FreeCinema

Follow us

THE GREAT UTOPIA (2017)

  • ΕΙΔΟΣ: Ντοκιμαντέρ
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Φώτος Λαμπρινός
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 90'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ODEON

Εκατό χρόνια μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, πόσο ουτοπικό (και αποτυχημένο) φαντάζει το όραμα του κομμουνισμού;

Αισθάνθηκα μια τεράστια αμηχανία παρακολουθώντας τούτο το «ντοκιμαντέρ» του Φώτου Λαμπρινού, το οποίο περισσότερο έμοιαζε με διάλεξη εγκυκλοπαιδικού περιεχομένου και ενδιαφέροντος, με τον δημιουργό – εκφωνητή να βρίσκεται διαρκώς στην αφάνεια. Με την έννοια της απουσίας, και ως φυσικής παρουσίας (ακούμε μονάχα ένα εξαντλητικό voice-over) αλλά και ως άποψης απέναντι στο θέμα του (με εξαίρεση το ίσως σκόπιμα δυσάρεστο φινάλε). Βγήκα από την αίθουσα μάλλον ενοχλημένος. Ουχί διότι μου «έθιξε» κάποιες αριστεριστικές αντιλήψεις. Απλά, ο τρόπος και το υλικό με το οποίο ολοκληρώνει το «The Great Utopia» βρωμάει (έξαφνα) διδακτισμό και εκφοβισμό, λες και ο στόχος του όλου εγχειρήματος ήταν να περάσει στο υποσυνείδητο του θεατή κάτι πραγματικά αρνητικό. Σε μια εποχή τόσο… ύποπτη ιδεολογικά, ούτως ή άλλως.

Το φιλμ συστήνει το προφίλ τού «ιστορικά αποδεδειγμένου», μετατρέποντας την τεκμηρίωση σε μια μορφή «σχολικής» ανάγνωσης μιας κάποιας βιβλιογραφίας την οποία πρέπει να δεχθούμε ως τη μοναδική επίσημη και έγκυρη στην παροχή πληροφορίας, σε σχέση με την ανάπτυξη του πρώτου εργατικού κράτους στην ιστορία του ανθρώπου. Ο εκφωνητής συνοδεύει υλικό επικαίρων της περιόδου 1917 – 1934, το οποίο παρουσιάζει μια εικόνα που παραπέμπει σε View-Master, προσθέτοντας πεπαλαιωμένα «εφεδάκια» του ψηφιακού μοντάζ για ενθέσεις φωτογραφικού υλικού, δίχως να νοιάζεται τόσο για την αισθητική (ή την ομοιογένεια) του αποτελέσματος. Αναγνωρίζεται σαφώς ο όγκος της δουλειάς στην έρευνα και υπάρχει ένας τονισμός στην προσοχή της ηχητικής μπάντας, που «ζωντανεύει» συχνά αρκετά (προφανώς βωβά) πλάνα της εποχής. Η αφήγηση, όμως, είναι… «επιμορφωτικά» στεγνή, από όποιο κομμάτι ανάπτυξης κι αν την πιάσεις επί του θέματος (ιστορικά, πολιτικά, κοινωνικά και καλλιτεχνικά).

