FreeCinema

Follow us

Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ (2023)

(THE CREATOR)

  • ΕΙΔΟΣ: Δραματική Περιπέτεια Φαντασίας
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γκάρεθ Έντουαρντς
  • ΚΑΣΤ: Τζον Ντέιβιντ Γουόσινγκτον, Μάντελαϊν Γιούνα Βόιλς, Τζέμα Τσαν, Κεν Γουατανάμπε, Στέρτζιλ Σίμσον, Άλισον Τζάνεϊ, Ραλφ Άινσον
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 133'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: FEELGOOD

Πρώην μυστικός πράκτορας των αμερικανικών Ειδικών Δυνάμεων στρατολογείται εκ νέου με στόχο να ανακαλύψει και να εξοντώσει τον άγνωστο «Δημιουργό», ο οποίος κρύβεται πίσω από ένα πλέον εξελιγμένο πρόγραμμα Τεχνητής Νοημοσύνης, απειλώντας να γείρει τον πόλεμο ανθρώπων και robots οριστικά υπέρ των δεύτερων.

Κατά τα φαινόμενα, χρειάστηκε αρκετά χρόνια ο Γκάρεθ Έντουαρντς για να συνέλθει από τον πονοκέφαλο των reshoots και της βαριάς ευθύνης του «Rogue One: A Star Wars Story» (2016). Στην πρώτη του απόπειρα από τότε, ο Άγγλος σκηνοθέτης παραμένει πιστός στο είδος του σινεμά φαντασίας (στο οποίο ανήκουν και οι τέσσερις ταινίες του, πλέον), δείχνοντας με τούτο μια επιθυμία να επιστρέψει στο πνεύμα του θαυμάσιου ντεμπούτου του, «Monsters» (2010). Η επιστροφή δεν έχει να κάνει με το budget του «Δημιουργού», το οποίο απέχει κάτι… δεκάδες εκατομμύρια δολάρια από τα μόλις πεντακόσια χιλιάρικα που κόστισε το προαναφερθέν, αλλά με την κατά το δυνατόν «χειροποίητη» παραγωγή του. Γυρισμένο ως επί το πλείστον σε αυθεντικά location, δίχως τον ανηλεή βομβαρδισμό του green screen, στο οποίο το genre έχει παραδοθεί ολοκληρωτικά εσχάτως, το φιλμ προσπαθεί να θυμίσει το παλιό χολιγουντιανό blockbuster. Άλλες εποχές, ούτε που θα ασχολούμασταν. Τούτη η (σπάνια πια) παράμετρος, όμως, οφείλεται να επισημανθεί ως ένα σημαντικό συν του όλου εγχειρήματος.

Μέσω ενός προλόγου βγαλμένου θαρρείς από επίκαιρα της δεκαετίας του ’50, πληροφορούμαστε πώς η ανθρωπότητα του πολύ κοντινού μέλλοντος βασίστηκε στα robots τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία υπηρετούσαν τους ανθρώπους ως πιστοί βοηθοί σε όλους τους τομείς της καθημερινότητάς τους. Μία πυρηνική επίθεση στην καρδιά του Λος Άντζελες, ωστόσο, επιδείνωσε μόνιμα τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με τους αποκαλούμενους «προσομοιωτές», με αποτέλεσμα κάποια χρόνια μετά το μεγάλο boom του L.A., η χώρα να βρίσκεται σε σύγκρουση με την A.I. Ως επίκεντρο του πεδίου μάχης ορίζεται η (αυθαίρετη) περιοχή της Νέας Ασίας (σαν να λέμε Ινδοκίνα…), η οποία έχει αγκαλιάσει την Τεχνητή Νοημοσύνη με ουμανιστικές (και ουχί πολεμοχαρείς, όπως η Αμερική) διαθέσεις.

Ο μυστικός πράκτορας Τζόσουα, ευρισκόμενος σε αποστολή στην περιοχή, χάνει την εγκυμονούσα σύζυγο του έπειτα από ολέθρια αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση και αποτραβηγμένος πια στην πατρίδα προσπαθεί να γιατρέψει τις βαθιές πληγές του. Όταν υψηλόβαθμα στρατιωτικά στελέχη τον πλησιάζουν λόγω της γνώσης που διαθέτει για τη Νέα Ασία, προκειμένου να τον πείσουν να γυρίσει πίσω, δεν είναι τόσο η επιθυμία του να βρει και να καταστρέψει τον Δημιουργό (ο οποίος φέρει την κωδική ονομασία Νιρμάτα) που τον κάνει να πει το ναι, αλλά η μετ’ αποδείξεων διαβεβαίωση που λαμβάνει πως η αγαπημένη του γυναίκα όλα αυτά τα χρόνια… ήταν ζωντανή! Η από μεριάς του γρήγορη συνειδητοποίηση πως το «υπερόπλο» της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι ένα εξάχρονο ανθρωποειδές κοριτσάκι, του δημιουργεί μια σειρά από ηθικά διλήμματα σχετικά με την περάτωση της αποστολής που του έχει ανατεθεί. Ο αμερικανικός στρατός, από την άλλη, ουδέν ανάλογο δίλημμα αναπτύσσει, ακολουθώντας μόνιμη τακτική τύπου «βαράτε στο ψαχνό».

