FreeCinema

Follow us

Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ (2017)

(TOIVON TUOLLA PUOLEN)

  • ΕΙΔΟΣ: Δραματική Κομεντί
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Άκι Καουρισμάκι
  • ΚΑΣΤ: Σάκαρι Κουοσμάνεν, Σερβάν Χάτζι, Βίλε Βιρτάνεν, Κάτι Ούτινεν
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 100'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: AMA FILMS

Οι αρχικά παράλληλες ιστορίες δυο ανδρών, του μεσόκοπου πρώην πλασιέ και νυν εστιάτορα Βίκστρομ και του νεαρού Σύριου πρόσφυγα Καλέντ, συναντώνται απρόσμενα κι ο ένας αλλάζει τη ζωή του άλλου με διαφορετικούς τρόπους.

Ο Άκι Καουρισμάκι επιτέλους επέστρεψε μετά από έξι χρόνια απουσίας (στο ενδιάμεσο έκανε ένα ντοκιμαντέρ μικρού μήκους και συμμετείχε σε μια σπονδυλωτή ταινία). Για τους κινηματογραφόφιλους και ιδιαίτερα τους θαυμαστές αυτού του ιδιαίτερου φιλμικού σύμπαντός που δημιουργεί, αυτό αποτελεί σπουδαίο νέο, καθώς η φετινή του δουλειά φιλοδοξεί να είναι το δεύτερο μέρος της τριλογίας που έχει ανεπίσημα ονομαστεί ως «Η Τριλογία του Λιμανιού», με το πρώτο της μέρος να είναι η ακριβώς προηγούμενη ταινία του, «Το Λιμάνι της Χάβρης» (2011). Κι εκείνη, όπως και «Η Άλλη Όψη της Ελπίδας» (και η επόμενη ίσως, στο άμεσο – ευελπιστούμε – μέλλον), λαμβάνει εν μέρει χώρα σε φιλανδικά λιμάνια, όπου φτάνουν λαθραία μετανάστες από διάφορες περιοχές του κόσμου οι οποίες έχουν πληγεί από πόλεμο ή άλλου είδους συμφορές. Στην Χάβρη ήταν ο νεαρός από την Γκαμπόν, στο Ελσίνκι αυτής της ταινίας ο Σύριος Καλέντ που διέφυγε από το Χαλέπι μαζί με την πολυαγαπημένη του αδελφή, την οποία όμως έχασε στον μακρύ δρόμο προς τη Γερμανία και ψάχνει απελπισμένα να ξαναβρεί. Στην φιλανδική πρωτεύουσα θα γνωρίσει τις τυπικότητες του νόμου, την απόρριψη, τη βία και τον ρατσισμό από Νεοναζί, αλλά και την καλοσύνη και τη βοήθεια από ανθρώπους σαν τον Βίκστρομ.

Την ίδια στιγμή, ο Φιλανδός Βίκστρομ παρατά την δουλειά του ως πλασιέ και την αλκοολική του γυναίκα κι αγοράζει ένα σχεδόν ρημαγμένο εστιατόριο με τα λεφτά που κέρδισε απρόσμενα σε ένα παιχνίδι poker. Κρατώντας το ήδη υπάρχον τριμελές, βαριεστημένο προσωπικό του εστιατορίου και έναν σκύλο, ο Βίκστρομ μέσα στην απόλυτη άγνοιά του να διευθύνει μια τέτοια επιχείρηση, θα προσπαθήσει να φέρει περισσότερη πελατεία με απίστευτους τρόπους, και τότε είναι που οι δρόμοι των δυο ανδρών θα συναντηθούν με τον ντόπιο ήρωα να προσπαθεί να βοηθήσει τον Καλέντ με όποιον τρόπο μπορεί.

Όπως μαρτυρούν και οι υποθέσεις των δυο πιο πρόσφατων ταινιών του, ο Καουρισμάκι ασχολείται έντονα τα τελευταία χρόνια με το προσφυγικό θέμα και, στα 60 του χρόνια, φαντάζει πιο συναισθηματικά φορτισμένος από ποτέ. Το Ελσίνκι που περιγράφει στην ταινία του μπορεί να είναι το φιλόξενο, τυπικό, πολιτισμένο μέρος με τους πολίτες που κοιτούν τη δουλειά τους, αλλά βοηθούν και το συνάνθρωπο απ’ όπου κι αν προέρχεται. Βέβαια, μπορεί την ίδια στιγμή να είναι ο γραφειοκρατικός, σχεδόν αυτοματοποιημένος και συχνά απάνθρωπος κρατικός μηχανισμός ή ο πολίτης που πολύ απλά δεν θέλει να ξέρει για τη δυστυχία των ξένων συνανθρώπων του ή κι εκείνος ο πολίτης που τρομοκρατεί, απειλεί, ασκεί φυσική και συναισθηματική βία, μέχρι που μπορεί και να σκοτώσει ακόμα όσους θεωρεί πως δεν πρέπει να βρίσκονται στη χώρα του. Ο Καλέντ συναντά όλα τα παραπάνω στο ταξίδι που παίρνει μαζί και τον θεατή, που του αποκαλύπτει ένα πολύ πιο δυσάρεστο πρόσωπο μιας κατά τα άλλα «πολιτισμένης» και, σύμφωνα με στατιστικές, «ευτυχισμένης» κοινωνίας, χαρακτηριστικά που μάλλον ισχύουν κι απολαμβάνονται από συγκεκριμένες μόνο κοινωνικές ομάδες. Ακόμα και ο Βίκστρομ, ο μεσόκοπος, καλοντυμένος, αξιοπρεπής λευκός γηγενής άνδρας, φαίνεται να μην έχει συνειδητοποιήσει τον «παράδεισο» στον οποίο υποτίθεται πως ζει, και η συνάντηση και μετέπειτα φιλία με τον Καλέντ θα του το επιβεβαιώσουν.

