FreeCinema

Follow us

EO (2022)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γέρζι Σκολιμόφσκι
  • ΚΑΣΤ: Σάντρα Ντρζιμάλσκα, Ιζαμπέλ Ιπέρ, Λορέντζο Τζουρτζόλο
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 86'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ODEON

Ένα γαϊδουράκι περιδιαβαίνει μόνο του την Ευρώπη, μαθαίνοντας από πρώτο χέρι τη σκληρότητα, αλλά και την καλοσύνη των ανθρώπων.

Είναι δύσκολο ν’ αναμετρηθείς με ένα μεγαθήριο του παγκόσμιου σινεμά, όπως υπήρξε ο Ρομπέρ Μπρεσόν, αλλά μάλλον τα πράγματα γίνονται λιγάκι ευκολότερα όταν κι εσύ αποτελείς έναν άλλου είδους θρύλο του κινηματογράφου και ακούς στο όνομα Γέρζι Σκολιμόφσκι. Με την καινούργια του ταινία, ο Πολωνός δημιουργός αποτίνει έναν φόρο τιμής στο αριστούργημα του Μπρεσόν, «Au Hasard Balthazar» (1966), εκεί όπου το ομώνυμο γαϊδουράκι βιώνει έναν δικό του Γολγοθά, αλλάζοντας συνεχώς ιδιοκτήτες, με όχι και τόσο ευτυχή αποτελέσματα. Με το «EO», ο Σκολιμόφσκι φέρνει την θεματική του Μπρεσόν στη σύγχρονη εποχή, επιχειρώντας με τη σειρά του να δώσει απάντηση στο βασικό ερώτημα των δύο ταινιών: ποιος είναι, τελικά, το πραγματικό «ζώο», το γαϊδούρι ή ο άνθρωπος;

Ο Σκολιμόφσκι ξεκινά από νωρίς την ταινία του με μια αντίφαση. Ο EO είναι ένας γαϊδαράκος ο οποίος «εργάζεται» σ’ ένα τοπικό τσίρκο, εκτελώντας το νούμερό του με τη βοήθεια της εκπαιδεύτριας και παρτενέρ του, Κασσάνδρας. Εκείνη τον λατρεύει και τον περιποιείται ανελλιπώς. Όταν το τσίρκο κλείσει έπειτα από διαμαρτυρίες κατοίκων που εναντιώνονται στην εκμετάλλευση των ζώων, ο EO θα βρεθεί να εκτελεί χρέη βαστάζου σ’ έναν ιππικό όμιλο και κατόπιν να «βοηθά» παιδιά με σύνδρομο Down σε μια εξειδικευμένη για τέτοιες περιπτώσεις φάρμα. Μετά από μέρες αναζήτησης, η Κασσάνδρα θα εντοπίσει τον EO και θα τον επισκεφτεί, προκειμένου να γιορτάσει για λίγο μαζί του τα γενέθλιά του. Η σύντομη παραμονή της μαζί του, θα προκαλέσει στον EO την επιθυμία να δραπετεύσει από τη φάρμα και να ξεκινήσει ένα μοναχικό ταξίδι αναζήτησης της «αγαπημένης» του, το οποίο θα τον φέρει αντιμέτωπο με όλη την ομορφιά και την ασχήμια του ανθρώπινου είδους.

Η πρωταρχική διαφοροποίηση έγκειται στο έγχρωμο της εικόνας, με τον Σκολιμόφσκι να απομακρύνεται από το κλασικό ασπρόμαυρο της ταινίας του Μπρεσόν, προσδίδοντας στο δικό του φιλμ μια πιο σύγχρονη ματιά, γεγονός που ενισχύεται και από τη σκηνοθετική σκοπιά του Πολωνού δημιουργού, ο οποίος επιλέγει αντισυμβατικές γωνίες λήψης για την κινηματογράφηση του «EO». Βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα τη χρήση των drones, που πέρα από την καταγραφή του ευρύτερου περιβάλλοντος μέσα στο οποίο ζει και κινείται ο τετράποδος ήρωας, αποκαλύπτουν και μια ονειρική, σχεδόν παραισθησιογόνα προοπτική στον τρόπο με τον οποίο καδράρεται το υπέροχο γαϊδουράκι, γεγονός που ενισχύεται ακόμα περισσότερο και από την πρόθεση του Σκολιμόφσκι να φέρει τους θεατές στην θέση του EO, μέσα από υποκειμενικά πλάνα του ζώου που μαρτυρούν το πώς (πιθανότατα) μπορεί να μας βλέπει (κι) εκείνο. Τόσο η χρήση των drones, όσο και η υποκειμενική οπτική του EO μέσα από παραμορφωτικούς φακούς, αποτελούν το «τεχνολογικό βήμα παραπέρα», σε σχέση με τον Μπαλταζάρ του ‘66, καθιστώντας τούτο το έργο σε δημιουργία (παν)άξια ύπαρξης.

