FreeCinema

Follow us

SHAYDA (2023)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Νούρα Νιασαρί
  • ΚΑΣΤ: Ζαρ Αμίρ-Εμπραχιμί, Οσαμά Σαμί, Σελίνα Ζαχέντνια, Λία Πουρσέλ, Μοτζίν Άρια, Λουσίντα Άρμστρονγκ Χολ, Ρίνα Μουσαβί
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 117'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: THE FILM GROUP

Νεαρή Ιρανή μητέρα με μικρή κόρη, παντρεμένη στην Αυστραλία με βίαιο και κακοποιητικό άνδρα, βρίσκει προσωρινό καταφύγιο ηρεμίας σε γυναικείο κοιτώνα αλληλεγγύης, ελπίζοντας στη γρήγορη έκδοση διαζυγίου. Ο σύζυγός της, όμως, δεν δείχνει διατεθειμένος ούτε να χωρίσει, αλλά ούτε και να παραχωρήσει την επιμέλεια του παιδιού τους.

Μόνη μητέρα, πατριαρχεία, μετανάστευση. Η «Αγία Τριάδα» του σύγχρονου φεστιβαλικού σινεμά συνεχίζει να ρίχνει αφειδώς λάδι στη μηχανή της φάμπρικας που εδώ και αρκετά χρόνια έχει ανοίξει, αδυνατώντας να αντιληφθεί πως η όλη φάση έχει περιέλθει ήδη σε τέλμα, αφού ένα μόνιμο καταστασιακό μοιάζει ν’ ανακυκλώνεται συνεχώς. Στην περίπτωση του ντεμπούτου της Νούρα Νιασαρί, το πακέτο σερβίρεται με το έντονο φεμινιστικό βλέμμα που οι καιροί προτάσσουν, συνεπικουρούμενο από την αυτοβιογραφική σεναριακή βάση του εγχειρήματος. Η πρόθεση της auteur να εξωτερικεύσει τον φόβο από τα χρόνια του έγγαμου βίου της μητέρας της είναι ευγενής, όμως, ό,τι έχει συμβεί στ’ αλήθεια στη ζωή του καθενός δεν συνιστά από μόνο του μια ιστορία που αξίζει να τύχει κινηματογραφικής μεταφοράς.

Η λατρεία για την κόρη της και ο τρόμος που γεννάται στην ιδέα πως η αίτηση διαζυγίου της δεν θα έχει καμία τύχη, στέκει ως η απαρχή του δράματος για την Σαΐντα. Το πρόβλημα πολλαπλασιάζεται όταν με δικαστική απόφαση ο άντρας της κερδίζει το δικαίωμα να βλέπει μια φορά την εβδομάδα τη μικρή Μόνα (άνευ επιτήρησης, μάλιστα), κάτι που δημιουργεί στη μάνα της την επιπλέον αγωνία πως ο πρώην της είτε θα της κάνει πλύση εγκεφάλου, είτε θα την αρπάξει μακριά της. Σε τούτη τη βασανιστική καθημερινότητα, η βοήθεια που λαμβάνει από την υπεύθυνη του γυναικείου κοιτώνα δεν μπορεί να υπερβεί τα όρια του Νόμου, η δε φίλη από τα παλιά που σπεύδει να της τείνει παρηγορητική χείρα βοηθείας δεν έχει απαραίτητα παρόμοια οπτική με τη δική της.

Επιχειρώντας να ξεφύγει από το μονότονο σεναριακό μοτίβο της κακόμοιρης γυναίκας που έμπλεξε μ’ έναν αλήτη με βαρύ χέρι, η ταινία ανοίγει κάποιες υποπλοκές που κυρίως έχουν να κάνουν με την ιρανική κοινότητα του Μπρίσμπεϊν και τον τρόπο με τον οποίο η ζωή τους έχει διαφοροποιηθεί (;) ευρισκόμενοι μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το Ιράν. Καμία απ’ αυτές, όμως, δεν δημιουργεί κάποια διαφορετική συνισταμένη στα όσα (άκρως προβλέψιμα) διαδραματίζονται. Η προσπάθεια απαγκίστρωσης της Σαΐντα από το εφιαλτικό της παρελθόν, αναζητώντας δειλά έναν σύντροφο, φτιάχνει το πιο νερόβραστο ερωτικό σκίρτημα της πρόσφατης κινηματογραφικής ιστορίας, η δε μονοδιάστατη απεικόνιση του συνόλου των χαρακτήρων δεν δύναται ν’ αντικατοπτρίζει με πειθώ την πολυπλοκότητα των καταστάσεων.

