ο πομπώδης και εγωκεντρικός Τούλιο μοιάζει να έχει πέσει θύμα των πράξεών του, αν και ο άκρατος σωβινισμός του τον έκανε να συμπεριφέρεται… πάντοτε έτσι.

Τα θέματα τάξης και ηθικής των αριστοκρατικών κύκλων αποτελούσαν μια συχνή θεματολογία στο έργο του Βισκόντι, πλην όμως, σε προγενέστερα φιλμ του, προσέγγιζε τους προβληματισμούς του με σαφώς πιο ολοκληρωμένο τρόπο (κατά τη γνώμη μου, «Ο Γατόπαρδος» αποτελεί την κορυφαία περίπτωση). Συγκριτικά, «Ο Αθώος» δεν είναι παρά μια μέτρια σαπουνόπερα περιόδου, η οποία σε καμία περίπτωση δεν διαθέτει το απαιτούμενο βάρος ώστε να υποστηρίξει τις σεναριακές της ακρότητες. Το «αρχοντικό» σκηνοθετικό στυλ του Βισκόντι, μαζί με την αψεγάδιαστη ποιότητα παραγωγής (σκηνογραφία και κοστούμια είναι χάρμα οφθαλμών), αγκομαχούν να διατηρήσουν το ενδιαφέρον σε μια τυπική ιστορία ερωτικών απιστιών, η οποία κατά τα τρία τέταρτα περίπου της συνολικής διάρκειας σέρνεται σε μια επανάληψη του προκαθορισμένου της μοτίβου, με τις εμβόλιμες παθιασμένες ερωτικές σκηνές της Λάουρα Αντονέλι να μοιάζουν να λειτουργούν και ως… ξυπνητήρι (υποβαθμίζοντας κατά μία έννοια την ερμηνευτικά αξιοπρόσεκτη παρουσία της).

Τα στοιχεία meló τραγωδίας του τελευταίου ημιώρου, που θα ταίριαζαν γάντι ακόμα και σ’ έναν Αλμοδόβαρ, ναι μεν στέκουν ικανά να κεντρίσουν τον θεατή, εντούτοις μοιάζουν να έρχονται με σημαντική καθυστέρηση. Η κορύφωση που καταδεικνύει πως το κόστος του άκρατου εγωισμού είναι ενίοτε ανυπολόγιστο, έρχεται ως επιμύθιο μιας διαφαινόμενης πορείας, όπου η έννοια της αυτογνωσίας μοιάζει να είναι άγνωστη λέξη για το σύνολο των βασικών ηρώων. Πνιγμένοι στα προνόμια του πλούτου τους, αδυνατούν να κατανοήσουν τις συνέπειες των πράξεών τους, βγάζοντας μια έντονη εικόνα αντιπάθειας στο σύνολό τους (υπάρχουν στιγμές που ακόμη και η χαμηλών τόνων Τζουλιάνα σε κάνει ν’ απορείς με την αφέλειά της). Προς απόδειξη του ταλέντου του, πάντως, ο Τζανκάρλο Τζανίνι καταφέρνει να κάνει τον άκρως αρνητικό χαρακτήρα του Τούλιο να μην δείχνει όσο γλοιώδης είναι στην πραγματικότητα, σε αντίθεση με την παντελώς άχρωμη παρουσία της Ο’Νιλ (η οποία, συν τις άλλοις, υποφέρει και από το κάκιστο ντουμπλάρισμά της). Ο καμβάς, στον οποίο ο Βισκόντι έχει κεντήσει τον «Αθώο» του, στην όψη είναι υπέροχος, όμως, αδυνατεί να συγκριθεί ουσιαστικά με την παρελθούσα φιλμογραφία του.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Σε ένα πιο γενικό σχόλιο, εν όψει των θερινών επανεκδόσεων, η γνώμη μου είναι πως οι Βισκόντι, Αντονιόνι, Γκοντάρ και λοιποί ανάλογοι είναι (ασφαλώς) αξιοσέβαστοι για την προσφορά τους στον κινηματογράφο, όμως, υπάρχει και άλλο σινεμά, πιο ταιριαστό με την έννοια του καλοκαιριού, που καλό θα ήταν ν’ ανακαλυφθεί κάποτε από την ελληνική διανομή. Σε ό,τι αφορά τον «Αθώο», περισσότερο νομίζω ενδιαφέρει τους μελετητές του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, παρά το ευρύ κοινό. Όχι υπό το πρίσμα της ακατανόητης «κουλτούρας» (δεν πρόκειται για τέτοιο δείγμα ταινίας), αλλά υπό τον βαθμό της (υποδεέστερης συγκριτικά) διαχρονικής του αξίας.


