FreeCinema

Follow us

GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI (1999)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα Εγκλήματος
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Τζιμ Τζάρμους
  • ΚΑΣΤ: Φόρεστ Γουίτακερ, Χένρι Σίλβα, Κλιφ Γκόρμαν, Τζον Τόρμεϊ, Καμίλ Γουίνμπους, Ισαάκ Ντε Μπανκολέ
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 116'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: SUMMER CLASSICS

Μοναχικός εκτελεστής με κώδικα τιμής ανάλογο των samurai, γίνεται στόχος της Μαφίας όταν κατόπιν εντολής του «αφέντη» του δολοφονεί ένα μέλος της.

Από το ξεκίνημα της καριέρας του, ο Τζιμ Τζάρμους κουβαλούσε την ταμπέλα του «πιο Ευρωπαίου σκηνοθέτη από την Αμερική». Δεκαπέντε χρόνια μετά την ταινία ορόσημο για τον ανεξάρτητο αμερικανικό κινηματογράφο της δεκαετίας του ’80, το «Πέρα από τον Παράδεισο», έδειξε πως ενδεχομένως αυτό που του ταίριαζε καλύτερα ήταν η αναζήτηση έμπνευσης στην… Άπω Ανατολή. Μπολιάζοντας τις samurai ιστορίες του Ακίρα Κουροσάουα (βασικά το «Γιοζίμπο» του 1961) με τον «Δολοφόνο με το Αγγελικό Πρόσωπο» (1967) του Ζαν-Πιερ Μελβίλ και λαμβάνοντας ισχυρά «δάνεια» από το yakuza cult classic «Koroshi no Rakuin» (1967), ο Τζάρμους τοποθετεί το «Ghost Dog» του σ’ ένα σταυροδρόμι όπου συγκρούονται πολιτισμοί και φιλοσοφίες.

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης των ηθικών κωδίκων της Ανατολής και της Δύσης και με φόντο το σύγχρονο αστικό τοπίο βρίσκεται ο πληρωμένος hitman του τίτλου. Ο Ghost Dog είναι ένας δολοφόνος που κατοικεί σε μια… κατεστραμμένη καλύβα μιας ταράτσας της Νιου Τζέρζι, ζει αυστηρά σύμφωνα με τους κανόνες των πολεμιστών της Ιαπωνίας (όπως εκείνοι εκφράζονται στο βιβλίο «Hagakure»), είναι απόλυτα αφοσιωμένος στον μικρομαφιόζο Λούι (ο οποίος του είχε σώσει τη ζωή κάποτε), ενώ στις εκκεντρικές του συνήθειες περιλαμβάνονται η χρήση ταχυδρομικών περιστεριών για οποιαδήποτε μορφή επικοινωνίας με το «αφεντικό» του και η απαίτησή του να πληρώνεται για τις υπηρεσίες του αποκλειστικά την πρώτη μέρα κάθε φθινοπώρου. Η επικερδής και άκρως αποτελεσματική συνεργασία που έχει με τον Λούι φτάνει προς το τέλος της με το που φέρνει εις πέρας μια «δουλειά» η οποία θα ενοχλήσει τα μεγάλα κεφάλια της Μαφίας, μετατρέποντάς τον από κυνηγό σε κυνηγημένο.

