FreeCinema

Follow us

Η ΔΙΠΛΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΒΕΡΟΝΙΚΑ (1991)

(LA DOUBLE VIE DE VÉRONIQUE)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Κριστόφ Κισλόφσκι
  • ΚΑΣΤ: Ιρέν Ζακόμπ, Βλαντισλάβ Κοβάλσκι, Κλοντ Ντανετόν, Γκιγιόμ ντε Τονκεντέκ, Λορέν Εβανόφ
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 98’
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ODEON

Δύο γυναίκες με το ίδιο όνομα. Σε δύο διαφορετικές χώρες. Δε γνωρίζει η μια την άλλη. Ο θάνατος της μιας, όμως, δείχνει να επηρεάζει απότομα την ύπαρξη της άλλης. Υπάρχει ένας ρεαλιστικός συνδετικός κρίκος σ’ αυτές τις δύο ζωές;

Τεράστια εισπρακτική επιτυχία για το καλλιτεχνικό σινεμά στην εποχή του, το φιλμ που έκανε το όνομα του Κισλόφσκι παγκόσμια γνωστό επανέρχεται στη μεγάλη οθόνη για να αντιμετωπίσει… το πέρασμα του χρόνου περισσότερο, παρά εκείνους τους θεατές που παραληρούσαν κι ύστερα έτρεχαν ν’ αγοράσουν και το soundtrack του Πράισνερ. Αν και έχει επίσης ενδιαφέρον να δουν κι εκείνοι πώς έχει γεράσει μέσα τους ή μαζί τους αυτή η διπλή και όμοια στην όψη Βερόνικα, κάτοικος Πολωνίας και Γαλλίας, αντίστοιχα. Η μια σπουδάστρια σε ωδείο, με φωνή χαρισματική και σπάνιας χροιάς, ακολουθεί το ταλέντο της και σβήνει πάνω σ’ ένα κρεσέντο του πρώτου της κονσέρτου, η άλλη δασκάλα μουσικής σε μια επαρχιακή πόλη, απομακρύνεται από παρόμοια όνειρα και ακολουθεί το μίτο μιας ερωτικής ιστορίας κάπως ανεξήγητης.

Υπάρχει ένα βασικό πρόβλημα που, πλέον, από το 1991 μέχρι σήμερα γίνεται ακόμη πιο εμφανές σε αυτή τη «Διπλή Ζωή». Φυσικά, λέγεται σενάριο. Απογυμνωμένο από την αισθητική ζεστασιά των εικόνων, το φιλμ του Κισλόφσκι αγκομαχά ν’ αγγίξει τις μεταφυσικές διαστάσεις που θα ήθελε να του προσδώσει ο δημιουργός και, για το σημερινό, ψυχρό μάτι του θεατή – κριτή, η ιστορία ακροβατεί στον αέρα και συνθλίβεται μέσα από κενά – τρύπες τα οποία καλύτερα να μην επιδιώξεις ν’ ακουμπήσεις γιατί έτσι μόλις χάθηκε κάθε «μαγεία» που διαθέτει η δύσ-μοιρη Βερόνικα.

Τι μένει απαράλλαχτο και αβάσταχτα ελκυστικό σε τούτη την ταινία; Οι λεπτομέρειες! Πράγματα που δεν μπορεί να αφηγηθεί καμία γλώσσα, στιγμές που δεν ακουμπούν οι λέξεις και εικόνες που δείχνουν σα να φτιάχτηκαν κατευθείαν από την καρδιά και το συναίσθημα. Εκεί κρυβόταν πάντα το μυστικό του Κισλόφσκι και όχι στα σενάρια. Ο τρόπος που κινηματογραφούσε τα πιο μικρά πράγματα. Τα ευρήματα που αναδείκνυαν λεπτομέρειες από την καθημερινότητα, μέσα από ένα αβέβαιο, σχεδόν από ένστικτο πλησίασμα του φακού. Αντανακλάσεις μέσα από διάφανες επιφάνειες που αλλοιώνουν το θέμα, παιχνιδίσματα με το φως πάνω σε αντικείμενα και πρόσωπα, κινήσεις που μετέτρεπαν την κάμερα σε ένα ακόμη ανθρώπινο σώμα που επεξεργάζεται τον εκάστοτε χαρακτήρα. Η «Διπλή Ζωή» ήταν η πρώτη ταινία στην οποία ο Κισλόφσκι αποθεώνει αυτό το «ερευνητικό» βλέμμα, παρασύροντάς σε σ’ αυτή την υποκειμενικά εύκολη προς την ταύτιση με το δικό σου εμπειρία. Η ματιά τού δημιουργού γίνεται δική σου, με τον πιο απλό τρόπο. Ακολουθεί βιαστικά την ηρωίδα καθώς τρέχει πατώντας με δύναμη μέσα σε μια λακκούβα από νερό, χαζεύει τον κόσμο μέσα από μια διάφανη μπίλια, τεντώνει ένα κορδόνι πάνω σ’ ένα καρδιογράφημα σα να θέλει να προσθέσει τις νότες που λείπουν από μια παρτιτούρα, γέρνει ελαφρά σ’ ένα παγκάκι και ο κόσμος όλος χάνει την ισορροπία του ή καταλήγει μέσα σ’ ένα λάκκο που κάποιοι άνθρωποι σκεπάζουν με χώμα. Όλα περασμένα μέσα από φίλτρα και γωνίες που υπηρετεί άξια ο διευθυντής φωτογραφίας Σλάβομιρ Ίντζιακ, στον οποίο ο Κισλόφσκι χρωστά τα μέγιστα.