Ο Σκολιμόφσκι, κατά τα άλλα, δε σου λέει και κάτι εξαιρετικά διαφορετικό απ’ όσα σου είχε καταθέσει χρόνια πριν ο Μπρεσόν, αν και η φυσιολατρική ματιά που υπάρχει στο «EO» μοιάζει να βρίσκεται στο προσκήνιο, όπως γίνεται αντιληπτό (για παράδειγμα) με τη σκηνή του γαϊδαράκου και της ανεμογεννήτριας (μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της ταινίας), με τον Πολωνό δημιουργό να ασκεί το δικό του κατηγορώ σε επίπεδο «άνθρωπος εναντίον Φύσης» και στην φανταστικά «παραμυθώδους» αισθητικής σεκάνς του EO μέσα στο σκοτεινό δάσος. Ο Σκολιμόφσκι επιλέγει την οδό του μαγικού ρεαλισμού, σύνθετα μπλεγμένου, όμως, μ’ έναν κυριολεκτικό, επίπονο ρεαλισμό, μαζί και ανθρώπινο, κατά την έννοια της δικής μας «καταστροφικής» ύπαρξης. Καταστροφικής για εμάς τους ίδιους, αλλά και για όλα τα πλάσματα γύρω μας.

Το «EO» με την μικρή του διάρκεια (μόλις κάτι παραπάνω από 80 λεπτά) τα καταφέρνει περίφημα, είτε ως homage στο φιλμ του μεγάλου Μπρεσόν, είτε (για τους νεότερους) ως μια ταινία που βλέπει τα πράγματα από την «άλλη» πλευρά, επιχειρώντας να δώσει μια πειστική απάντηση στο ερώτημα: Ποιος είναι το πραγματικό ζώο, τελικά; Ο ομώνυμος τετράποδος ήρωας ή… ο αποδέκτης θεατής; Η απάντηση… επί της οθόνης.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Το «ΕΟ» αποτελεί μία από εκείνες τις ταινίες που είναι δύσκολο να μη σε συγκινήσουν. Και αυτό δεν είναι κακό. Ίσα-ίσα, σε χαλεπούς καιρούς όπως οι τωρινοί, ίσως είναι και απαραίτητο. Ακόμα και αν δεν υπήρχε η αναπόφευκτη σύγκριση με την ταινία του Ρομπέρ Μπρεσόν, θ’ αποτελούσε από μόνο του ένα ήσυχο, «μικρό» (αλλά ουσιαστικά μεγάλο) φιλμ για τον ανθρώπινο κυνισμό, την αγάπη, τη σκληρότητα και την αθωότητα των ζώων. Ίσως και των ανθρώπων (κάποιες σπάνιες φορές…).


MORE REVIEWS

Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, η μεσήλικη Χίλαρι, υπεύθυνη «γενικών καθηκόντων» σε κινηματογράφο της παραλιακής πόλης του Μάργκεϊτ, νιώθει σκιρτήματα πάθους για νεαρό μαύρο που πιάνει δουλειά ως ταξιθέτης.

ΧΤΥΠΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΒΑ

Ζευγάρι ερωτευμένων ανδρών με υιοθετημένη κορούλα περνά τις χαλαρές διακοπές του σε απομονωμένο σπιτάκι σε δάσος. Ένα χτύπημα στην πόρτα θα τους φέρει αντιμέτωπους με τέσσερις «εισβολείς» που απαιτούν από την οικογένεια να διαπράξει μια κανονική ανθρωποθυσία, επιλέγοντας (και) ποιο από τα μέλη της θα θανατώσει. Διαφορετικά, θα έρθει… η Αποκάλυψη!

ΑΣΤΕΡΙΞ & ΟΒΕΛΙΞ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΑ

Η μοναχοκόρη της Αυτοκράτειρας της Κίνας βρίσκει καταφύγιο στο γνωστό γαλατικό χωριό και ο Αστερίξ κι ο Οβελίξ προσφέρονται να βοηθήσουν σε επιχείρηση απελευθέρωσης της μητέρας της, ενώ παράλληλα ο Ιούλιος Καίσαρας καταστρώνει επεκτατικά σχέδια για την Ασία, έτσι ώστε να πείσει την Κλεοπάτρα να γυρίσει κοντά του.

ΜΕΡΕΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ

Νεαρός εισαγγελέας αναλαμβάνει υπηρεσία σε μικρή επαρχιακή πόλη που μαστίζεται από πολλαπλά κρούσματα καθίζησης της γης και έρχεται αντιμέτωπος μ' ένα σύστημα διαφθοράς που φτάνει πολύ ψηλά στην τοπική εξουσία.

ΔΥΟ ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΑΣΒΟΥΛΗΣ

Οι δύο θεότρελοι φίλοι Τούτσον και Λούντιγουντ επιστρέφουν και πάλι (από πότε;), προκειμένου να ζήσουν την περιπέτεια της ζωής τους, σε μια προσπάθεια να βρουν και να ζητήσουν βοήθεια από τον παππού του πρώτου, τον διαβόητο πειρατή Κάπτεν Τούτσον!