FreeCinema

Follow us

VORTEX (2022)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γκασπάρ Νοέ
  • ΚΑΣΤ: Ντάριο Αρτζέντο, Φρανσουάζ Λεμπρίν, Άλεξ Λουτς
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 142'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: CINOBO

Ηλικιωμένο ζευγάρι βιώνει με βίαιο τρόπο τα τελευταία στάδια του γήρατος, όταν η κατάσταση της άνοιας εκείνης επιβαρύνεται ραγδαία.

Μου άφησε ανάμεικτα (έως και άσχημα) συναισθήματα αυτή η απόπειρα του Γκασπάρ Νοέ, ενός δημιουργού που γουστάρω ιδιαίτερα, με κορυφαίες (και απόλυτα controversial) δουλειές στη φιλμογραφία του. Από κάθε άποψη, ο Νοέ είναι ο πλέον λάθος σκηνοθέτης που θα μπορούσε να καταπιαστεί με το θέμα των γηρατειών. Ίσως δεν είναι τόσο τραγικά… απάνθρωπος και κυνικός όσο ο Μίκαελ Χάνεκε της «Αγάπης» (2012), όμως, ουσιαστικά δεν τρέφει και κάποια μεγαλύτερη συμπάθεια για το είδος μας. Από την άλλη, χωρίς να επιθυμώ να το αναπτύξω περισσότερο (λόγω μακροχρόνιας εμπειρίας με συγγενικό πρόσωπο πρώτου βαθμού), ο χειρισμός του επάνω στο (βασανιστικό) ζήτημα της άνοιας είναι αφελής και, από ένα σημείο κι έπειτα στη δράση του «Vortex», καταντά αστεία ανόητος.

Η ταινία ξεκινά μ’ ένα φιλμικό κάδρο που ενώνει τις ζωές εκείνου κι εκείνης. Πρόκειται για ένα ηλικιωμένο ζευγάρι το οποίο περνά τις μέρες του κυρίως κατ’ οίκον, με λιγοστές εξόδους στη γειτονιά, για τα απαραίτητα. Σε μια τέτοια, εκείνη σχεδόν «χάνεται» γυρνοβολώντας σε κοντινά μαγαζιά κι εκείνος την αναζητά πανικόβλητος. Είναι σαφές πως εκείνη έχει αρχίσει να ξεχνά, η άνοια προχωρά με καλπάζοντα ρυθμό κι εκείνος ανησυχεί για κάθε ενδεχόμενο χειρότερου προβλήματος υγείας και των δυο τους, για «ατυχήματα» που μπορεί να έχουν τραγική κατάληξη (όπως το ανοιχτό γκάζι της κουζίνας) ή για αναπάντεχα δικά του συμβάντα (όπως ένα καρδιακό επεισόδιο) που θα θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή του, όντας αβοήθητος.

Από τη στιγμή που ο Νοέ θέλει να μας προειδοποιήσει για την κατάσταση εκείνης (μετά από ένα «ευχάριστο διάλλειμα» με την Φρανσουάζ Αρντί να ερμηνεύει το «Mon Amie la Rose»!), το φιλμ… κόβεται στα δύο, μ’ ένα split screen παράλληλης δράσης και τις κάμερες να παρακολουθούν αμφότερους, (κυρίως) καθώς κυκλοφορούν εντός του δαιδαλώδους διαμερίσματός τους, βουτηγμένου σε κινηματογραφικές αναφορές και αφίσες ταινιών (εκείνος δηλώνει πως γράφει ένα βιβλίο με θέμα τα όνειρα στο σινεμά). Ένας ενήλικας γιος, αλλά όχι ακριβώς υπεύθυνος ώστε ν’ αντιμετωπίσει το πρόβλημα, προσπαθεί να τους κατευθύνει προς τη «λύση» ενός ιδρύματος / οίκου ευγηρίας με ανάλογα εκπαιδευμένο προσωπικό το οποίο μπορεί ν’ ανταπεξέλθει, όμως, ο πατέρας του αρνείται έντονα.

