FreeCinema

Follow us

ΝΕΡΟΥΔΑ (2016)

(NERUDA)

  • ΕΙΔΟΣ: Βιογραφία
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Πάμπλο Λαραΐν
  • ΚΑΣΤ: Λουίς Νιέκο, Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ, Μερσέντες Μοράν
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 107'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: STRADA FILMS / SEVEN FILMS

1948, Χιλή. Ο Πάμπλο Νερούδα διώκεται ως κομμουνιστής πολιτικός, λατρεύεται ως ποιητής του λαού και κρύβεται από έναν ορκισμένο να τον συλλάβει αστυνομικό επιθεωρητή, παίζοντας όπως το ποντίκι με τη γάτα.

Μπήκα να δω το «Νερούδα» με διπλή ανησυχία. Όποτε ακούω για κάτι το «ποιητικό», τρέχω χιλιόμετρα μακριά! Και η αμέσως επόμενη (αν και προηγήθηκε η διανομή της στη χώρα μας) βιογραφική ταινία του Πάμπλο Λαραΐν, η «Jackie», για μένα προσωπικά αποτελεί ένα φιάσκο ολκής, στο οποίο τολμώ να πω ότι δεν αναγνώρισα καν τον σκηνοθέτη, αφηγηματικά και δραματουργικά! Παραδόξως, σε τούτο το φιλμ βρίσκουμε κάτι ακόμη πιο φιλόδοξο σε προθέσεις, το οποίο εμπνέεται από τον ομώνυμο ήρωα ουχί για να δημιουργήσει ένα «ποιητικό» σινεμά αλλά για να μετατρέψει το ίδιο το φιλμ σε ατόφια ποίηση. Είναι λίγο δύσκολο να το περιγράψεις σε λόγια ή να αναδιατυπώσεις με διαφορετικά λόγια τη φιλμική γλώσσα του «Νερούδα». Με λίγα λόγια, μιλάμε για μια ταινία που αιφνιδιάζει ευχάριστα.

Χωρίς να αποτελεί μια… παρωδία του είδους της κινηματογραφικής βιογραφίας, ο Λαραΐν αποδομεί ήρωα και περίοδο με διάθεση ελαφρώς χιουμοριστική, σαφέστατα. Από την πρώτη σκηνή, στις τουαλέτες του χιλιανού κοινοβουλίου! Ο αστεϊσμός στη ματιά τού σκηνοθέτη είναι ένα layer που διακρίνεται συνολικά, μετά το τέλος του φιλμ, και προδίδει ίσως μια προσωπική τοποθέτηση του δημιουργού εν είδει της απομυθοποιητικής διάστασης μεταξύ κομμουνιστικής ιδεολογίας και αστισμού στον τρόπο ζωής, κάτι που γίνεται έντονα αισθητό στη σκηνή της καθαρίστριας – μέλους του κόμματος, η οποία διακόπτει το δείπνο του Νερούδα για να τον τιμήσει αλλά και να τον χλευάσει ταυτόχρονα.

Μπλέκοντας την ιστορική αλήθεια με φανταστικά στοιχεία, το «Νερούδα» παρακολουθεί την περίοδο δίωξης του ομώνυμου ήρωα, στη Χιλή των τελών του ’60, συστήνοντας τον κομμουνιστή πολιτικό αλλά και τον ποιητή που ακολουθήθηκε από τον απλό λαό έως και τη δυτικότροπα παρακμιακή κοινωνική elite, τον πιστό σύζυγο αλλά και ένα ερωτύλο πλάσμα, άχαρο στην όψη αλλά μυστηριακά θελκτικό και ανοιχτό προς σχεδόν διονυσιακές απολαύσεις. Ο Νερούδα του Λαραΐν είναι σύμβολο κουλτούρας και ιδεών αλλά και μια κακομαθημένη φιγούρα, άξια σαρκασμού και «αποκαθήλωσης» της φήμης του ονόματος που φέρει. Είναι μια προκλητική αντιμετώπιση για βιογραφικό φιλμ, πόσω μάλλον όταν το αντίπαλο «δέος», ο διώκτης του Νερούδα, αποτελεί πρόσωπο… ποιητικής αδείας!

Ο αστυνομικός επιθεωρητής Πελουσονό (ο Μπερνάλ ως ένας άλλος επιθεωρητής… Κλουζό!) αποτελεί τον εκφραστή μιας επερχόμενης, φασίζουσας δύναμης που θα κυριεύσει τη χώρα και θα της στερήσει ελευθερίες όσο και ανθρώπινες ζωές, με ένα ενδεικτικό, φευγαλέο πέρασμα του Αουγκούστο Πινοτσέ σε ρόλο δεσμοφύλακα απομονωμένου στρατοπέδου συγκέντρωσης για πολιτικούς κρατούμενους. Το (αρκετά παιχνιδίστικο) κυνήγι του Νερούδα από τον Πελουσονό δίνει μια εκκεντρικά ποιητική διάσταση στον δεύτερο, λες και η ύπαρξή του στο φιλμ δεν είναι… ανθρώπινη, όμως «μορφοποιείται» από ένα κράμα στίχων που του προσδίδουν αυτή την (αλληγορική) οντότητα. Η ανάπτυξη τούτου του μοτίβου εξελίσσεται με θαυμαστό τρόπο και δηλώνει μια ουσιαστική απόπειρα ποιητικής γραφής όχι μέσω των εικόνων αλλά στον σκελετό της αφήγησης του φιλμ. Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη νίκη του «Νερούδα».

