της Ελεωνόρας Βερυκοκίδη

Ο Πατρίσιο Γκουσμάν, εξορισμένος από τη Χιλή στη Γαλλία, από την εποχή του Πινοτσέ, δεν έπαψε ποτέ να σκηνοθετεί για τον τόπο που άφησε πίσω του. Έχοντας καλή γνώση της Ιστορίας και του τι μπορεί να επακολουθήσει ενός συλλογικού «ξεσπάσματος», δε στέκει απλά ως «εικονο-καταγραφέας» της κατάστασης, αλλά εμβαθύνει στους λόγους της συλλογικής απόρριψης των κυβερνητικών αποφάσεων, κάνοντας έρευνα σε οργανωτικές δομές, μικρο-ομάδες και συλλογικότητες, φέρνοντας στο φως πραγματικές ανάγκες, κυρίως γυναικών. Στατιστικά προέκυψε αυτή η ταυτότητα, σε ό,τι αφορά το φύλο. Οι περισσότερες οικογένειες είναι μονογονεϊκές, χωρίς να έχει οριστεί κανενός είδους κοινωνική μέριμνα ή άλλου είδους βοήθεια. «Παλιά οι γυναίκες αγκάλιαζαν το σύντροφό τους μετά τις διαδηλώσεις, αν φυσικά τον έβρισκαν ζωντανό μετά από αναζήτησή του σε νοσοκομεία, κέντρα κράτησης και φυλακές. Τώρα δεν είχαν σύντροφο και κάποιος είχε να φροντίσει ένα παιδί, όσο βρίσκονταν σε διαδηλώσεις, προασπίζοντας δικά του δικαιώματα», αναφέρει μια γυναίκα σε συνέντευξη. «Δεν τους έλειψε ένα κομμάτι ψωμί και λίγο τσάι», επεξηγεί μια άλλη γυναίκα σε κάποιου είδους αυτοσχέδιο καταυλισμό, όπου άστεγοι οργανώνονται προς εύρεση κατοικίας.

Συγκρίσεις ανάμεσα στην κατάσταση του 2019 μ’ εκείνη του 1973 δεν θα μπορούσαν να λείπουν, εφόσον είναι κομμάτι της Ιστορίας. Ακόμα και «τώρα», ο κόσμος επιζητούσε αλλαγές του Συντάγματος, που σημαίνει πως η αποκατάσταση της Δημοκρατίας δεν είχε ακόμα επιτευχθεί. Αναφορές σε συνεντεύξεις για κάποιο είδος «εμφυλίου πολέμου» ανάμεσα σε διαδηλωτές και «Αστυνομία που δρα χωρίς ηγεσία» κάνοντας χρήση εξοπλισμού, σε κάνει να σκέφτεσαι αν αυτές οι λέξεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν στα χρόνια μας για να χαρακτηρίσουν μια σύγκρουση που λαμβάνει χώρα τοπικά, από ανθρώπους οι οποίοι προέρχονται από πολλές «φυλές».

Η ομορφιά δεν κρύβεται σε πανοραμικά πλάνα του Σαντιάγο, με περισσότερο από ένα εκατομμύριο ανθρώπους να κατακλύζει τους δρόμους της Χιλής. Εν μέρει, είναι ελπιδοφόρο σε διεθνές επίπεδο. Φαίνεται πως ο κόσμος είχε ανάγκη να δει τέτοιες εικόνες, περισσότερο σε άλλα μέρη απ’ ό,τι στον τόπο που πραγματοποιήθηκαν τόσο μεγάλες συγκεντρώσεις. Σε κάποια πλάνα τονίζεται και εστιάζεται η λεπτομέρεια, όπως στην απομάκρυνση αγάλματος από τον στρατό, με σκοπό την προστασία του, καθώς αιματοκυλίζει χιλιάδες πολίτες με ποικίλους τρόπους.