Είναι γενναία η απόφαση του Έντουαρντς και του γραφιά συνεργάτη του Κρις Γουάιτζ να παραδώσουν συλλήβδην τον ρόλο του κακού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε μία ακόμα πιο τολμηρή κίνηση, βάζουν τη χώρα να έχει κηρύξει τον πόλεμο σε ολόκληρη την… Ανατολική Ασία, δημιουργώντας εύλογους παραλληλισμούς όχι μόνο με τον σύγχρονο, οικονομικής φύσης «πόλεμο» ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, αλλά και με την τραυματική για την Αμερική ένοπλη εμπειρία του Βιετνάμ. Το παράξενο κράμα από «Αποκάλυψη Τώρα» (1979) και «Elysium» (2013), που στο τελευταίο μέρος του «Rogue One» είχε επισημανθεί, διέπει πλέον το σύνολο σχεδόν του φιλμ, κάνοντάς το να φλερτάρει επικίνδυνα με τη σκηνοθετική εμμονή. Εάν, μάλιστα, συνυπολογιστεί πως το σύνολο των όσων διαδραματίζονται θυμίζουν τα… άπαντα του είδους της περιπέτειας φαντασίας (από τα πλέον προφανή classics του «Blade Runner», του «Εξολοθρευτή», της «Ολικής Επαναφοράς» και αρκετών άλλων ακόμη, μέχρι και του καθόλου κλασικού… «Χρυσού Παιδιού»!), σε συνδυασμό με μπόλικη πολεμική αλληγορία από Βιετνάμ (ο ρόλος της Άλισον Τζάνεϊ μοιάζει συγκλονιστικά μ’ εκείνον του Τομ Μπέρεντζερ από το «Platoon»), τότε ο « Δημιουργός» στερείται ολοκληρωτικά όχι μόνο του στοιχείου της πρωτοτυπίας, αλλά (ακόμα χειρότερα) δείχνει ν’ αποτελεί ένα μεγαλεπήβολα ανολοκλήρωτο αναμάσημα ιδεών.

Το μεγάλο twist της ταινίας (που μόνο τέτοιο δεν είναι ουσιαστικά) παραπέμπει ευθύς εξαρχής στο «Avatar» (2009), αφού καθίσταται σαφές πως τα robots επιθυμούν την ειρηνική συνύπαρξη με τους ανθρώπους, ενώ οι τελευταίοι το μόνο που θέλουν είναι να καταστρέψουν, αδυνατώντας να διακρίνουν πως οι «αντίπαλοι» έχουν ψυχή. Μέσω της σχέσης Τζόσουα και ανθρωποειδούς Άλφι (που δεν χρειάζεται να είναι κανείς μάντης για να διακρίνει τι ακριβώς παίζει από κάτω), ο Έντουαρντς επιχειρεί ν’ αναπτύξει ένα ουμανιστικό όραμα αποδοχής (με εύλογους αλληγορικούς τόνους), όμως, σκοντάφτει στην πλήρη του αδυναμία να του προσδώσει συναίσθημα. Εκεί που η υποβάθμιση των χαρακτήρων του ανθρώπινου είδους μπροστά στο μέγεθος ενός «Godzilla» (2014) έμοιαζε φυσιολογική, εδώ η περιπλοκότητα της συμβίωσης robots και ανθρώπων ευνουχίζεται από τις συνεχείς πολεμικές συγκρούσεις. Η επανάληψη ενός παρόμοιου μοτίβου κυνηγητού και εκρήξεων αφήνει ελάχιστο χρόνο στον χαρακτήρα του Τζόσουα ν’ αναπτυχθεί επαρκώς (η σχέση του με τη γυναίκα του, Μάγια, υπάρχει μόνο σε σύντομα, ονειρικού τύπου flashback), κάνοντας το δέσιμό του με τη μικρή Άλφι να δείχνει περισσότερο μηχανικό παρά γνήσιο. Η αντίστοιχης λογικής ομπρέλα προστασίας που ο «Λόγκαν» (λόγου χάρη) παρείχε στη δική του νεαρή προστατευόμενη, έστεκε ικανή να βγάλει μέχρι και τα χαρτομάντηλα, μπροστά στην άψυχη διεκπεραίωσή της σε τούτο.

