του Δημήτρη Δημητρακόπουλου

Το «Forget Me Not» του Γιάννη Φάγκρα (της φήμης του «Πες στη Μορφίνη, Ακόμα την Ψάχνω») είχε δημιουργήσει ήδη γύρω του έναν μύθο κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του. Γυρίσματα που προσέγγιζαν τη δεκαετία (!),πολλά προβλήματα στην παραγωγή που συνεχώς απειλούσαν την προοπτική ολοκλήρωσης της ταινίας και η διαρκής επιμονή του σκηνοθέτη να καταφέρει να ολοκληρώσει… έστω και σε κάποια μορφή το φιλμ δημιούργησαν μια αίσθηση προσμονής για κάτι ενδεχομένως ελλιπές αλλά τουλάχιστον διαφορετικό για τα ελληνικά δεδομένα. Η ιστορία περιλάμβανε γυρίσματα σε Αλάσκα και Νέα Ορλεάνη, το φιλόδοξο concept σκόπευε να συνδυάσει την ιδέα ενός road movie… στο νερό και την επική (θεωρητικά) Οδύσσεια δύο εραστών μέχρι να ξανασυναντήσουν ο ένας τον άλλον (συμπεριλαμβανομένων μερικών μεταφορών των μυθολογικών στοιχείων όπως οι Σειρήνες στη σύγχρονη πραγματικότητα) και το όλο project ήλπιζε να εδραιώσει τον σκηνοθέτη ως μια σημαντική φωνή του σύγχρονου ελληνικού σινεμά, ύστερα από το ελπιδοφόρο ντεμπούτο του, 10 ολόκληρα χρόνια πριν.

Η μόνη, ίσως, ικανοποίηση που μπορεί να λάβει κανείς από το φιλμ είναι η… ανακούφιση ότι τελικά κατάφερε να ολοκληρωθεί. Γιατί πέρα από αυτό, το αποτέλεσμα είναι απλά απογοητευτικό, σε κάθε τομέα, θυμίζοντας περισσότερο την ιδέα μιας ταινίας παρά ένα ολοκληρωμένο έργο το οποίο καταφέρνει να εντάξει σε έναν στέρεο αφηγηματικό ιστό τις θεματικές του. Από την αρχή του, το «Forget Me Not» δεν φαίνεται καν να θέτει στόχους, να έχει προορισμό, να έχει δομή, να έχει αφετηρία και γραμμή τερματισμού. Δεν υπάρχει ανάπτυξη, εξέλιξη, ολοκλήρωση. Μονάχα μια παγερή στασιμότητα, πέραν του γεγονότος ότι η ταινία προορίζει τον εαυτό της για… εναλλακτικό, υδάτινο road movie. Έτσι, τα κατά τα άλλα εντυπωσιακά πλάνα τής Αλάσκας και των λοιπών τοποθεσιών μπορεί να «γράφουν» καλά στην κάμερα, αλλά παραμένουν ανεκμετάλλευτα σεναριακά, σαν πανέμορφα τραχείς αλλά ανούσιοι περιβάλλοντες χώροι.

Σα να μην ήταν αυτό αρκετό, η ερμηνευτική απόδοση των χαρακτήρων ξεπερνάει το λάθος και φτάνει στα όρια της παρωδίας, πίσω από βαριές ελληνικές προφορές στα αγγλικά και ψευδοφιλοσοφικούς διαλόγους που προκαλούν το μειδίαμα και στη συνέχεια το γέλιο. Προφανώς, ο στόχος ήταν μια σύγχρονη φιλοσοφική αναζήτηση για τη φύση και τον άνθρωπο, η εξερεύνηση της ματαιότητας σε ένα ταξίδι που όσοι συμμετέχουν σε αυτό γνωρίζουν ότι μπορεί να είναι το τελευταίο, ο αγώνας ενός έρωτα να επιβιώσει στις πιο δύσκολες (κυριολεκτικά) συνθήκες, η ίδια η θεώρηση της επιβίωσης κάτω από συνθήκες που δεν ευνοούν την ανάπτυξη της ζωής. Όλα αυτά, όμως, για να αναδειχθούν, χρειάζονται χαρακτήρες και στο «Forget Me Not» όχι μόνο δεν υπάρχουν αλλά δεν υπάρχει καν προσωπικότητα που να μπορεί να σταθεί μέσα στην ταινία! Ο Γιάννης Στάνκογλου σίγουρα είναι μια μορφή που συμπληρώνει όμορφα τα πλάνα της Αλάσκας και φαντάζει κατά στιγμές το ίδιο απρόσιτος με τη φυσική προοπτική του τοπίου, δεν παύει όμως να είναι ακόμη μια απροσδιόριστη φιγούρα που κάνει ακόμα χειρότερα τα πράγματα όταν… ανοίγει το στόμα.

Φυσικά, κορύφωση στην ιστορία δεν έρχεται ποτέ, με την αφήγηση να έχει ένα απότομο τέλος, το οποίο δεν ολοκληρώνει καμία από τις δύο παράλληλες πορείες που ακολουθεί η ταινία! Δίνεται, μάλιστα, η εντύπωση πως ο Φάγκρας κάποια στιγμή αποφάσισε (ή αναγκάστηκε) να σταματήσει τα γυρίσματα του φιλμ και μετά προσπάθησε να δημιουργήσει έστω κάποιο δείγμα αφήγησης από τις σκηνές που είχε καταφέρει να γυρίσει. Το «Forget Me Not» σίγουρα προσφέρει την κατανόηση (ακόμα και τον θαυμασμό) για τις συνθήκες δημιουργίας του, όμως σε καμία περίπτωση δεν επιβεβαιώνει ούτε τις προθέσεις αλλά ούτε και τις δυνατότητες του σκηνοθέτη.