FreeCinema

Follow us

HANNAH ARENDT (2012)

  • ΕΙΔΟΣ: Βιογραφικό Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Μαργκαρέτε φον Τρότα
  • ΚΑΣΤ: Μπάρμπαρα Ζούκοβα, Τζάνετ ΜακΤιρ, Άξελ Μίλμπεργκ
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 113'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: STRADA FILMS

Αγαπημένη (και ως μαθήτρια) του Χάιντεγκερ, η Χάνα Άρεντ ήταν Γερμανίδα και Εβραία, φιλόσοφος και πολιτική επιστήμονας. Το βιβλίο της, «Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ – Η Κοινοτοπία του Κακού», που πρωτοδημοσιεύθηκε ως σειρά άρθρων στο περιοδικό New Yorker, έστρεψε σύσσωμο το Ισραήλ και σχεδόν όλους τους φίλους της μαινόμενους εναντίον της, αλλά άλλαξε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο (οφείλουμε να) αντιλαμβανόμαστε το Ναζισμό ειδικά, και το κακό γενικά.

Πολλά, πολλά χρόνια πριν «εφευρεθεί» και γίνει καραμέλα διεθνώς η έννοια της πολιτικής ορθότητας, η Χάνα δε χάιδεψε τα αυτιά κανενός, αρνήθηκε να πάρει θέση στο ένα ή στο άλλο άκρο, και είπε την αλήθεια, όπως και όπου τη βρήκε, κάπου ανάμεσα, χωρίς φόβο ή πάθος. Κυνηγημένη από τους Ναζί απέδρασε στη Νέα Υόρκη το 1941, όπου διέπρεψε ως καθηγήτρια και άφησε το στίγμα της σε μερικά από τα μεγαλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου τούτου (Μπέρκλεϊ, Πρίνστον, Γέιλ, Στάνφορντ). Το 1963, έγραψε το παραπάνω περιβόητο βιβλίο, με αφορμή τη δίκη τού – ενός από τα πρωτοπαλίκαρα των Ναζί – Άντολφ Άιχμαν, στην οποία παραβρέθηκε ως ανταποκρίτρια του New Yorker. Για να περιγράψει τον Άιχμαν επινόησε την κλασική πλέον φράση «η κοινοτοπία του κακού», υποστηρίζοντας πως δεν επρόκειτο για «τέρας», παρά μόνο για έναν απλό, συνηθισμένο άνθρωπο, που αποφάσισε να πάψει να σκέφτεται και να υπακούει τυφλά τις οδηγίες και τις επιταγές της κοινής γνώμης που είχε διαμορφώσει το καθεστώς μέσα στο οποίο ζούσε. Ταυτόχρονα, η Άρεντ δεν απέκρυψε πως ουκ ολίγοι Εβραίοι ηγέτες συνεργάστηκαν με τους Ναζί, όπως αποκαλύφθηκε στη δίκη (αλλά ελάχιστοι μετέδωσαν), γεγονός που κατά τη γνώμη της οδήγησε σε περισσότερους θανάτους.

Στα μάτια των νεαρών, ιδεαλιστών και ελεύθερων ακόμα από τις επιταγές του ενήλικου κομφορμισμού, μαθητών της, η Άρεντ αποθεώθηκε. Για το Ισραήλ, όμως, καθώς και τους περισσότερους, διανοούμενους και μη, φίλους της έγινε κόκκινο πανί. Στους δύσκολους καιρούς των άκρων και των αλληλοκατηγοριών που ζούμε οι ιδέες της προκύπτουν πιο επίκαιρες και αναγκαίες από ποτέ. Και μόνο αυτές αξίζει να εξερευνήσεις περαιτέρω, να αναζητήσεις, να μάθεις, να διαβάσεις. Με αφορμή μόνο αυτή την ταινία. Εκτός και πέρα από αυτή. Γιατί πλην της αποστομωτικής μεταμόρφωσης της Ζούκοβα στον επώνυμο ρόλο, των δύο θαυμάσιων διαλέξεών της ως Άρεντ ενώπιων των μαθητών της και την – για μια ακόμη φορά – εύστοχα αγνώριστη ΜακΤιρ (υποψήφια για Όσκαρ δεύτερου ρόλου στο «Albert Nobbs») ως μεγαλύτερης συμμάχου της, αυτό το κινηματογραφικό πλάσμα δε φέρει ίχνη ζωής.

