του Νίκου Παλάτου

Αν και δεν νομίζω πως συγκαταλέγεται στα αθάνατα αριστουργήματα του Όσκαρ Γουάιλντ, το σύντομο διήγημά του «Το Φάντασμα του Κάντερβιλ» έχει διασκευαστεί πολλές φορές, τόσο για τον κινηματογράφο, όσο για την τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Υποθέτω πως η χιουμοριστική του χροιά είναι αυτή που το έχει καταστήσει διαχρονικά δημοφιλές ως θέαμα, με την κινηματογραφική διασκευή του Ζιλ Ντασέν από τα 1944 (με τον Τσαρλς Λότον πρωταγωνιστή) πιθανότατα να παραμένει ως η πλέον αναγνωρίσιμη μέχρι τις μέρες μας.

Τούτος ο «Ο Χορός των Φαντασμάτων» παραμένει εντυπωσιακά πιστός στην πλοκή του αυθεντικού κειμένου, εγκαινιάζοντας (πλέον) την animated εκδοχή του έργου του Ιρλανδού συγγραφέα. Η γραμμένη στα 1887 νουβέλα του Γουάιλντ σατίριζε την αιώνια βρετανική παράδοση, καθώς ερχόταν σε σύγκρουση με τον νεοφερμένο αμερικανικό πραγματισμό, χρησιμοποιώντας ως μέσο μια τυπική ιστορία φαντασμάτων.

Η αμερικανική οικογένεια των Ότις δείχνει αποφασισμένη να μην μασήσει από τα εφετζίδικα κόλπα με τα λευκά σεντόνια και τα ιπτάμενα κρανία του επί… τριακόσια χρόνια μακαρίτη Σερ Σάιμον του Κάντερβιλ, και να παραμείνει για πάντα στο καινούργιο, υπέροχο κάστρο της. Αντιλαμβανόμενος πως δεν λαμβάνεται καθόλου στα σοβαρά από τους νέους του «οικοδεσπότες», ο καταδικασμένος στην αιώνια μεταθανάτια «ζωή» γηραιός Σάιμον στρέφεται προς τη νεαρή Βιρτζίνια, η οποία ενδέχεται να είναι η μοναδική από τους νεόφερτους Γιάνκηδες με τη δυνατότητα και τη θέληση να τον βοηθήσει να σπάσει την κατάρα που τον κρατά δέσμιο για κάτι… δεκάδες χρόνια τώρα.

Το σκηνοθετικό ντεμπούτο των Κιμ Μπέρτον και Ρόμπερτ Τσάντλερ αφήνει αρχικά την αίσθηση πως θα κινηθεί σε ελαφρώς σκοτεινά, αλά Τιμ Μπέρτον μονοπάτια, για να διαλύσει αυτοστιγμεί την εντύπωση αυτή άπαξ και οι Ότις με τον πρέσβη μπαμπά, την ελαφρόμυαλη μαμά, τα σκανταλιάρικα δίδυμα και τη συνεσταλμένη κόρη εγκαθίστανται για τα καλά στην έπαυλή τους. Διατηρούν σε όλη τη διάρκεια της ταινίας τους ένα παιχνιδιάρικο ύφος που συνδυάζει ελαφρύ εφηβικό ρομάντζο με «μεταφυσικό» χαβαλέ, όμως, οι ευγενείς τους προθέσεις σκοντάφτουν σημαντικά στο μετριότατο κινούμενο σχέδιο, που ειδικά σε ό,τι έχει να κάνει με τη σωματική κίνηση των διαφόρων χαρακτήρων μοιάζει ώρες-ώρες εντελώς αφύσικο, λες και άπαντες κινούνται σε ρυθμό… replay.

Αντιθέτως, όταν το δίδυμο καταφεύγει σε παλιακές animated τεχνικές, όπως συμβαίνει στους τίτλους αρχής ή στις ένθετες βινιέτες με τις αρθρωτές χάρτινες μαριονέτες, τα πράγματα είναι σαφώς πιο γοητευτικά. Η διατήρηση της βικτωριανής περιόδου δράσης με τις επερχόμενες τεχνολογικές αλλαγές που εμφανίζονταν τότε στον ορίζοντα, επιτρέπει στην πλοκή να περιηγηθεί στο γνήσιο πνεύμα του Γουάιλντ, προτάσσοντας αμερικανική εξέλιξη έναντι βρετανικής υπεροψίας, αν και η… «Ghostbusters» τροπή του φινάλε πιθανολογώ πως δεν θα τύχαινε της έγκρισής του. Όπως ίσως και ο ίδιος θα έλεγε, όμως, υπάρχουν δύο τραγωδίες στη ζωή: η μία είναι να μην γυρίζεται ένα διήγημά σου σε animated μορφή και η άλλη… να γυρίζεται.