Ο Καουρισμάκι δεν μας αφήνει μελαγχολικούς για πολύ, δεν είναι του στιλ και των προθέσεών του, πλέον. Τα γνώριμα «σήματα κατατεθέντα» του καλλιτεχνικού του ύφους είναι όλα εδώ: το ανέκφραστο, στακάτο χιούμορ, το retro σκηνικό που σε πάει πίσω στη δεκαετία του ’70 και του ’80 (ιδιαίτερα το εστιατόριο), οι «ρομποτικοί» διάλογοι, η σκηνοθεσία σεκάνς που θυμίζουν βωβό Τσάπλιν ή επιλεκτικά «βωβό» Τατί (όσοι έχετε δει το «Playtime» θα καταλάβετε!), η σχεδόν σουρεαλιστική εκκεντρικότητα των καταστάσεων στις οποίες βρίσκονται οι χαρακτήρες, ακόμα και οι γνώριμες φυσιογνωμίες συχνών συνεργατών του Καουρισμάκι, όπως ο Κουοσμάνεν στον ρόλο του Βίκστρομ και η Κάτι Ούτινεν, η γνωστή ξανθιά πρωταγωνίστρια πολλών του ταινιών. Μέσα σε όλα αυτά τα περίεργα και κωμικά, όμως, η βαθιά ανθρωπιά που χαρακτηρίζει τις ταινίες του δημιουργού είναι αυτό που μένει περισσότερο μετά την έξοδο από την κινηματογραφική αίθουσα: η απελπισία του Καλέντ να εντοπίσει την αδελφή του και ο βουβός θρήνος για την οικογένεια και τη ζωή που έχασε, ο διακριτικός τρόπος που τον βοηθά ο Βίκστρομ και οι κατά τα άλλα κωμικά άχρηστοι υπάλληλοι του εστιατορίου, τα πάντα ιδωμένα χωρίς πολλούς μελοδραματισμούς, αλλά με μια μεγάλη, κινηματογραφική καρδιά. Στιλιστικά και καλλιτεχνικά, ο αγαπημένος δημιουργός δεν έχει να μας πει και να μας επιδείξει κάτι καινούργιο, ωστόσο καταφέρνει να προσφέρει με συνέπεια άλλη μια στιβαρή ταινία με ειλικρίνεια, χαμόγελο, γέλιο και κάποια πανανθρώπινα μηνύματα που καλά θα κάναμε να παίρναμε σοβαρά όλοι μας.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Αν γνωρίζεις το ιδιαίτερο ύφος του Καουρισμάκι και εγκρίνεις, τότε πρόκειται για μια από τις καλύτερές του ταινίες και προτείνεται ανεπιφύλακτα. Αν δεν τον γνωρίζεις, το ύφος και το «ξερό» χιούμορ μπορεί να σε ξενίσουν, αλλά ευελπιστούμε μόνο αρχικά, μέχρι να συνηθίσεις την ατμόσφαιρα, οπότε και θα απολαύσεις μια βαθιά συναισθηματική και άκρως επίκαιρη ταινία, η οποία θα σε κάνει να χαμογελάσεις αλλά πιθανώς και να επανεκτιμήσεις αρκετές γνώριμες καταστάσεις των σημερινών κοινωνιών.

MORE REVIEWS

ΟΝΤΩΣ ΦΙΛΙΟΥΝΤΑΙ;

Ο Ντάνι τα έχει με τη Στέλλα. Μια μέρα περνάει από το σπίτι ο Αχιλλέας και «κάνουν» ένα τσιγαριλίκι. Και πιάνουν και την κουβέντα.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ: GEOSTORM

Η παγκόσμια κοινότητα ενώνεται για να αντιμετωπίσει τις καταστροφικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής με ένα δίκτυο δορυφόρων που επηρεάζουν τις καιρικές συνθήκες. Όταν αρχίσουν να παρατηρούνται παράξενες δυσλειτουργίες που οδηγούν σε μια μεγάλη καταστροφή, δύο αδέλφια θα προσπαθήσουν να διορθώσουν το πρόβλημα αλλά και τη δύσκολη μεταξύ τους σχέση.

ΜΝΗΜΕΣ

Οι πόλεμοι, οι πολιτικές, ο κοσμάκης, η περιπέτεια της Ελλάδας κατά τα έτη 1936 - 1952, όπως δεν τα έχεις ξαναδεί (περίπου). Να σου γίνει μάθημα;

ΧΩΡΙΣ ΑΓΑΠΗ

Η Ζένια και ο Μπόρις βρίσκονται σε διαδικασία διαζυγίου. Αμφότεροι έχουν προχωρήσει σε καινούργιες αγάπες και δεν μπορούν να πιστέψουν την ευτυχία τους. Συνεχίζουν να τσακώνονται, όμως. Άσχημα. Για τα πάντα. Και για τον ανεπιθύμητο, πια, 12χρονο γιο τους. Μέχρι που ο τελευταίος εξαφανίζεται ξαφνικά.

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΙΝΕΛΙΑ

Παρίσι, 1964. Ο Αμερικανός συγγραφέας Τζέιμς Λορντ δέχεται την κολακευτική πρό(σ)κληση του διάσημου γλύπτη και ζωγράφου Αλμπέρτο Τζιακομέτι, να ζωγραφήσει το πορτρέτο του. Και η εμπειρία που αρχικά ήταν να κρατήσει λίγες μέρες, τραβάει για καιρό...