του Ηλία Φραγκούλη

Το είπα και στον Νίκο, το γράφω κι εδώ: οι «Αισθηματίες» του είναι σα να «έπαθε» ο Νίκος Νικολαΐδης… Νίκο Παναγιωτόπουλο! Χωρίς να συγκρούονται, χωρίς να αντιγράφονται και χωρίς να τους ντύνει μ’ ένα «πένθος» homage. Είναι μια όμορφη κινηματογραφική κληρονομιά οι κόσμοι και των δύο αυτών σκηνοθετών, και σε τούτο το φιλμ ο Τριανταφυλλίδης έρχεται να μας θυμίσει την προέλευση του στυλ, της αφήγησης, των χαρακτήρων και της ελληνικότητας, βρε αδελφέ, στην τίμια, την καθαρή «καλτίλα» τού σινεμά τού δημιουργού, αφήνοντας στην απόξω το trash (που σχολιάζεται εδώ με χιούμορ, δίχως να αναπαράγεται ως φετίχ διασκέδασης). Με άλλα λόγια, ο Τριανταφυλλίδης επιχειρεί να δει «ταραντινικά» αυτά που – μάλλον – εκόμισε από τους προκάτοχους εκείνου του «νέου ελληνικού σινεμά». Το κάνει με αγάπη. Σου τον περνάει τον σεβασμό του. Και ακόμη κι αν στο φινάλε δεν έχεις την αίσθηση ότι είδες κάτι σπουδαίο ή αξέχαστο, έχεις σίγουρα εισπράξει αυτή την αγάπη.

Είπα «trash»; Κάν’ το… ωδή στο decadent, που αρμόζει καλύτερα στα συστατικά της ταινίας, η οποία φανερώνει τίτλο με πέρασμα νεκροφόρας (όχημα – «βιτρίνα» για σπείρα αρχαιοκάπηλων!), συνδυάζοντας ήχο από Καρούζο, με τσιτάτα Σεφέρη κι ύστερα… Παλαιά Διαθήκη με το πρελούδιο της πρώτης πράξης του βαγκνερικού «Parsifal»! Πομπώδες; Όχι. Χιούμορ! Και μόλις μια ελάχιστη δόση από αυτό το οποίο αποτελεί τη μισή ψυχή του έργου: το soundtrack της ταινίας! Σπάνια έχει γίνει τέτοια δουλειά στο ελληνικό σινεμά, να έχει μελετηθεί σε εγχώρια φάση το ρεπερτόριο, να συνοδεύει όχι ως «τσόντα» και να υπογραμμίζει – με τόνο παλιακό – αυτό που έλεγα νωρίτερα περί σεβασμού. Μπορεί το compilation να το δούλεψαν αρμονικά μαζί ο Τριανταφυλλίδης κι ο Αλέξανδρος Βούλγαρης, όμως η «μούσα» αυτού του jukebox είναι ο Νίκος Γούναρης, η «βελούδινη φωνή» του ’50 που αξίζει τον τίτλο του καλύτερου crooner της Ψωροκώσταινας, είτε για τις solo ηχογραφήσεις του είτε για τις επιτυχίες του με το Τρίο Μπελκάντο. «Ψαγμενιά» ρομαντισμού και νοσταλγίας που παραπέμπει σε… θανατικό στο φινάλε, γιατί υπάρχουν έρωτες μεγάλοι που ζουν οι ήρωες του φιλμ κι αυτό, πάντα και μοιραία, αποπνέει κάτι το καταραμένο. Ν’ ακούνε τα πτώματα και να μαθαίνουν, αν αντιλαμβάνεσαι…

Εκεί που δεν πληρούν στόχους οι «Αισθηματίες» είναι στην ιστορία, στο κλείσιμο του ματιού στην όλη… ματαιότητα της πλοκής, που ενίοτε μοιάζει με κολλάζ στιγμών και αστεϊσμών σε δεύτερους ρόλους (η «πινακοθήκη» των cult χαρακτήρων που επισκέπτονται ως… δοσάδες οι δύο μπράβοι βγάζει, μεν, ένα χαριτωμένο comic relief, αλλά δεν προσθέτει κάτι πιο ουσιαστικό, με μικρή εξαίρεση την περίπτωση του τηλεμαρκετίστα). Δεν σε ζορίζει, όμως, για να το παραδεχτείς το φιλμ. Γιατί μοιάζει σα να έρχεται από μια άλλη εποχή, χωρίς να σου πλασάρει την κρίση και τη σήψη των στερεοτύπων του «μετα-ομιχλιστικού» ελληνικού κινηματογράφου. Γιατί νοιάζεται στοιχειωδώς για μια μυθοπλασία που αγκαλιάζει τον έρωτα και τον υπόκοσμο ως κοινές μορφές αυτοκαταστροφής. Γιατί, στην τελική, το «Όλοι θα πεθάνουμε μια μέρα…», ξέρει πώς να σου το πει.