FreeCinema

Follow us

MANHATTAN (1979)

  • ΕΙΔΟΣ: Κομεντί
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γούντι Άλεν
  • ΚΑΣΤ: Γούντι Άλεν, Νταϊάν Κίτον, Μάριελ Χέμινγουεϊ, Μάικλ Μέρφι, Μέριλ Στριπ
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 96'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: NEW STAR

Σεναριογράφος της τηλεόρασης, 42χρονος και χωρισμένος, με την πρώην του ν’ αλλάζει σεξουαλικό προσανατολισμό και να τον απειλεί ότι θα εκδώσει αυτοβιογραφικό βιβλίο (που μάλλον θα τον κάνει «ρόμπα»), διατηρεί δεσμό με 17χρονη μα υπερώριμη κοπέλα, αλλά γουστάρει και την ερωμένη του παντρεμένου κολλητού του.

Το «Manhattan» είναι μια ταινία για το νόημα της αγάπης και το εφήμερο του πόθου. Σαράντα τέσσερα χρόνια αργότερα, με την κοινωνία και τα ΜΜΕ να έχουν πια «χωνέψει» κάθε σκανδαλιστικό σενάριο γύρω από την προσωπική ζωή του Γούντι Άλεν, η πλοκή του φιλμ «κλείνει το μάτι» αδιακρίτως σε πράγματα για τα οποία έχει κατηγορηθεί, ενοχλεί… καχύποπτα, όμως, δεν προτρέπει. Θρασύτατα εξομολογητικό, περισσότερο auter-ίστικο από κάθε άλλη ταινία της φιλμογραφίας του εκείνη τη χρονική περίοδο, είναι το πιο αληθινό αριστούργημά του που θα στέκει ως ορόσημο μιας τόσο σπουδαίας (και μοναδικής) καριέρας.

Έχουν περάσει μόλις δύο χρόνια από την καθολική αναγνώριση και τον οσκαρικό θρίαμβο του «Νευρικού Εραστή», έχει προηγηθεί η απόπειρα μπεργκμανικής «κάθαρσης» με τις «Εσωτερικές Σχέσεις» και έπεται η φελινική σύγχυση των «Ζωντανών Αναμνήσεων». Ο Άλεν προβάλλει το εγώ του σε διαστάσεις που αναμετρώνται με τα μεγάλα του κινηματογραφικά είδωλα, η ψυχανάλυση έχει προχωρήσει, αλλά… δεν πρέπει να πηγαίνει και τόσο καλά. Αισθάνεται πως το genre της κωμωδίας είναι πια «λίγο» γι’ αυτόν, ενώ ταυτόχρονα προσθέτει όλο και περισσότερες βιωματικές πτυχές του εαυτού του, αντιμέτωπος με αγωνίες και αξίες πανανθρώπινες. Και, τελικά, η λύση στα μεγάλα του υπαρξιακά προβλήματα (όσο κι αν αγαπά το σεξ) είναι… η πόλη του.

Η μνημειώδης, ασπρόμαυρη φωτογραφία του Γκόρντον Γουίλις και οι ελεγειακά πομπώδεις όσο και ρομαντικοί τόνοι της μουσικής του Τζορτζ Γκέρσουιν (με τις εντυπωσιακές ενορχηστρώσεις του Ζούμπιν Μέτα), μετατρέπουν τη Νέα Υόρκη στον ουσιαστικό πρωταγωνιστή του «Manhattan», με την εισαγωγή υπό τους ήχους του «Rhapsody in Blue» να στήνει ένα αδιανόητο οπτικό ποίημα, ένα «μικρού μήκους φιλμ» το οποίο «παρενοχλεί» το voice-over του Άλεν, ενός ανθρώπου / δημιουργού απόλυτα αναποφάσιστου για την εξέλιξη της ζωής του, για το σενάριο της όποιας επόμενης δουλειάς του. Για το πώς η Τέχνη θα μπει στα χωράφια της ύπαρξής του.

«Άνθρωποι στο Μανχάταν, που διαρκώς δημιουργούν περιττά νευρωτικά προβλήματα με τον εαυτό τους, επειδή αυτό τους εμποδίζει να αντιμετωπίζουν τα άλυτα και τρομερά προβλήματα για το σύμπαν», μονολογεί σ’ ένα μαγνητόφωνο ο Άλεν, λίγα λεπτά πριν το φινάλε της ταινίας, σχεδόν συνοψίζοντάς την κι αναζητώντας κάποια διέξοδο αισιοδοξίας, για να πείσει τον εαυτό του ότι αξίζει να ζεις.