Σταδιακά, το εξαιρετικό εύρημα του split screen (που θα έδινε σπουδαία αποτελέσματα εάν παρέμενε πιστό στην οπτική των πραγμάτων από την αντίστοιχη ματιά των δύο ηρώων) κάνει «νερά», χάνει κάθε ίχνος συνέπειας ως προς το τι θέλει να πει, να δηλώσει και να δείξει, και παρακολουθεί ή παρουσιάζει… άλλα αντί άλλων (με αποθέωση το «μοιρασμένο» διπλό κάδρο ανάμεσα σε μάνα και γιο, μετά την ολοκλήρωση των δύο ωρών του φιλμ, που σχεδόν ακυρώνει το βαθύτερο νόημα της αισθητικής επιλογής του Νοέ για το «Vortex»)! Η δραματοποίηση του καταστασιακού, δε, προχωρά σε σχηματοποιήσεις και θλιβερούς μελοδραματισμούς που ποτέ δεν θα περιμέναμε να δούμε σε ταινία του Νοέ.

Η κατάληξη είναι απελπιστική, ψυχρά αδιάφορη (όσο κι αν ο Νοέ νομίζει ότι αγγίζει το συναίσθημα και τον ανθρώπινο πόνο) και… ψεύτικη. Όπως και το ίδιο το σινεμά, θα μου πείτε. Οποία ειρωνεία.

Ζορζ Ντελρί. «Τα σπίτια είναι για τους ζωντανούς». Ακατοίκητες εικόνες. Από «άλλο» έργο!

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Φιλμικό αξιοπερίεργο σχεδόν αποκλειστικά εξαιτίας του πρωταγωνιστικού ρόλου του Ντάριο Αρτζέντο (με το split screen έχει «παίξει» ξανά ο Γκασπάρ Νοέ). Δύσκολο στην παρακολούθησή του φιλμ, που ταλαιπωρεί ακόμη παραπάνω λόγω (αδικαιολόγητα) μεγάλης διάρκειας. Οι θεατές που έχουν βιώσει περιπτώσεις άνοιας σε στενό κοινωνικό ή οικογενειακό περιβάλλον μπορεί και να το δουν ως… προσβολή, οπότε καλό θα ήταν να το αποφύγουν.


MORE REVIEWS

Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, η μεσήλικη Χίλαρι, υπεύθυνη «γενικών καθηκόντων» σε κινηματογράφο της παραλιακής πόλης του Μάργκεϊτ, νιώθει σκιρτήματα πάθους για νεαρό μαύρο που πιάνει δουλειά ως ταξιθέτης.

ΧΤΥΠΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΒΑ

Ζευγάρι ερωτευμένων ανδρών με υιοθετημένη κορούλα περνά τις χαλαρές διακοπές του σε απομονωμένο σπιτάκι σε δάσος. Ένα χτύπημα στην πόρτα θα τους φέρει αντιμέτωπους με τέσσερις «εισβολείς» που απαιτούν από την οικογένεια να διαπράξει μια κανονική ανθρωποθυσία, επιλέγοντας (και) ποιο από τα μέλη της θα θανατώσει. Διαφορετικά, θα έρθει… η Αποκάλυψη!

ΑΣΤΕΡΙΞ & ΟΒΕΛΙΞ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΑ

Η μοναχοκόρη της Αυτοκράτειρας της Κίνας βρίσκει καταφύγιο στο γνωστό γαλατικό χωριό και ο Αστερίξ κι ο Οβελίξ προσφέρονται να βοηθήσουν σε επιχείρηση απελευθέρωσης της μητέρας της, ενώ παράλληλα ο Ιούλιος Καίσαρας καταστρώνει επεκτατικά σχέδια για την Ασία, έτσι ώστε να πείσει την Κλεοπάτρα να γυρίσει κοντά του.

ΜΕΡΕΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ

Νεαρός εισαγγελέας αναλαμβάνει υπηρεσία σε μικρή επαρχιακή πόλη που μαστίζεται από πολλαπλά κρούσματα καθίζησης της γης και έρχεται αντιμέτωπος μ' ένα σύστημα διαφθοράς που φτάνει πολύ ψηλά στην τοπική εξουσία.

ΔΥΟ ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΑΣΒΟΥΛΗΣ

Οι δύο θεότρελοι φίλοι Τούτσον και Λούντιγουντ επιστρέφουν και πάλι (από πότε;), προκειμένου να ζήσουν την περιπέτεια της ζωής τους, σε μια προσπάθεια να βρουν και να ζητήσουν βοήθεια από τον παππού του πρώτου, τον διαβόητο πειρατή Κάπτεν Τούτσον!