του Ηλία Φραγκούλη

«Μπορούμε να συμφωνήσουμε σε κάτι; Θα κλαίμε στο σπίτι…». Είναι ένα από τα ελάχιστα πράγματα που ζητά από τον Ντιντιέ η Ελίζε, σε όλη τη διάρκεια των «Ραγισμένων Ονείρων». Δεν πρέπει να κλαίει μπροστά στο παιδί τους, όποτε επισκέπτονται το νοσοκομείο στο οποίο κάνει χημειοθεραπείες – ακριβώς όπως δε θέλουμε κι εμείς να κλαίμε στην αληθινή ζωή μας. Παραλληλίζοντας το σπιτικό μας με το σινεμά, όλοι μας κατανοούμε (και ενίοτε αποζητάμε) αυτή την ανάγκη στο «ιδιωτικό» ξέσπασμα, μακριά από τα βλέμματα του υπόλοιπου κόσμου ή μέσα στην ασφάλεια του σκοταδιού τής κινηματογραφικής αίθουσας. Ναι. Σε αυτό το φιλμ θα κλάψεις. Δε γίνεται διαφορετικά.

Η ιστορία της ταινίας είναι ένα άγριο μελό με σαφώς αναμενόμενα κλισέ. Το ζευγάρι που ερωτεύεται, το παιδί που έρχεται, η δοκιμασία τού καρκίνου που χτυπά την πόρτα τους επτά χρόνια αργότερα, τα κομμάτια της ζωής που προσπαθούν να κρατήσουν ενωμένα για το υπόλοιπο του θνητού τους βίου. Δεν υπάρχουν πολλά μυστικά στην αφήγηση, καθώς ο Φέλιξ Φαν Χρούνινχεν έχει επιλέξει από τα πρώτα λεπτά τού φιλμ να σε πηγαίνει μπρος-πίσω, πετυχαίνοντας, παραδόξως και με ιδιαίτερο ταλέντο, να φορτίσει τη δράση με ακόμη περισσότερη συγκίνηση.

Η αντίθεση της ευτυχίας και της αγάπης χτυπάει (μη σου πω πλακώνει…) περισσότερο βαθιά τον ψυχισμό τού θεατή όταν συγκρίνεται διαρκώς με τα (σωματικά) απομεινάρια αυτών των δύο ανθρώπων: της tattoo artist Ελίζε, μ’ ένα κορμί γεμάτο από εμπειρίες, δόσιμο καρδιάς, τραύματα πιθανότατα, αλλά και ομορφιά που έχει αποτυπωθεί επάνω της με μελάνι, δίπλα στον Ντιντιέ, μουσικό μιας ανερχόμενης bluegrass μπάντας που δε φαίνεται να στέριωσε ποτέ του σε σοβαρή σχέση. Οι στιγμές που αγαπιούνται και συνειδητοποιούν πως θα μείνουν μαζί συνοδεύονται σχεδόν πάντα από συγκρούσεις, που καταλαγιάζουν και από τους δύο μαζί, με υποχωρήσεις κοινές και εμπιστοσύνη, ακόμη κι όταν η Ελίζε τού λέει πως είναι έγκυος. Εκείνος θα το βάλει στα πόδια, για να επιστρέψει λίγο αργότερα με υλικά και εργαλεία που θα χρειαστεί για να φτιάξει το σπίτι στο οποίο πρέπει να ζει μια οικογένεια, όχι ένα τροχόσπιτο – «φωλιά» του έρωτά τους, πια. Λίγα λεπτά μονάχα χωρίζουν αυτή τη χαρά από τη δυστυχία και την οδύνη στο φιλμ. Και αυτό δεν είναι, πλέον, ένα μελό που παίζει με τα συναισθήματά σου. Είναι ένα έργο σκληρό, κυνικό, με μια δόση ασέβειας προς την αγάπη μιας κάποιας Πίστης, που αποκλείεται να είναι δίκαιη μπροστά σε τόσο ανθρώπινο πόνο.

Ναι, η ζωή κάνει τον κύκλο της, όλοι το γνωρίζουμε. Όταν, όμως, αυτός ο κύκλος «σπάει», ο πόνος γίνεται διπλός (για εκείνους που θα φτάσουν ως το τέλος της «διαδρομής»). Και εκεί είναι που τα «Ραγισμένα Όνειρα» γίνονται μια αληθινή δοκιμασία για το θεατή.

Η πρόταση του Βελγίου για τα ξενόγλωσσα Όσκαρ του 2014 (προσωπικά, δεν έχω δει καλύτερο φιλμ για αυτό το βραβείο φέτος), πλήθος υποψηφιοτήτων (στις περισσότερες κατηγορίες από κάθε άλλη ταινία) για τα επερχόμενα βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, μια ερμηνεία – αποκάλυψη από τη Φέρλε Μπάτενς, τραγουδιστικά «ιντερλούδια» που ενίοτε λειτουργούν ως «παυσίπονο» ή σε γεμίζουν με ακόμη πιο έντονη μελαγχολία, ένα πειστικότατο rollercoaster συγκίνησης που θα αφήσει εποχή στο είδος του, το «Ραγισμένα Όνειρα» έχει ελάχιστα ψεγάδια (το ασαφές παρελθόν στο σχεδιασμό των χαρακτήρων και ειδικότερα της Ελίζε, την αντι-αμερικανική έκρηξη – αναφορά κατά του Τζορτζ Γ. Μπους) που χάνονται με ευκολία και ειλικρίνεια μέσα στους λυγμούς του φινάλε.