του Ηλία Φραγκούλη

Ο ελληνικός κινηματογράφος αποκτά μια νέα, σαφώς υποσχόμενη και ενδεχομένως σημαντική για το μέλλον υπογραφή… στο εξωτερικό. Το «Inside», αν και ντεμπούτο στη μυθοπλασία μεγάλου μήκους για τον Βασίλη Κατσούπη, είναι αγγλόφωνο, έχει για πρωταγωνιστή του τον Γουίλεμ Νταφόου και διανέμεται μέσω της Focus, label το οποίο εσχάτως συνεργάζεται (παγκοσμίως) με το studio της Universal. Κι αφήστε τους άλλους να στέλνουν σενάρια για έγκριση χρηματοδότησης από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου…

Αυτό που μοιάζει με μια κοινότυπη heist movie στην αρχή του «Inside», αποκτά στη συνέχεια χαρακτήρα δραματικού «θρίλερ»… επιβίωσης, καθώς ο μοναδικός χαρακτήρας της ταινίας ανακαλύπτει πως έχει παγιδευτεί μέσα σ’ ένα «χρυσό κλουβί» το οποίο δεν του προσφέρει καν τα βασικά για να κρατηθεί στη ζωή… μέχρι να τον βρουν εκεί μέσα, κάπως, κάποτε, σε όποια κατάσταση θα είναι, πια. Οι μέρες περνούν αγχωτικά, το σύστημα ασφαλείας έχει βγει εκτός λειτουργίας, η επικοινωνία με τον έξω κόσμο είναι αδύνατη, ο κλιματισμός έχει τα πάνω και τα κάτω του εκτός ελέγχου, νερό δεν υπάρχει από πουθενά, η κουζίνα διαθέτει ελάχιστα τρόφιμα και ο ήρωάς μας μοιάζει μ’ ένα άτυχο περιστέρι που βρίσκεται στην ίδια μοίρα, έχοντας εγκλωβιστεί μέσα από το προστατευτικό «δίχτυ» της βεράντας, δίχως ίχνος διαφυγής.

Η ιδέα, σε πρώτο επίπεδο, είναι (ή φαίνεται) απλοϊκή, όμως, το σενάριο του Μπεν Χόπκινς και του Κατσούπη διαθέτει πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης που «ντύνουν» την εξυπνάδα, τον πανικό και την απογοήτευση του ήρωα με τρόπους ξεκάθαρα συμβολικούς, λες και ο θεατής παρακολουθεί μια κοινωνική αλληγορία με αναπάντεχες (και λίαν δυσάρεστες) τροπές. Περιτριγυρισμένος από έναν εσωτερικό χώρο που θυμίζει περισσότερο art gallery παρά κατοικία κανονικού ανθρώπου, ο ανώνυμος στο φιλμ (αλλά Νίμο για τα credits) διαρρήκτης ανιχνεύει κάθε σπιθαμή του διαμερίσματος για να βρει τροφή και νερό, παράλληλα με τις αποτυχημένες του απόπειρες να «δραπετεύσει» ή ν’ ακουστεί από τον έξω κόσμο (βασισμένος αποκλειστικά στην ύπαρξη μιας καθαρίστριας που σχεδόν μέρα παρά μέρα εμφανίζεται να σκουπίζει την εξωτερική πλευρά της καλά μονωμένης εισόδου). Το αίσθημα της ταξικότητας βγαίνει στην επιφάνεια δίχως πολλές σκέψεις, λες και το έργο σχολιάζει τον αγώνα μιας «κατώτερης τάξης» που παραβίασε (σαν να διέπραξε την υπέρτατη ύβριν) τις πύλες ενός ανώτερου κοινωνικού στρώματος (ακόμη και εξουσίας) και τιμωρείται από τις δικλείδες ασφαλείας των μηχανισμών του συστήματος που το συντηρούν ώστε να βρίσκεται σ’ αυτή τη θέση, μ’ έναν σχεδόν ειρωνικά μακάβριο τρόπο.

Αφοδεύοντας σε μια ευμεγέθη μαρμάρινη μπανιέρα, βασανίζοντας την ύπαρξή του υπό θερμοκρασίες ψύχους ή καύσωνα, καταναλώνοντας οτιδήποτε για τροφή (από τα ψάρια του ενυδρείου μέχρι κονσέρβες για σκύλους) και καταστρέφοντας σταδιακά καθετί μπορεί να τον βοηθήσει να «χτίσει» μια ανορθόδοξη κατασκευή που θα του επιτρέψει να φτάσει στην οροφή και να «σκαλίσει» τον design-άτο φεγγίτη, ο ήρωας του «Inside» χάνει κάθε ίχνος αξιοπρέπειας, λύπησης απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό, σημασίας (και δικαιώματος) να υπάρχει ως (κοινός) θνητός. Μια άνευ αξίας ανθρώπινη ζωή, δίπλα σε αμύθητης αξίας έργα Τέχνης τα οποία, παραδόξως, δεν θα καταφέρουν να του αλλάξουν τη ζωή, να του προσφέρουν τη φυγή μιας ουτοπικής «χλίδας», που απειλούν να τον «θάψουν» εκεί μέσα διότι φάνηκε άπληστος ή επιχείρησε (μέσω της παραβατικότητας) να ζήσει… πέρα από τις δυνατότητές του (γνώριμο δεν ακούγεται αυτό;).

Πέρα από το «layer» του κοινωνικού background, το φιλμ μπορεί να ιδωθεί και σαν ένα σχόλιο γύρω από τη σχέση της (εκτροχιασμένης) υπεραξίας που συνοδεύει την Τέχνη στο σύγχρονο δυτικό πολιτισμό με εκείνη του πλέον φτηνού «αγαθού» της ανθρώπινης ζωής, μία οπτική ανατριχιαστική για την πορεία που ακολουθεί το είδος μας σήμερα, μέχρι το στάδιο της ολοκληρωτικής ασφυξίας. Ακόμη πιο δυσάρεστη, βέβαια, μπορεί να είναι η σκοπιά του «Inside» μέσα από το βλέμμα του… θεατή, ενός «ανθρωποφάγου» voyeur του όποιου θεάματος, που κοιτάζει ψυχρά κι αμέτοχα τον κόσμο, τη ζωή και την Τέχνη, απολαμβάνοντας τη μοναξιά, τον πόνο και το κατάντημα της κοινωνίας, δίχως να σκέφτεται πραγματικά αν αυτή η οθόνη του παρουσιάζει μια αλήθεια ή ένα ψέμα. Όσο δεν είναι «μέσα» σ’ αυτήν, είναι καλά…