Ο Λαμπρινός αποστασιοποιείται από το ταραχώδες δράμα της ανάπτυξης τούτου του ιδεολογικού και κοινωνικού «ιδεώδους», δεν σχολιάζει ποτέ αυτό το απίστευτο μέγεθος πληροφορίας και τις παγκόσμιες επιπτώσεις του, δεν στέκει ούτε φιλικά αλλά ούτε και με κυνισμό μπροστά στα όσα συμβαίνουν επί της οθόνης. Μας λέει μονάχα ότι έτσι συνέβησαν. Και αν αυτό δηλώνεται… «αχρωμάτιστο» εξαρχής, σταδιακά ο θεατής μπορεί να αισθανθεί ότι ο δημιουργός του φιλμ κάπου ταυτίζεται με την αποτυχία αυτής της ουτοπίας, καταλήγοντας στις τρομακτικές (;) συνέπειες της εμφάνισης των κολχόζ στον αγροτικό βίο της Σοβιετικής Ένωσης, με διηγήσεις μιας ηλικιωμένης αγρότισσας που σοκάρουν. Σχεδόν όπως και η ίδια εμμένει στο να πείσει τον ακροατή της ότι η δική της εκδοχή στα πεπραγμένα είναι η αλήθεια, έτσι και ο Λαμπρινός δεν δίνει άλλα περιθώρια στο τι να πιστέψεις. Ο επίλογος του «The Great Utopia» σε αφήνει με μια ενοχλητική «διαπίστωση», ότι ο κομμουνισμός έφαγε (κυριολεκτικά!) τα παιδιά του. Κανένας αντίλογος πάνω σε αυτό. Μονάχα μια ενδεχόμενη αμφιβολία, που πλανάται δίχως βαρύτητα γνώμης στην ατμόσφαιρα. Έτσι είναι διότι έτσι ειπώθηκε. Λυπηρό, αν ρωτάς κι εμένα.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Εάν θέλεις να μάθεις τι σήμαινε αυτή η «Μεγάλη Ουτοπία» του κομμουνιστικού κινήματος για τον λαό της Σοβιετικής Ένωσης (αλλά και την απόπειρα… παγκοσμιοποίησής της), εισέρχεσαι αλλά βαστώντας μικρό ιδεολογικό καλάθι, καθώς ενδέχεται να χαρείς ή να δυσαρεστηθείς από τις «ιστορικές» επιλογές της αφήγησης. Πέραν των αμφιβολιών, σχετικά με τη σκοπιμότητα της ύπαρξης αυτού του φιλμ, μιλάμε για ένα δημιούργημα φορτωμένο με πάρα πολλά προβλήματα τα οποία του στερούν διαρκώς πόντους κινηματογραφικότητας.


MORE REVIEWS

JIU JITSU

Εξωγήινος εισβολέας καταφθάνει κάθε έξι χρόνια στη Γη με σκοπό να την καταστρέψει, εκτός κι αν ηττηθεί σε μάχη jiu jitsu από τον εκλεκτό που θα τολμήσει να τα βάλει μαζί του. Λόγος ανησυχίας ουδείς, όμως, μιας και έχουν γνώση οι συνετοί φύλακες...

ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΛΛΙΝΙ

Ένας νεαρός δικηγόρος αναλαμβάνει την πρώτη μεγάλη υπόθεση της καριέρας του, μία φαινομενικά ξεκάθαρη δολοφονία υψηλά ιστάμενου επιχειρηματία στη Γερμανία. Όσο περισσότερο «σκαλίζει» τη δικογραφία, όμως, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεται πως το έγκλημα αυτό κρύβει πίσω του μυστικά… πολλών δεκαετιών.

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΑΓΙΟΥ

Ληστής καταδιωκόμενος από την αστυνομία, θάβει τη λεία της τελευταίας του δουλειάς σε απομονωμένο λόφο, στη μέση του πουθενά της μαροκινής ερήμου. Όταν μετά την αποφυλάκισή του επιστρέφει εκεί, αντικρίζει στη θέση του τάφου που είχε σκάψει… μαυσωλείο προς τιμήν του θαυματουργού «Αγνώστου Αγίου». Θα γίνει το θαύμα που επιθυμεί;

ΕΛΑ ΝΑ ΠΑΙΞΟΥΜΕ

Ο 8χρονος Όλιβερ πάσχει από αυτισμό και η επικοινωνία του με τον έξω κόσμο εξαρτάται κυρίως από κινητά και tablets τα οποία χρησιμοποιεί για να «μιλήσει», είτε στο σπίτι, είτε στο σχολείο. Σε μία από αυτές τις συσκευές θα κάνει την εμφάνισή του ο Λάρι, ένα μοναχικό τέρας που τον παρακολουθεί από την άλλη πλευρά των γήινων οθονών και θέλει να γίνουν «φίλοι», ώστε να τον τραβήξει στη δική του διάσταση.

Η ΕΛΠΙΔΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Ένα νεαρό ζευγάρι θα έρθει αντιμέτωπο με τις δυσκολίες της καθημερινής ζωής, όταν λίγο μετά τη γέννηση της κόρης του περιέλθει σε δεινή οικονομική κατάσταση. Η οικογενειακή γαλήνη θα δοκιμαστεί και από την αναπάντεχη έλευση του πρόσφατα αποφυλακισθέντος παππού.

MR KLEIN

MR KLEIN

Είναι ένας τύπος που μιλάει και δείχνει και κάτι επίκαιρα για τα κουμμούνια της Ρωσίας από τα χρόνια τα παλιά. Τον έκοψα ολίγον φιλελέ. Η Παπαρήγα (η καλή) δεν θα γούσταρε.