Σ’ ένα κείμενο για τα δέκα φιλμ του Άλεν που αγαπώ περισσότερο, γραμμένο το 2013 (χωρίς να άλλαξε κάτι έκτοτε…), μια πρόταση συνόψιζε τη δική μου ματιά σε τούτο το έργο: «Η αυτοκριτική του δημιουργού κοντράρεται άσχημα με το σινεμά του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, όμως, στο φινάλε, όταν δεν μπορείς να κάνεις μια ταινία για την αγάπη (γιατί οι σχέσεις σου δεν οδηγούν πουθενά), θυμήσου εκείνη που θα σου μείνει πιστή για πάντα και παραδέξου πως της οφείλεις το σημαντικότερο love letter της ζωής σου». Αυτό είναι το «Manhattan».

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Το ίδιο γραφείο διανομής είχε ξαναβγάλει το «Manhattan» σε επανέκδοση, στις 28 Αυγούστου του 2008, οπότε θεώρησε ότι αξίζει τον κόπο ένα refresh μεγάλης οθόνης για τους θεατές. Επειδή θεωρώ πως πρόκειται για τη σημαντικότερη και πιο αντιπροσωπευτική ταινία… για τον ίδιο τον Άλεν (όσο εξομολογητικός κι αν ήταν στον «Νευρικό Εραστή» ή στις «Μέρες Ραδιοφώνου»), θα πρόσθετα ότι επιβάλλεται. Δίχως δεύτερη σκέψη.


MORE REVIEWS

MADAME WEB

Η ορφανή Κασάντρα Γουέμπ (έξυπνο, ε;) πρέπει να φτάσει μέχρι το Περού για να μάθει τα μυστικά της ύπαρξής της, τι αράχνη είχε τσιμπήσει τη μακαρίτισσα τη μάνα της και πως, πίσω στο Αμέρικα, μπορεί να προστατεύσει τρεις μέλλουσες… αραχνο-teens από τον κακό που έχει φαντασιωθεί ότι κάποτε θα τον σκοτώσουν!

ΝΕΑ ΗΠΕΙΡΟΣ

Ο Φάνης και η Μαρία ονειρεύονται ένα καλύτερο μέλλον, με φήμη και λεφτά. Εκείνος διακινεί κλοπιμαία, εκείνη μοιράζει βιογραφικά για casting οπουδήποτε, ακόμη κι αν προκύψει κάνα κομπαρσιλίκι σε escape room. Ανάμεσά τους, μια casting agent που θέλει να κάνει δικό της τον Φάνη και να τον σπρώξει στη μπίζνα του πορνό για ν’ αποφύγει τη χρεωκοπία.

ΓΑΜΗΛΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

«Μαζί με τα εξαψήφια κέρδη poker της Άμπι και τους δύο καλύτερους φίλους τους, τον Σέπλεϊ και την Αμέρικα, οι νεόνυμφοι ταξιδεύουν στο Μεξικό για να απολαύσουν έναν χορταστικό μήνα του μέλιτος. Μόλις, όμως, φτάνουν σε ένα πολυτελές παραθαλάσσιο θέρετρο, ξεσπά το χάος. Όπως και η σχέση του ζευγαριού, έτσι και το ταξίδι γίνεται πιο τρελό σε κάθε στροφή, με πολλούς σαγηνευτικούς αγνώστους / άγνωστες, επανασυνδέσεις - έκπληξη, θυμωμένα κοκόρια (!), αγώνες και ποτά (και αυτό πριν καν ξεκινήσουν τα bachelor parties!)», μας πληροφορεί το δελτίο Τύπου.

ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

Ο Άνταμ είναι μόνος.

Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ

Επιχειρηματικός όμιλος του Τόκιο σχεδιάζει την κατασκευή και λειτουργία πολυτελούς camping σε παρθένα περιοχή της ιαπωνικής επαρχίας, δίχως να έχει λάβει σοβαρά υπόψη στα πλάνα του την εναντίωση της τοπικής κοινότητας.