FreeCinema

Follow us

Ο ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΟΣ ΚΟΣ ΣΠΙΒΕΤ (2013)

(THE YOUNG AND PRODIGIOUS T.S. SPIVET)

  • ΕΙΔΟΣ: Οικογενειακή Κομεντί
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Ζαν-Πιερ Ζενέ
  • ΚΑΣΤ: Κάιλ Κάτλετ, Έλενα Μπόναμ Κάρτερ, Τζούντι Ντέιβις, Κάλουμ Κιθ Ρένι
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 105’
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ODEON

Πανέξυπνος, ατρόμητος, πολυμήχανος, ανήσυχος στο πνεύμα και δαιμόνια εφευρετικός 10χρονος, δοκιμάζει να ξεπεράσει το χαμό του δίδυμου αδελφού του σε τραγικό ατύχημα, εγκαταλείποντας την ομοίως ξεχωριστή οικογένεια και το ράντσο τους στη μέση του αμερικάνικου πουθενά, για να παραλάβει μέγα επιστημονικό βραβείο από το περίφημο ινστιτούτο Σμιθσόνιαν της Ουόσινγκτον.

Από τα περισσότερο ή λιγότερο (αντίστοιχα) αριστουργηματικά, σε συνέργεια με το Μαρκ Καρό, «Delicatessen» και «Η Πόλη των Χαμένων Παιδιών», μέχρι τις solo δημιουργίες του, «Alien: Η Αναγέννηση», «Οι Ατελείωτοι Αρραβώνες», «Micmacs: Μικροαπατεώνες στα Δύσκολα» και, φυσικά, τη λατρεμένη – σε πρόσφατη επανέκδοση στους ελληνικούς κινηματογράφους – «Αμελί», το σινεμά τού Ζενέ είχε πάντα μια ακαταμάχητη, πρωτοπόρα παραξενιά, μια ακούραστη, αεικίνητη ιδιοφυία / ιδιοσυγκρασία και – κυρίως – μια εξωφρενική επινοητικότητα στη σύνθεση των εικόνων του, που όμως δεν αποπλανούσαν μόνο το βλέμμα, αλλά (σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό) και το συναίσθημα. Όχι, όμως, και αυτός, ο κάθε άλλο παρά απρόβλεπτος, λιλιπούτειος κύριος Τι Ες Σπίβετ…

Μόλις δεύτερη, μετά το τέταρτο «Alien», αγγλόφωνη ταινία του, μοιάζει αμήχανη, αποπροσανατολισμένη, απρόσωπη και απλά διεκπεραιωτική. Σα να ήταν υποχρέωση κάποιου άλλου, που ο Ζενέ αναγκάστηκε με πολύ ζόρι να αναλάβει. Κι όμως αυτός ο μικρός κύριος Σπίβετ, οι κινηματογραφικές περιπέτειες του οποίου βασίζονται στο εξαιρετικά πρωτότυπο (αφού ενσωματώνει στην αφήγησή του τα σκίτσα των παρατηρήσεων, των πειραμάτων και των εφευρέσεων, καθώς και τα χαρτογραφικά πονήματα του ήρωά του) βιβλίο του Ρέιφ Λάρσεν, θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί ιδανικό alter-ego τού σκηνοθέτη / τρομερού παιδιού, κάνοντας αυτή την ταινία πολύ προσωπική του υπόθεση.

Δυστυχώς, συμβαίνει το εντελώς αντίθετο. Αυτή τη φορά ο Ζενέ αδυνατεί αφενός να μεταφράσει εύστοχα το ανάγνωσμα στην κινηματογραφική γλώσσα, και αφετέρου να αφηγηθεί την ιστορία του με τις εικόνες του, ώστε να κοινωνήσει την ψυχή της, μέσω των ματιών, απευθείας στην καρδιά. Το αποτέλεσμα είναι ένα φιλμ τίγκα στη – χαριτωμένα εκφρασμένη – αφήγηση off, που σου λέει διαρκώς τι βλέπεις, χωρίς να σου επιτρέπει να το αισθανθείς. Να το κάνεις κτήμα σου. Έτσι, όλοι οι χαρακτήρες παραμένουν χάρτινες, αναίτια και επιτηδευμένα εκκεντρικές (o Τι Ες, συν η αφηρημένη εντομολόγος μαμά, ο ετεροχρονισμένος cowboy μπαμπάς και η έφηβη αδελφή που θέλει καλά και σώνει να γίνει Miss America) καρικατούρες, ανίκανες να προκαλέσουν έστω τη minimum συμπάθεια, ενώ καταλυτικά για τα κίνητρα του μικρού πρωταγωνιστή γεγονότα (σαν το ατύχημα του αδελφού του) είναι έτσι ειπωμένα / κινηματογραφημένα (ο Τι Ες το αφηγείται, ενώ στο πανί πέφτει πανοραμικό πλάνο, με τον μπαμπά, μια κουκίδα στους αγρούς, να μαθαίνει τα νέα και να τρέχει προς τον αχυρώνα), περνούν σχεδόν απαρατήρητα. Στο ντούκου.