Η καθημερινή ευλάβεια του Ghost Dog δίνει στα δρώμενα μια διάσταση ρουτίνας, όμως, αυτή περισσότερο μοιάζει να παρωδεί τις γκανγκστερικές ταινίες, πλησιάζοντας συχνά το ύφος των αδελφών Κοέν (η υποπλοκή με τον γαλλόφωνο κολλητό φίλο του Ghost Dog στέκει ως άκρως χαρακτηριστική), παρά να παίρνει τον εαυτό της στα πολύ σοβαρά. Το παράλογο deadpan χιούμορ της ταινίας εναλλάσσεται με σκηνές βίας που θα ταίριαζαν ακόμα και σε ταινία του Κουέντιν Ταραντίνο (με συμβολισμούς που στην περίπτωση του Ωραίου Φρανκ παραπέμπουν σε τελετουργικό Seppuku), καταφέρνοντας να βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα στη ρηχότητα των κινήτρων του συνόλου των ηρώων της και στον βαριά πένθιμο χαρακτήρα του φιλοσοφημένου hitman Ghost Dog. Ο τελευταίος μοιάζει με… hip-hop (καταπληκτικό το score του RZA) κράμα από Τοσίρο Μιφούνε και Αλέν Ντελόν, παραμένοντας σταθερά προσκολλημένος στον haiku φορμαλισμό του. Ο ιδεαλισμός του είναι αδιαπραγμάτευτος, εν τούτοις, ο κόσμος γύρω του αλλάζει, καθιστώντας τα ιδανικά του αταίριαστα με τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Τώρα που το σκέφτομαι, βέβαια, η παρατήρηση αυτή ίσως να ταιριάζει γάντι και με τη συνολική φιλμογραφία του Τζιμ Τζάρμους, που σε κάποιες περιπτώσεις της είναι… αλλού γι’ αλλού. Το «The Way of the Samurai» (ευτυχώς) δεν αποτελεί τέτοια περίπτωση.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Όταν πριν είκοσι πέντε χρόνια είχα δει για πρώτη φορά το «Ghost Dog», θεώρησα πως αποτελούσε την μέχρι τότε καλύτερη ταινία του Τζιμ Τζάρμους. Παραμένει θαυμάσια και συστήνεται για γνωριμία με το έργο του σκηνοθέτη, εν τούτοις, το πρωτόλειο «Πέρα από τον Παράδεισο» θαρρώ πως είναι ένα πιο σημαντικό φιλμ. Λίγα χρόνια έπειτα, ο Τζάρμους επιχείρησε κάτι περίπου ανάλογο με τούτο και παρουσίασε το… εγκληματικά απαράδεκτο «Στα Όρια του Ελέγχου» (2009).


MORE REVIEWS

ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΕΚΦΩΝΗΤΗΣ

«Εδώ και αρκετό καιρό, ξέρω ποιο είναι το πρώτο πράγμα που θα ήθελα να κάνω όταν γίνω πενήντα χρονών. Θα ήθελα να κλείσω έναν ξεχασμένο λογαριασμό ερωτικού ενδιαφέροντος με τη νεότητά μου.»

ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΡΙΑ ΒΡΙΚΟΛΑΚΑΣ ΑΝΑΖΗΤΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΚΟ ΑΤΟΜΟ

Η Σάσα, θυγατέρα οικογένειας βρικολάκων, από μικρή είχε ψυχολογικά προβλήματα σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο επρόκειτο ν’ αναζητά την τροφή της (σκοτώνοντας ανθρώπους) στο μέλλον. Μεγαλώνοντας, εξακολουθεί να βρίσκεται σε εμπόλεμη κόντρα με τους δικούς της γι’ αυτό, όμως, η γνωριμία της μ’ ένα αυτοκτονικό νεαρό αγόρι εμφανίζει ξαφνικά θετικές προοπτικές.

ΜΝΗΜΗ

Κοινωνική λειτουργός που κουβαλά σοβαρά τραύματα από το παρελθόν συνδέεται με ανοϊκό συνομήλικό της άνδρα, τον οποίο ενδεχομένως να γνώριζε από παλιά. Η μνήμη, όμως, παίζει παράξενα παιχνίδια.

ΑΔΑΜ

Ανύπαντρη έγκυος γυναίκα βρίσκει καταφύγιο στο σπίτι χήρας μάνας με μικρή κόρη. Στο Μαρόκο, όμως, αμφότερες οι συνθήκες είτε είναι διόλου αποδεκτές, είτε δέχονται ισχυρές πιέσεις ώστε να διαφοροποιηθούν.

Η ΚΥΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ

Παρίσι, 7 Μαΐου 1995. Ο Ζακ Σιράκ εκλέγεται Πρόεδρος της Γαλλίας. Η σύζυγος του, Μπερναντέτ, ονειρεύεται σπουδαία καριέρα πλάι του ως η Πρώτη Κυρία της χώρας, πλην όμως, τόσο ο άντρας της όσο και οι συμβουλάτορες του δεν έχουν καθόλου σε εκτίμηση το πολιτικό της ένστικτο.