Στην εποχή της δε με είχε πείσει η «Διπλή Ζωή της Βερόνικα». Μάλλον έχει να κάνει με το timing της ζωής. Αν εσύ ζεις κάτι πολύ έντονο στην πραγματική σου ζωή, αυτό με το οποίο πάει να σε «παραμυθιάσει» το σινεμά σού φαίνεται λίγο. Αν αυτό το έντονο συναίσθημα σού λείπει, τότε, ναι, μπορεί να πέσεις κι ανάσκελα και να σε βγάζουν έξω σηκωτό! Φοβούμαι πως στη δική μου περίπτωση, η επανεξέταση δεν έφερε τέτοια αποτελέσματα. Μονάχα έναν κάποιο θαυμασμό σε στιγμές απλότητας. Κι ένα χαμόγελο παραπανίσιας ευχαρίστησης στο άκουσμα εκείνου του διπλού «παρντόν» μιας σερβιτόρας που γυρνούσε με την κανάτα το café του σταθμού των τρένων ευγενικά. Ήταν το μόνο πράγμα που είχα κρατήσει από το φιλμ τόσα χρόνια. Σαν ένα σημάδι αναγνώρισης, εντελώς δικό μου. Ήταν πάλι εκεί. Στο ίδιο σημείο. Ήχος αγέραστος. Όλα τ’ άλλα φθαρμένα…

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Με το… παρντόν, αλλά ο θεατής τού σήμερα μάλλον δεν πρόκειται να εκστασιαστεί από τη φήμη – και μόνο – αυτού εδώ του art-house σουξέ, του οποίου οι αδυναμίες μεγεθύνονται στο πέρασμα του χρόνου. Η αλήθεια είναι πως το κείμενο γράφτηκε για την πρώτη… επανέκδοση της ταινίας, το 2006, γεγονός που μπορεί να ανησυχήσει ακόμη περισσότερο το κοινό το οποίο ίσως να μην έχει προηγούμενη εμπειρία με φιλμ του Κισλόφσκι στη μεγάλη οθόνη. Οι ευαίσθητες καρδιές και η «σινεφίλ» (sic) ράτσα θα εναποθέσουν το ρεσό τους για ακόμη μια φορά…

Υ.Γ. Κι αν δεν αρκούσε η επανέκδοση του 2013, που ανέσυρε το άνωθεν κείμενο από το χρονοντούλαπο των κριτικών μου, στις 29 Ιουλίου του 2021, τούτη η ταινία του Κισλόφσκι ξαναβγήκε σε επανέκδοση από την εταιρεία SUMMER CLASSICS!


MORE REVIEWS

ΤΟ ΘΑΥΜΑ

Νεαρή μοναχή φεύγει σχεδόν κρυφά από μοναστήρι και επισκέπτεται το πλησιέστερο νοσοκομείο με ασαφή αφορμή «προβλήματος υγείας». Κατά την επιστροφή της, θα πέσει θύμα επίθεσης σε απομονωμένη περιοχή. Ο αστυνομικός επιθεωρητής που θ’ αναλάβει την υπόθεση θα παθιαστεί με την περίπτωση της κοπέλας και θα επιδείξει υπέρμετρο ζήλο για την επίλυσή της.

ΙΚΑΡΟΣ ΚΑΙ ΔΑΙΔΑΛΟΣ

Βασισμένο στους χαρακτήρες του Ίκαρου και του Δαίδαλου από την ελληνική μυθολογία, το φιλμ του Κάρλο Βόγκελε αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση animation που αξίζει ν’ αναζητήσετε και να παρακολουθήσετε στη μεγάλη οθόνη.

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΥΣ

Προκειμένου ν’ αποκτήσει γνώσεις από πρώτο χέρι περί οικονομικής κρίσης και σύγχρονων συνθηκών εργασίας, για τις ανάγκες του νέου της βιβλίου, Παριζιάνα συγγραφέας μεταβαίνει στη Νορμανδία και πιάνει δουλειά ως… καθαρίστρια.

TOP GUN: MAVERICK

Για να μην αποχαιρετίσει τη θέση του ανάμεσα στους εν ενεργεία καλύτερους ιπτάμενους του Ναυτικού, ο Πιτ Μίτσελ υποχρεώνεται να εκπαιδεύσει ομάδα αποσπασμένων πτυχιούχων, οι οποίοι πρόκειται ν’ αναλάβουν την πλέον ριψοκίνδυνη αποστολή καταστροφής μυστικών εγκαταστάσεων παραγωγής εμπλουτισμένου ουρανίου σε χώρα εχθρική προς τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

ΤΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ

Στο Σικάγο του 1956, το οργανωμένο έγκλημα χρησιμοποιεί το κατάστημα ρούχων ενός Βρετανού κόπτη για «βιτρίνα» των χρηματαποστολών του. Όλα πάνε ρολόι, μέχρι τη στιγμή που ο πληγωμένος από σφαίρα γιος ενός μεγαλογκάνγκστερ αναζητά καταφύγιο στο ραφείο του μαγαζιού.