Το σινεμά βλέπεις δεν είναι η τέχνη του λόγου, ούτε του ηθοποιού. Είναι η τέχνη των εύστοχα συνταιριασμένων (στο μοντάζ) εικόνων. Που εδώ μοιάζουν να λειτουργούν μόνο ως εργαλεία καταγραφής και όχι ως μέσο έκφρασης: σα να παρακολουθείς ένα εικονογραφημένο φιλοσοφικό δοκίμιο ή μια μαγνητοσκοπημένη θεατρική παράσταση. Επειδή, όμως, ούτε αναγνώστης είσαι, ούτε θεατής κάτω από τη σκηνή, με τους ηθοποιούς, χειροπιαστούς μπροστά σου, το όλο εγχείρημα στερείται όχι μόνο αμεσότητας, αλλά και οποιασδήποτε συγκίνησης. Παγερή και αποστειρωμένη συρραφή συζητήσεων, επί συζητήσεων, περί κακού και καλού, προσωπικής και συλλογικής ευθύνης, φιλίας και πατριωτισμού, συζυγικής ευτυχίας και πάθους, λογικής και ευαισθησίας, μπορεί εύκολα να κατηγορηθεί και να παρεξηγηθεί, όπως η ίδια η Άρεντ τότε, ως μια αλαζονικά, ελιτίστικα διανοούμενη και χωρίς ίχνος ανθρώπινου συναισθήματος έκθεση ιδεών.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Τι κρίμα που μια σπουδαία γυναίκα της Ιστορίας τυγχάνει μιας τόσο άνευρης, επίπεδης, απαθούς, στείρας, βαρετής και κουραστικής κινηματογραφικής προσέγγισης. Και μάλιστα από μια άλλη γυναίκα. Προσπέρασε την ταινία, κράτα το ονοματεπώνυμο στον τίτλο της και google-άρισέ το. Αν θες πραγματικά να ανοίξεις τα μάτια σου…


MORE REVIEWS

ΠΩΣ ΝΑ ΛΗΣΤΕΨΕΙΣ ΜΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ

Συμμορία ληστών τραπεζών μετατρέπει τη δράση της σε διαδικτυακό θέαμα που γίνεται viral στα social media, αποκτώντας σταδιακά τεράστια δημοτικότητα. Ένας φρικαρισμένος πράκτορας του FBI «στρατολογεί» ευφυή αναλύτρια λογισμικών που βρίσκεται υπό κατ’ οίκον περιορισμό για πλημμελήματα, μπας και εντοπίσει τα ψηφιακά ίχνη των ληστών.

ΠΑΤΕΡΑΣ

Στοργικός πατέρας, αγαπημένος σύζυγος και πολυάσχολος businessman βλέπει τη ζωή του να διαλύεται, όταν εξαιτίας λάθους του το δύο ετών παιδί του βρίσκει τραγικό θάνατο.

ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΕΣ

Στη Γαλλία του 17ου αιώνα, στην εποχή της βασιλικής απολυταρχίας, η πόλη Λουντέν βρίσκεται υπό την ηγεσία του Ουρμπέν Γκραντιέ, ενός λαοφιλούς μα και αμφιλεγόμενου καθολικού ιερέα. Ο Γκραντιέ υποστηρίζει την ανεξαρτησία της πόλης και αρνείται να υποταχθεί στις επιταγές της εξουσίας. Όταν ο βασιλιάς αποφασίζει να κατεδαφίσει τα τείχη της Λουντέν, ο καρδινάλιος Ρισελιέ στήνει ολόκληρη συνωμοσία εναντίον του Γκραντιέ με «άλλοθι» μια ηγουμένη η οποία έχει σεξουαλική εμμονή με τον ιερέα και τον κατηγορεί για δαιμονισμό.

ΜΙΚΡΟΙ ΗΡΩΕΣ

Πέντε θρυλικοί πολεμιστές που έχουν μεταμορφωθεί κατά λάθος σε παιδιά, αναγκάζονται να επανενωθούν μπας και μπορέσουν να σταματήσουν μοχθηρό μάγο ο οποίος ανέκαμψε, πριν προλάβει ν’ αρπάξει την ενέργεια ιερού δέντρου ώστε να υποδουλώσει ολόκληρο τον κόσμο.

ΠΩΣ ΝΑ ΞΑΝAΣΩΣΕΤΕ ΕΝΑΝ ΜΑΓΟ

Έχοντας (επιτέλους) καταφέρει να βρει αυτήν που θα τον παντρευτεί, ο αθάνατος Ξεροκόκκαλος ετοιμάζεται ν’ ανταλλάξει όρκους αιώνιας αγάπης με την πολεμίστρια Μπάρμπαρα. Η βασίλισσα θεία της τελευταίας, όμως, θεωρεί πως η ανιψιά της αξίζει καλύτερης τύχης…