MORE REVIEWS

ΑΜΠΙΓΚΕΪΛ

Ασύνδετη ομάδα παρανόμων απάγει ανήλικη μπαλαρίνα, με τη φήμη ότι πρόκειται για την κόρη ζάμπλουτου ο οποίος θα δώσει ασυζητητί το τεράστιο ποσό των λύτρων που θα του ζητηθεί. Η μικρή Άμπιγκεϊλ, όμως, δεν είναι ένα κοινό, απροστάτευτο κοριτσάκι…

ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Σε ένα κοντινό, δυστοπικό μέλλον, η Αμερική σπαράσσεται από τον διχασμό ενός Εμφυλίου που έχει μετατρέψει τη χώρα σε αληθινή ζώνη πολέμου. Καθώς μία ισχυρή φατρία ανταρτών κατευθύνεται προς τον Λευκό Οίκο για να σκοτώσει τον Πρόεδρο, μία φωτορεπόρτερ και η ομάδα συνεργατών της αγωνίζεται να προλάβει να φτάσει στη Γουόσινγκτον πριν να είναι αργά.

DEMON SLAYER: KIMETSU NO YAIBA - HASHIRA TRAINING

Ο Τάνζιρο, ο Γκένια και η Νέζουκο καταδιώκουν έναν δαίμονα Ανώτερης Τάξης στα δάση του Χωριού Ξιφασκίας, με τον πρώτο ν’ αντιμετωπίζει ένα θανάσιμο δίλημμα. Βγαίνει κερδισμένος, αλλά δεν πρόκειται να χαρεί τη νίκη του, μιας και ο Άρχοντας Μούζαν θέλει να εκμεταλλευτεί εκείνη της «μολυσμένης» Νέζουκο έναντι του ήλιου!

MIA AND ME: Η ΤΑΙΝΙΑ

Όταν η Μία επιστρέφει στο παλιό εξοχικό σπίτι της οικογένειας με τον παππού της, η πέτρα στο μαγικό της βραχιόλι φωτίζει ξαφνικά - ένα κάλεσμα για βοήθεια! Μέσω μιας αστραφτερής πύλης, μεταφέρεται στον φανταστικό κόσμο των μονόκερων της Σεντοπίας. Εκεί συναντά τον μονόκερο Στόρμι και τον Ίκο, ένα ξωτικό από το Νησί Λώτους, το οποίο χρειάζεται απεγνωσμένα τη βοήθειά της. Ο Τόξορ, ένας αποκρουστικός κακός που μοιάζει με βατράχι, θέλει να κατακτήσει το νησί με μαύρη μαγεία.

ΜΗ ΜΟΥ ΛΕΣ ΨΕΜΑΤΑ

Διάσημος συγγραφέας επιστρέφει στη γενέτειρά του έπειτα από τριανταπέντε χρόνια απουσίας, προκειμένου να παραστεί σε επετειακές εκδηλώσεις. Η τυχαία συνάντηση με τον γιο παλιού συμμαθητή του, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος του εφηβικός έρωτας, ξετυλίγει το κουβάρι των αναμνήσεων, αλλά και των συγκρούσεων.