του Ηλία Φραγκούλη

Στο είδος του σινεμά τρόμου, πλέον, σπάνια έχουμε την ευχαρίστηση να βλέπουμε κάτι ξεχωριστό, κάτι που να κάνει την έκπληξη. Το «The Babadook» της πρωτοεμφανιζόμενης Τζένιφερ Κεντ (που δεν θυμίζει τίποτε από το σινεμά της Αυστραλίας, μάλιστα!) είναι μια τέτοια ταινία. Το ακόμη πιο εντυπωσιακό που κατορθώνει σε σχέση με το όλο genre, δε, είναι η ιδιαιτερότητα αλλά και η τόλμη του να εισχωρεί στο μυαλό ή την ψυχή τού θεατή, παρά στην ευκολία τού βλέμματος. Ίσως γι’ αυτό και το φιλμ διχάζει το κοινό, μερίδα του οποίου θα ουρλιάξει στο σκοτάδι και θα κουβαλήσει μέσα του τον ομώνυμο, σκιαχτικό ήρωα, ενώ άλλοι μονάχα εκνευρισμό θα αισθανθούν με το ψυχωτικό κλίμα που δημιουργεί η Κεντ. Είναι ξεκάθαρα θέμα κουλτούρας τού θεατή.

Η αρχική σεκάνς δηλώνει πολλά για την ταινία. Τον θάνατο του πατέρα πριν καν γεννηθεί το παιδί του, μια μάνα που έχει αναλάβει τον μοναχικό ρόλο τής ανατροφής τού δεύτερου σχεδόν… έντρομη, σαν σε εφιάλτη, τους οποίους βιώνει αυτό το ανήλικο αγοράκι μέσα στην ανασφάλεια, στον ύπνο και τον ξύπνιο του. Η απουσία τού προστάτη τής οικογενείας φωνάζει, αλλά και… καλεί το Κακό.

Ο μικρός Σάμιουελ είναι ένα από τα πιο «αλλιώτικα» και ενοχλητικά παιδιά – ήρωες που έχουμε δει ποτέ στο σινεμά. Η δυσάρεστη συμπεριφορά του, οι – παραπάνω από αρκετές για την ηλικία των 6 ετών – νευρώσεις του και οι συχνότατες τσιρίδες του, σε κάνουν να νιώθεις τον άθλο της Αμίλια (εκπληκτική και θαρραλέα η ερμηνεία τής Έσι Ντέιβις), που υπομένει στωικά κάθε παραξενιά τού αγοριού, από το πρωί ώς το βράδυ, όταν τον οδηγεί με δυσκολία στο κρεβάτι, έχοντας πριν επιθεωρήσει κάθε σκοτεινή γωνία τού σπιτιού για να βεβαιωθούν πως δεν παραφυλάει τίποτε το τρομακτικό.

Το κλίμα, λοιπόν, έχει δημιουργηθεί πριν καν ανοίξει η Αμίλια το μυστηριώδες βιβλίο τού Babadook, ένα pop-up παραμύθι για μια δαιμονική φιγούρα που αν τη συναντήσεις ποτέ σου… πέθανες! Και όπως λέει και η πρώτη φράση τού βιβλίου, «If it’s in a word, or it’s in a look, you can’t get rid of the Babadook…». Άπαξ και το άνοιξες, είναι σα να τον κάλεσες. Η Αμίλια θα δοκιμάσει να καταστρέψει το βιβλίο με διάφορους τρόπους, όμως εκείνο, λες και αποτελεί μια ανίκητη οντότητα από μόνο του, βρίσκεται ξανά στα πόδια τους, προμηνύοντας μια ακόμη χειρότερη συνέχεια.

Η φιλμοφιλία τής Κεντ μετατρέπεται σε σοβαρό ατού τής ταινίας, όταν παρατηρείς τη σημασία τής σκηνογραφίας και μια παλέτα που σκόπιμα «αποχρωματίζει» τον εσωτερικό διάκοσμο του σπιτιού, για να καταλήξει, μαζί με τον ερχομό του Babadook, σε ένα εφιαλτικό homage πάνω στον γερμανικό εξπρεσιονισμό και, κυρίως, το «Εργαστήρι του Δόκτωρ Καλιγκάρι» (1920). Επιπλέον, το – σταδιακά – σαλεμένο μυαλό τής μάνας σε συνδυασμό με το τραυματικό «στοίχειωμα» της οικογενειακής εστίας, είναι ό,τι πιο έντονο έχουμε δει ψυχολογικά (και αλληγορικά) από την εποχή της πολανσκικής «Αποστροφής» (1965)! Σαν «κερασάκι», η κλιμάκωση της κόντρας με τον ομώνυμο ήρωα φέρνει στο νου κάτι από «Το Πνεύμα του Κακού» (1982), και εκεί είναι που το πάντρεμα όλων των άνωθεν στοιχείων σε προκαλούν να υποκλιθείς στο τελικό αποτέλεσμα.

Με ένα μήνυμα που σε εμψυχώνει να καταπολεμάς τα απωθημένα που σε κατασπαράζουν ή τους δαίμονες που αρνείσαι να δεις έως και πιθανούς… συγκάτοικους μέσα σου, το «The Babadook» αποτελεί μια ψυχολογική δοκιμασία για τον θεατή, πολύ πιο ουσιαστική από το περιστασιακό τρόμαγμα ή τίναγμα στο κάθισμα ενός κινηματογράφου. Ναι, μια ταινία τρόμου μπορεί να είναι και κάτι παραπάνω από αυτό που (σου) δείχνει…