του Ηλία Φραγκούλη

Γυρισμένη εξ ολοκλήρου μέσα σε sets της Warner, αυτή η μεταφορά ενός Μπρόντγουεϊ hit (από το ομώνυμο έργο του Μάξγουελ Άντερσον) δεν επιχειρεί ποτέ να κρύψει την προέλευσή της, δίνοντας την ευκαιρία στον Τζον Χιούστον να εντείνει τους τόνους οργής και τα ξεσπάσματα ή να τιθασεύσει, σχεδόν με πόνο, τα συναισθήματα των ηρώων που εγκλωβίζονται μέσα σ’ αυτό το μικρό ξενοδοχείο από… τη φύση τους, πολύ πριν δεχθούν το ακόμη πιο δυνατό χτύπημα της ίδιας της Φύσης!

Το κεντρικό μοτίβο ανακυκλώνει σχεδόν την πλοκή του κλασικού γκανγκστερικού «The Petrified Forest» (από το 1936, με το νεότερο Μπόγκαρτ στο ρόλο του κακού), όμως, εδώ τα στερεότυπα των χαρακτήρων συνοδεύονται και από μια διάθεση κοινωνικού σχολιασμού της μεταπολεμικής Αμερικής, στο πνεύμα του ιδεαλιστικού οράματος του Φράνκλιν Ρούζβελτ, που, όμως, μοιάζει με ανάμνηση παλιά, όσο κι αν προσπαθεί να την «εξαγνίσει» ακόμη και η δύναμη ενός αληθινού τυφώνα! Το οργανωμένο έγκλημα δεν εκπροσωπείται πλέον από τη γραφική φιγούρα του «πατερούλη» Τζόνι Ρόκο (ο Έντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον δε χρειάζεται καν να βγάλει το πούρο από το στόμα για να ξεστομίσει τον επικήδειο της γενιάς του), αλλά από μια φιλοσοφία δικτύωσης που, μοιραία, θα φτάσει ως και την πολιτική (για να μην πούμε πως η τελευταία θα διδαχθεί και θ’ αντιγράψει πολλές από τις τακτικές των συμμοριών…).

Όχι τυχαία, ο κεντρικός ήρωας από την πλευρά του καλού είναι ένας φαταλιστικός χαρακτήρας, που διατηρεί την τιμή και τις αξίες του, όμως, δεν τις βρίσκει πια πουθενά, σε μια Αμερική που σχεδόν δε γνωρίζει, γι’ αυτό και δεν ξέρει πού να στεριώσει (δεν έχει καν διεύθυνση κατοικίας, όταν ένας αστυνομικός ζητά τα στοιχεία του…). Έχει, όμως, την ελπίδα ν’ αγαπηθεί και ν’ αγαπήσει, τροπή προφανής από το πρώτο βλέμμα που ανταλλάσσει με τη χήρα του φίλου του, κι αυτή είναι, τελικά, η δύναμη που σε κρατά στη ζωή, η δύναμη που σε κάνει να τα υπομένεις όλα.

Στιβαρές ερμηνείες (με την Κλερ Τρέβορ να κλέβει άνετα την παράσταση, στο ρόλο της αλκοολικής συνοδού του γκάνγκστερ, ερμηνεία που της χάρισε και το Όσκαρ δεύτερου γυναικείου ρόλου στα 1949), ανελέητα κοντινά πλάνα σε εκφράσεις και ματιές «πνιγμένης» έντασης, λειτουργικό και κινηματογραφικότατο μοντάζ κι ένα επικό score από το Μαξ Στάινερ είναι τα βασικά συστατικά της επιτυχίας αυτού του κλασικού φιλμ, από τα χαρακτηριστικότερα στη φιλμογραφία του Χιούστον.