Ταυτόχρονα, οι άλλοτε χαρακτηριστικά ιδιότροπες, γοητευτικά εύγλωττες εικόνες του φαντάζουν εδώ καταχρηστικές. Αδιάφορες. Και μαζί με την υπόλοιπη ταινία, εντελώς βαρετές. Είτε γιατί καθόλου δε χρησιμεύουν στην αφήγηση / εξέλιξη της ιστορίας (όπως π.χ. εκείνες της ανταλλαγής ανάποδης πόζας μεταξύ του λαθρεπιβάτη στο τρένο Τι Ες και του κοριτσιού που παίζει δίπλα στις γραμμές). Είτε γιατί έχουν χάσει όλη τους την πρωτοτυπία και φρεσκάδα: την εικονοποίηση σκέψεων ή αναμνήσεων των ηρώων (σαν αυτή της συνάντησης του Τι Ες με τον καθηγητή, για να δεχτεί την πρόκληση της εφεύρεσης της «μηχανής αέναης κίνησης») την έχεις ξαναδεί πολλάκις στις ταινίες του ίδιου του Ζενέ, ενώ την προβολή μηνυμάτων ή σκίτσων απευθείας στην οθόνη τη βλέπεις πλέον παντού (από το πρόσφατο, κινηματογραφικό «Το Λάθος Αστέρι», μέχρι τα τηλεοπτικά «Sherlock» και «Da Vinci’s Demons»).

Τι μένει; Μια μάταια πανέμορφη, βραβευμένη με Σεζάρ, διεύθυνση φωτογραφίας, που με το 3D αποκτά καμπύλες και βάθος, που ολόκληρη η ταινία δεν έχει… ούτε στ’ όνειρο της.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Όχι, ειδικά αν αγαπάς το σινεμά του Ζενέ (ή η ηλικία σου ξεπερνά τα 13 έτη). Οι μόνοι που ίσως περάσουν οριακά καλά είναι οι ορκισμένοι εικονοκλάστες, οι πάντα περίεργοι για τις εξελίξεις στη δουλειά τους διευθυντές φωτογραφίας και οι κοντά στην ηλικία του Τι Ες πιτσιρικάδες, που δεν έχουν ιδέα τι εστί Ζαν-Πιερ Ζενέ.


MORE REVIEWS

BONES AND ALL

Στην Αμερική του Ρόναλντ Ρέιγκαν, ένα κορίτσι που αρέσκεται στο να τρώει ανθρώπινη σάρκα παίρνει τους δρόμους σε αναζήτηση της «χαμένης» μητέρας της και κάποιας πιθανής εξήγησης για την κατάσταση που βιώνει. Στη μοναχική της πορεία, θα βρεθεί η στιγμή που θα… οσμιστεί την παρουσία ενός αγοριού με το οποίο μοιράζεται το ίδιο «μυστικό».

ΠΑΡΑΞΕΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Ερευνητική αποστολή ανακαλύπτει «μαγικό» φυτό, του οποίου οι καρποί χαρίζουν δύναμη ενέργειας ωφέλιμη για την καθημερινότητα της κοινωνίας των Αβαλονιανών. Όταν οι καλλιέργειες του φυτού προσβάλλονται από μυστηριώδη «ιό», μονάχα τα έγκατα της γης μπορούν να δώσουν μια αποτελεσματική απάντηση σχετικά με τον επερχόμενο κίνδυνο.

ΠΙΝΟΚΙΟ ΤΟΥ ΓΚΙΓΙΕΡΜΟ ΝΤΕΛ ΤΟΡΟ

Ο Τζεπέτο έχει χάσει το παιδί του, φτιάχνει μια ξύλινη μαριονέτα αγοριού και… εντάξει, τα υπόλοιπα τα γνωρίζετε ήδη, μη σας πω κι από το 1940 (τουλάχιστον)!

THE FABELMANS

Από «μπαγκάζι» του πατέρα του μέχρι «υποχρέωση» ανατροφής από τη μητέρα του, ο μικρός Σάμι βρίσκει το ιδανικό καταφύγιο στη φαντασία της κινηματογραφικής εμπειρίας και προσπαθεί να γίνει μέρος αυτού του (καλύτερου) «κόσμου».

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 2022

Το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, το μακροβιότερο κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Αθήνας, είναι και πάλι εδώ και γιορτάζει τα 35α γενέθλιά του! Η διοργάνωση θα φιλοξενηθεί από την Πέμπτη 24/11 μέχρι την Τετάρτη 30/11 στους αθηναϊκούς κινηματογράφους ΕΛΛΗ και ΑΝΔΟΡΑ.