του Ηλία Φραγκούλη

Από τις κάμποσες ταινίες χορού που έχουν εμφανιστεί εδώ και χρόνια, το «Πρίμα Μπαλαρίνα» παρουσιάζει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας της πρωτοτυπίας της ιστορίας του, άσχετα από το γεγονός της έμπνευσης από πραγματικά γεγονότα. Ο Νεοζηλανδός Τζέιμς Νάπιερ Ρόμπερτσον έχει διαχειριστεί το θέμα μ’ ένα πάθος που ενίοτε χτίζει σασπένς επιπέδου θρίλερ (!), όμως, όταν το φιλμ σκοντάφτει σε καταγγελτικές «παγίδες» πολιτικής, αισθάνεσαι ότι παρεκτρέπεται σαν να δικάζει ολόκληρη τη Ρωσία!

Η νεαρή Τζόι Γουόμακ καταφέρνει να γίνει αποδεκτή από την Ακαδημία των Μπαλέτων Bolshoi, όπου ως (η μοναδική) Αμερικανίδα χορεύτρια αντιμετωπίζει την έχθρα των άλλων κοριτσιών και η εκπαίδευσή της μοιάζει περισσότερο με… βασανιστήρια σκληραγώγησης. Οι σωματικές της αντοχές δοκιμάζονται δίχως προηγούμενο, οι pointe ματώνουν… κυριολεκτικά και ο ανταγωνισμός στις audition ρόλων κρύβει δολοπλόκα σχέδια κάθε φύσης (από θραύσματα γυαλιού μέσα στα παπούτσια, μέχρι γραφειοκρατικές τυπικότητες εθνικού συμφέροντος!).

Στο κομμάτι του χορού, το φιλμ σε παίρνει μαζί του και σε κερδίζει. Παράλληλα, όμως, η γραφικότητα της απεικόνισης ενός σκληρού καταστασιακού δίνει στον θεατή την εντύπωση πως παρακολουθεί ένα έργο (οριακά) αντι-σοβιετικής προπαγάνδας, το οποίο αν και δεν φτάνει την υπερβολή των «Λευκών Νυχτών» (1985), για παράδειγμα, μετατρέπει την Ακαδημία των Bolshoi σε μια τρομακτική παρομοίωση των… Γκουλάγκ! Το σημείο όπου η Τζόι(κα) παραχωρεί συνέντευξη στην οποία ισχυρίζεται πως η Ακαδημία και τα Μπαλέτα της είναι βουτηγμένα στη διαφθορά, αφήνει σαφείς νύξεις περί «εκπόρνευσης» των χορευτριών ώστε ν’ αποκτούν «σπόνσορες» ή και χάρες για solo σε παραστάσεις, κάτι το οποίο σπιλώνει άσχημα τη φήμη των Bolshoi.

Στον ομώνυμο ρόλο, η Τάλια Ράιντερ στέκεται με δυναμισμό και πειθώ, αν και το σενάριο δεν αναλύει σε βάθος τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς της, ούτε καταφέρνει να εξηγήσει τη «μετάλλαξή» της σ’ ένα πλάσμα ψυχρό και κυνικό συναισθηματικά, με μοναδικό στόχο να πραγματοποιήσει ένα όνειρο που σταδιακά έπαιρνε τη μορφή μαζοχιστικής αυτο-ταπείνωσης. Παρά τις ενστάσεις γύρω από το περιεχόμενο, πάντως, εδώ υπάρχουν (και) συναρπαστικές σεκάνς που τραβούν την προσοχή του βλέμματος, αφήνοντας πίσω τις σκέψεις αμφιβολίας.