Οι φιλοσοφικού τύπου προβληματισμοί, σε συνδυασμό με το έντονο θρησκευτικό υπόβαθρο που αμφότερα προτάσσουν την αμοιβαία επωφελή συμβίωση A.I. και ανθρώπων, συχνά διακρίνονται για την ελαφρότητα με την οποία διατυπώνονται, κλείνοντας παράλληλα συνεχώς το μάτι στο… άσχημο παρελθόν των ΗΠΑ στην περιοχή της Ν.Α. Ασίας. Οι μάχες στα ατελείωτα λιβάδια και τους ορυζώνες, τα υπόγεια στρατιωτικά καταφύγια και η οργή των φτωχών ντόπιων έναντι των εισβολέων, παρουσιάζονται ωσάν ένα (αχρείαστο) προς γνώση και συμμόρφωση μάθημα, του τύπου «η ιστορία επαναλαμβάνεται». Η τεχνολογική πρόοδος ως δύναμη ευημερίας που λειτουργεί με υποστηρικτική διάθεση για τον άνθρωπο, κρύβει ενδιαφέρον ως προοπτική σκέψης, πόσω μάλλον όταν η κουβέντα περί Τεχνητής Νοημοσύνης στις μέρες μας μάλλον περιορίζεται στους κινδύνους που εμπεριέχει η αλόγιστη επικράτησή της, παρά στην αρμονία του κοινού συμφέροντος «συμβίωσης». Τα προσθετικά μέλη που ο Τζόσουα έχει αναγκαστεί να φορά εξαιτίας της ίδιας του της πατρίδας, προσδίδουν μια τέτοια δόση σημειολογικής σύγκλισης, όμως, κι αυτή είναι εξαιρετικά απλοϊκή ως σύλληψη, όπως τα περισσότερα με τα οποία καταπιάνεται τούτος ο «Δημιουργός». Στις ένοπλες μάχες, τουλάχιστον, είτε στο έδαφος είτε στον αέρα, είναι πολύ πιο πειστικός.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Αξιοθαύμαστα φιλόδοξη προσπάθεια, με εξαιρετική ποιότητα παραγωγής σε όλους της τους τομείς, που όμως ασφυκτιά υπό το μεγαλεπήβολο βάρος του οράματός της και την αίσθηση πως το σύνολο της πλοκής της το έχουμε παρακολουθήσει στο παρελθόν… όχι μόνο πολλές φορές, αλλά και πολύ καλύτερα. Στους φίλους του σινεμά φαντασίας συστήνεται, αν και θεωρώ πως κι αυτοί θα διακρίνουν το άψυχο «κοπιάρισμα» του όλου πράγματος. Όσοι ψάχνουν για το «μεγάλο νόημα» στις ταινίες, θα βρουν τροφή για σκέψη στον «Δημιουργό», σερβιρισμένη με έναν (έστω) άκρως επιδερμικό τρόπο. Το ποτήρι της διασκέδασης που προτείνει ο Έντουαρντς στην προκειμένη είναι μάλλον μισοάδειο, παρά μισογεμάτο.


MORE REVIEWS

Ο ΔΕΣΜΩΤΗΣ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ

Ντετέκτιβ του Σαν Φρανσίσκο, που πάσχει από ακροφοβία ύστερα από ένα μοιραίο ατύχημα εν ώρα υπηρεσίας στο Αστυνομικό Σώμα, καλείται από παλιό του φίλο να παρακολουθήσει τη σύζυγό του, μια αινιγματική γυναίκα με αυτοκαταστροφικές τάσεις και μια παράξενη ψύχωση με το παρελθόν. Φυσικά, θα γίνει το αντικείμενο του πόθου του, με απρόβλεπτες συνέπειες.

Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

Όχι ακριβώς ικανοποιημένη με τον γάμο της, η σαραντάρα Σοφία βρίσκει ρωμαλέο αγόρι που της αλλάζει τα φώτα στο κρεβάτι κι αρχίζει να ενδιαφέρεται ξανά για τη ζωή και τον εαυτό της. Τα «βρίσκουν» (και) σε όλα τα υπόλοιπα, όμως;

Η ΣΙΩΠΗΛΗ ΚΑΜΑΡΙΕΡΑ

Νεαρή από την Κολομβία εργάζεται ως υπηρέτρια σε έπαυλη πλούσιας ισπανικής οικογένειας στην Κόστα Μπράβα. Οι μέρες της κυλούν ρουτινιάρικα και βαριεστημένα, μέχρι που συνειδητοποιεί ότι υπάρχουν και άλλοι, διαφορετικοί τρόποι απόλαυσης της θερινής ραστώνης.

ΣΥΜΠΕΘΕΡΟΙ ΑΠΟ ΣΟΪ

Δύο οικογένειες που πρόκειται να συμπεθερέψουν υποβάλλονται (δίχως να το γνωρίζουν) σε test DNA από τη μέλλουσα νύφη, με παράδοξα ανατρεπτικά αποτελέσματα σχετικά με την καταγωγή τους.

Η ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΩΝ ΔΡΑΚΩΝ

Στην Αυτοκρατορική Κίνα, οι δράκοι, κάποτε σύμμαχοι των ανθρώπων, κυνηγιούνται και φυλακίζονται. Μικρό ορφανό κορίτσι βοηθά τον τελευταίο εξ αυτών να δραπετεύσει και μαζί ξεκινούν μεγάλο ταξίδι σωτηρίας μαγικού αυγού, ώστε να διασωθεί το είδος.