Με την τόσο δημιουργική ανατροπή στο genre του biopic, ο Λαραΐν δικαιώνει περισσότερο τη δική του υπογραφή (που στραπατσαρίστηκε στη «Jackie», ενδεχομένως υπό τις πιέσεις του Ντάρεν Αρονόφσκι, ο οποίος εγκατέλειψε το project ως σκηνοθέτης αλλά παρέμεινε στην παραγωγή) και προσθέτει στη φιλμογραφία του ένα έργο δημιουργικής φαντασίας και διαχρονικής σημασίας στο οποίο θα επιθυμούμε να επιστρέφουμε στο μέλλον με διάθεση αναλυτικής (επανα)θεώρησης. Η Τέχνη θριαμβεύει της πολιτικής. Και αντέχει περισσότερο στον χρόνο. Πώς να μην αγκαλιάζεις ένα τέτοιο συμπέρασμα;

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Ξανά, ξέχασε αυτό που βίωσες στη «Jackie» (ναι, την πίκρα της απογοήτευσης) και καλωσόρισε ένα βιογραφικό φιλμ με ψυχή, φαντασία, μυαλό και πρωτοτυπία. Πέρα από την αλήθεια του χαρακτήρα και του καλλιτέχνη Νερούδα, μέχρι τα σύνορα των δυνατοτήτων της κινηματογραφικής απεικόνισης, αγκαζέ με τον ποιητικό λόγο. Μια ταινία που καταφέρνει να διασκεδάζει ταυτόχρονα, φλερτάροντας με κάθε είδος σκεπτόμενου θεατή. Αυτό το τελευταίο είναι βασική προϋπόθεση. Φυσικά.

MORE REVIEWS

BLACK PANTHER

Μετά τον θάνατο του βασιλιά της Wakanda o γιος του, πρίγκιπας T’Challa, ανεβαίνει στον θρόνο της μικρής μεν, τεχνολογικά υπερανεπτυγμένης δε αφρικανικής χώρας. Όταν, όμως, ένας άσπονδος φίλος από τα παλιά καταφθάνει για να διεκδικήσει αυτό που πιστεύει πως του ανήκει, το σκήπτρο του Black Panther αρχίζει να μην στέκει τόσο σταθερά στα χέρια του.

WINCHESTER: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΩΝ

Καλιφόρνια, 1906. Ιατρός - ψυχολόγος αναλαμβάνει να εκτιμήσει τη νοητική κατάσταση γηραιάς χήρας, η οποία ισχυρίζεται πως τα πνεύματα αυτών που βρήκαν τον θάνατο από τα τουφέκια που κατασκευάζει η εταιρεία όπλων του μακαρίτη συζύγου της… στοιχειώνουν τη μεγαλοπρεπή έπαυλή της! Η γνωμάτευση μοιάζει να είναι εύκολη για τον επιστήμονα, σύντομα όμως θα βρεθεί προ εκπλήξεων.

Η ΚΟΡΗ ΤΗΣ ΑΠΡΙΛ

17χρονη έγκυος που μένει μαζί με την ετεροθαλή αδελφή της στο παραθαλάσσιο σπίτι της οικογένειας, θα δεχτεί απρόσμενη επίσκεψη από τη μητέρα τους, με την οποία δεν διατηρεί και τις καλύτερες των σχέσεων για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο.

ΤΟ ΓΑΤΟΞΟΡΚΙ

Ο Λίνο είναι ένας νεαρός που όλα του πάνε στραβά. Φορώντας ένα ιδιόχειρο κοστούμι γάτου, δουλεύει ως animateur σε παιδικά party. Είναι μια εργασία που μισεί, αλλά και ο ίδιος παρόμοια μισητή φήμη έχει. Στην απελπισία του να αλλάξει την τύχη του, θα επισκεφτεί έναν μυστηριώδη guru, το ξόρκι του οποίου θα τον μεταμορφώσει… στη γάτα που υποδύεται.

Η ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

Στη δεκαετία του ’60, σε ένα μυστικό κυβερνητικό εργαστήριο υψηλής ασφαλείας, μια μουγκή καθαρίστρια της νυχτερινής βάρδιας θα γνωρίσει τον έρωτα. Έναν… αμφίβιο έρωτα, για την ακρίβεια!