Το άσπρο / μαύρο του δίπολου θύμα vs. καταπιεστής, ναι μεν είμαι βέβαιος πως στο παιδικό μυαλό της… Μόνα σχηματίστηκε με ακριβώς αυτόν τον τρόπο (ενδεχομένως δικαιότατα), για τη σκηνοθέτιδα και σεναριογράφο, όμως, θα έπρεπε να υπάρχει μια πιο σφαιρική αντίληψη των πραγμάτων, όπως οι δραματικοί κανόνες του κινηματογράφου προστάζουν (πόσω μάλλον όταν η ταινία αγγίζει σε διάρκεια τις δύο ώρες). Ο συμπατριώτης της Ασγκάρ Φαραντί το έχει καταφέρει σε αντίστοιχης λογικής εγχειρήματά του, αφήνοντας τον θεατή να βγάλει εκείνος τα συμπεράσματά του και ουχί καθοδηγώντας τον. Η Νιασαρί έχει αποφασίσει τα πάντα πριν από εμάς για εμάς. Τούτη η επιλογή της, όμως, κάνει την ταινία της φοβερά στερεότυπη και άκρως αναποτελεσματική.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Τυπικό όσο και άκαρπο δράμα σύγχρονου καταγγελτικού φεμινισμού, που σε όλη του τη διάρκεια κουβαλά… τον σταυρό του μαρτυρίου. Η κακοποίηση των γυναικών είναι σοβαρότατο θέμα, όμως, με τον tale quale τρόπο που παρουσιάζεται στο σινεμά, δυστυχώς εκφυλίζεται. Δεν λέω πως η «Shayda» θα μπορούσε (αν και κατά βάθος θα το ήθελα!) να μετατραπεί σε «Ms.45» (1981), αλλά μια (έστω) ελάχιστα διαφορετική προσέγγιση του είδους από το art-house κύκλωμα θα ήταν ευχής έργον. Σ’ ένα εντελώς προσωπικό επίπεδο, ξαφνιάστηκα ευχάριστα που σε μια σκηνή dancefloor άκουσα μετά από πάρα πολλά χρόνια το τραγούδι «The Key: The Secret» των Urban Cookie Collective. Ήταν (ίσως) η μόνη ανάμνηση της Νούρα Νιασαρί που ένιωσα πως ως θεατή με αφορούσε.


MORE REVIEWS

ΑΜΠΙΓΚΕΪΛ

Ασύνδετη ομάδα παρανόμων απάγει ανήλικη μπαλαρίνα, με τη φήμη ότι πρόκειται για την κόρη ζάμπλουτου ο οποίος θα δώσει ασυζητητί το τεράστιο ποσό των λύτρων που θα του ζητηθεί. Η μικρή Άμπιγκεϊλ, όμως, δεν είναι ένα κοινό, απροστάτευτο κοριτσάκι…

ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Σε ένα κοντινό, δυστοπικό μέλλον, η Αμερική σπαράσσεται από τον διχασμό ενός Εμφυλίου που έχει μετατρέψει τη χώρα σε αληθινή ζώνη πολέμου. Καθώς μία ισχυρή φατρία ανταρτών κατευθύνεται προς τον Λευκό Οίκο για να σκοτώσει τον Πρόεδρο, μία φωτορεπόρτερ και η ομάδα συνεργατών της αγωνίζεται να προλάβει να φτάσει στη Γουόσινγκτον πριν να είναι αργά.

DEMON SLAYER: KIMETSU NO YAIBA - HASHIRA TRAINING

Ο Τάνζιρο, ο Γκένια και η Νέζουκο καταδιώκουν έναν δαίμονα Ανώτερης Τάξης στα δάση του Χωριού Ξιφασκίας, με τον πρώτο ν’ αντιμετωπίζει ένα θανάσιμο δίλημμα. Βγαίνει κερδισμένος, αλλά δεν πρόκειται να χαρεί τη νίκη του, μιας και ο Άρχοντας Μούζαν θέλει να εκμεταλλευτεί εκείνη της «μολυσμένης» Νέζουκο έναντι του ήλιου!

MIA AND ME: Η ΤΑΙΝΙΑ

Όταν η Μία επιστρέφει στο παλιό εξοχικό σπίτι της οικογένειας με τον παππού της, η πέτρα στο μαγικό της βραχιόλι φωτίζει ξαφνικά - ένα κάλεσμα για βοήθεια! Μέσω μιας αστραφτερής πύλης, μεταφέρεται στον φανταστικό κόσμο των μονόκερων της Σεντοπίας. Εκεί συναντά τον μονόκερο Στόρμι και τον Ίκο, ένα ξωτικό από το Νησί Λώτους, το οποίο χρειάζεται απεγνωσμένα τη βοήθειά της. Ο Τόξορ, ένας αποκρουστικός κακός που μοιάζει με βατράχι, θέλει να κατακτήσει το νησί με μαύρη μαγεία.

ΕΝΑ ΦΛΙΤΖΑΝΙ ΚΑΦΕ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ

Στα Τίρανα του σήμερα, ο Αγκίμ κι ο Γκεζίμ, κωφά και πανομοιότυπα δίδυμα αδέλφια που μοιράζονται την ίδια στέγη, ανακαλύπτουν πως οδηγούνται σταδιακά στην τύφλωση εξαιτίας μιας γενετικής ασθένειας.