του Παναγιώτη Μήτσικα

Εννέα ολόκληρα χρόνια μετά το ντισνεϊκό animated «Brave», η Μπρέντα Τσάπμαν πραγματοποιεί το live-action ντεμπούτο της με το «Μια Φορά κι Έναν Καιρό», κινούμενη εκ νέου σε φαντασιακό background και με την τύχη ενός πραγματικά εντυπωσιακού καστ στη διάθεση της. Βέβαια, το crossover που προσπαθεί να πετύχει είναι εκ προοιμίου υπερφιλόδοξο, σε ένα «πάντρεμα» των μαγικών κόσμων του «Πίτερ Παν» και της «Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων», μέσα από μία δραματική ιστορία ανθρώπινων χαρακτήρων.

Αναμφίβολα, πρόκειται για μία οπτικά ελκυστική ταινία, όσο και προσεγμένη στον τομέα της παραγωγής και της σκηνογραφίας. Όπως έχουμε πει πολλάκις στο παρελθόν, όμως, ταινία χωρίς σενάριο και (τουλάχιστον) «ψυχή» δεν υφίσταται, εκτός αν θέλουμε να φτάσουμε σε επίπεδα εκθειασμού του στυλ… «είχε ωραία τοπία». Που απευθύνεται, λοιπόν, το πόνημα της Τσάπμαν; Ποιον πραγματικά αφορά; Ξεκάθαρα, έχουμε να κάνουμε με έργο που έχει ως πρωταρχικό target group τα παιδιά, παίζοντας με τη φαντασία τους που παίρνει σάρκα και οστά, και δανειζόμενη από τους κόσμους του Λιούις Κάρολ και του Τζ. Μ. Μπάρι. Αυτή η φαντεζί οπτικοποίηση του καλπάζοντα νου των νεαρών πρωταγωνιστών της ταινίας, λοιπόν, ίσως είναι ένα στοιχείο που μπορεί να προσελκύσει το ανάλογο κοινό, πάει όμως εντελώς στράφι όταν το σενάριο αφορά, σχεδόν αποκλειστικά, ενήλικα προβλήματα, αλλά και μία οικογένεια τόσο δυσλειτουργική που θα μπορούσε κάλλιστα ν’ αποτελεί θέμα ταινίας του Νόα Μπάουμπακ!

Για να εξηγούμαστε, είναι απολύτως θεμιτό να δημιουργήσεις ένα φιλμ σκοτεινό, δραματικό, που δανείζεται στοιχεία από κλασικά αριστουργήματα της παιδικής – εφηβικής λογοτεχνίας. Το ίδιο ισχύει και για ένα έργο που γνωρίζει πως απευθύνεται κατά κύριο λόγο σε θεατές μικρότερης ηλικίας. Αυτό που σίγουρα δεν ενδείκνυται, είναι να μπλέξεις και τα δύο μαζί, χωρίς να πείθεις σε καμία στιγμή πως έχεις πραγματικά αντίληψη του υλικού το οποίο έχεις στα χέρια σου, αλλά και χωρίς να υπάρχει η παραμικρή υποψία κατεύθυνσης. Όσο κι αν έχουν αλλάξει οι εποχές, δηλαδή, οι πιθανότητες να κεντρίσεις το ενδιαφέρον ενός 12χρονου μ’ ένα αλληγορικό fantasy tale που περιλαμβάνει μία οικογένεια η οποία χάνει σχεδόν εξ ολοκλήρου κάθε παιδί της από εξωγενείς ή εσωγενείς παράγοντες, ενώ ταυτόχρονα εξισώνει τα… μαγικά φίλτρα της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων με το (ούτε καν) κρυμμένο μπουκάλι αλκοόλ της μάνας της, είναι σχεδόν μηδαμινές!

Το κρίμα έγκειται όχι μόνο στην κάποια πρωτοτυπία κινηματογράφησης των σεκάνς που ακροβατούν μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, αλλά κυρίως στο απαστράπτον καστ. Αντζελίνα Τζολί, Ντέιβιντ Ογέλογουο ως γονείς, οι συνολικά ταλαντούχοι μικροί πρωταγωνιστές, η Γκούγκου Μπάθα-Ρο στην αφήγηση, μέχρι και οι Σερ Ντέρεκ Τζάκομπι και Μάικλ Κέιν, κάνουν το πέρασμα τους. Κι αν αυτή η διανομή δεν μπορεί να το σώσει ούτε στο ελάχιστο, καταλαβαίνετε πως υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στο «Μια Φορά κι Έναν Καιρό»…