του Ηλία Φραγκούλη

Ο Γούντι Άλεν ήταν διαρκώς στο μυαλό μου, παρακολουθώντας το «Ονειρικό Σενάριο»! Με το σκεπτικό ότι θα μπορούσε να ανήκει στη δική του φιλμογραφία, εάν παράλληλα με την εντρύφηση στην ψυχανάλυση, διατηρούσε το σουρεαλιστικά φαντασιακό και σατυρικό ύφος των ταινιών που σκηνοθετούσε πριν από την «απότομη» στροφή του «Νευρικού Εραστή» (1977). Μια meta-evolution του γουντιαλενικού φιλμικού σύμπαντος της περιόδου των ‘70s στο σήμερα και τους σύγχρονους προβληματισμούς μας, δηλαδή. Βάζοντας (και) τον Άρι Άστερ (ως παραγωγό) στην εξίσωση, το αμερικανικό ντεμπούτο του Κρίστοφερ Μπόργκλι («Σιχάθηκα τον Εαυτό μου») ιντριγκάρει ακόμα περισσότερο, για να καταλήξει στις πιο θαυμαστές εντυπώσεις με το τελικό αποτέλεσμα.

Το concept θέλει τον πρωταγωνιστή, έναν πανεπιστημιακό καθηγητή και φιλήσυχο οικογενειάρχη, να εισχωρεί μέσα σε όνειρα ανθρώπων (γνωστών του ή μη), δηλώνοντας εντελώς αμέτοχος και απαθής. Η κατάσταση παίρνει διαστάσεις παγκόσμιας… «επιδημίας», ένα άρθρο σε blog γνωστοποιεί την ταυτότητά του, γίνεται viral, μα το όλο φαινόμενο αντιστρέφει τα οφέλη της δημοφιλίας, όταν ο Πολ Μάθιους εμφανίζεται ως απειλητική (και ενίοτε δολοφονική) μορφή σε εφιάλτες του κόσμου, που αντιδρά… ακυρωτικά απέναντί του.

«Trauma is a trend these days. It is a joke. Everything is trauma!», λέει οργισμένος ο κεντρικός ήρωας της ταινίας, βιώνοντας το καταστροφικό «κύμα» της (αποκαλούμενης) cancel culture της κοινωνίας των social media του σήμερα, απλά και μόνο επειδή (δίχως καμία εξήγηση ή δική του ευθύνη) κάποιοι άνθρωποι τον είδαν σε… άσχημα όνειρα! Το ονειρικό του σεναρίου αποτελεί ένα εύρημα το οποίο μπορεί να εμπεριέχει τα πάντα, από μία ψευδή φημολογία έως ένα ανόητο post «άποψης» στο Instagram, οτιδήποτε μπορεί να μετατραπεί σε viral που θα χωρίσει τον κόσμο σε μέτωπα και μπορεί να έχει τη δυναμική να εξοντώσει χαρακτήρες, καριέρες, ζωές ή μια ανθρώπινη ύπαρξη… (και) ολοκληρωτικά (ακόμη). Το ευφυές σενάριο του Μπόργκλι χειρίζεται το story σαν μια παρανοϊκή μαύρη κωμωδία η οποία απαξιώνει την κοινή λογική έναντι του μαζικού όχλου, προκαλώντας την έκρηξη του δίκιου που κινδυνεύει να χάσει κάθε νόημα δικαιώματος υπερασπιστικής θωράκισης όταν κι εκείνο απαντά και αντιδρά στη διαπασών.

Μέσα από πολλαπλά layers ερμηνειών του χαρακτήρα που υποδύεται, ο Νίκολας Κέιτζ δίνει σάρκα και οστά σ’ ένα «πρότυπο» masculinity που μπορεί να παρεξηγηθεί από το εκάστοτε υστερικό trend, χαρίζοντάς μας μια ερμηνεία – σταθμό της καριέρας του, η οποία χωράει μέσα μέχρι και τον ίδιο του τον εαυτό! Την αποθέωση μιας πορείας στο σινεμά που έφτασε μέχρι τα Όσκαρ, για να σκοντάψει πάνω σε προσωπικά λάθη και κακές επιλογές, καταλήγοντας να μοιάζει με κακό ανέκδοτο. Ή έναν εφιάλτη που δεν του άρμοζε ούτε σε… ονειρικό σενάριο!

Γεμάτο σκηνές ανθολογίας (τα εξωφρενικά αλλόκοτα όνειρα, το meeting στο γραφείο του Μάικλ Σέρα, το διαφημιστικό promo ενός «ονειρεμένου» προϊόντος που προτείνει τη λύση στο «κακό» το οποίο προκάλεσε στην κοινωνία ο ήρωας), το φιλμ του Μπόργκλι είναι σπουδαίο στο πλαίσιο ενός «right here, right now» που ο σύγχρονος πολιτισμός δεν (την) «παλεύει» εκεί έξω. Θα ευχόμασταν να μην είναι αληθινό. Μα, το εφιαλτικό είναι πια η μόνη μας αλήθεια…