του Νίκου Παλάτου

Το «Βερμίλιο» είναι πανέμορφο στο μάτι. Το τοπίο των ιταλικών Άλπεων αναδεικνύεται υπέροχα σε όλες του τις εποχές από τον dp Μίκαϊλ Κρίχμαν, ο οποίος καταφέρνει να συλλάβει με τον φακό του τη νηφαλιότητα της φυσικής ομορφιάς της περιοχής, συνδυάζοντάς την με τη γαλήνη των κατοίκων της. Είτε με αμυδρό φως, είτε με χιόνι, είτε με ανοιξιάτικη λιακάδα, η φωτογραφία του «Βερμίλιο» είναι απαράμιλλης ομορφιάς. Ατυχώς, η αφήγησή του δεν στέκεται σε παρόμοια επίπεδα…

Το στόρι παρακολουθεί τη ζωή μιας οικογένειας στο φερώνυμο χωριό των Άλπεων, περί το 1944. Ο πατριάρχης της φαμίλιας και δάσκαλος του τοπικού σχολείου, μαζί με τη σύζυγό του και τα οκτώ παιδιά τους, προσφέρουν καταφύγιο σε δύο λιποτάκτες του ιταλικού στρατού, κρύβοντάς τους από τις δυνάμεις του Άξονα. Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται σε αναγκαστική απομόνωση, ο ένας εξ αυτών ερωτεύεται τη μεγαλύτερη κόρη του δάσκαλου, με τα αισθήματα σταδιακά να γίνονται αμοιβαία. Το τέλος του πολέμου απελευθερώνει τους πάντες, μαζί και τους ερωτευμένους νέους που βλέπουν το έγγαμο, ευτυχισμένο μέλλον ν’ ανοίγεται μπροστά τους. Η (θεωρητικά) σύντομη επιστροφή του πρώην (πια) στρατιώτη στη Σικελία, προκειμένου να διευθετήσει κάποιες προσωπικές του υποθέσεις, αποδεικνύεται (και) μυστηριώδης στην πράξη, γεμίζοντας με αγωνία εκείνους που τον περιμένουν πίσω στον ιταλικό βορρά. Ειδικότερα, δε, τη νεαρή κι εγκυμονούσα σύζυγό του.

Σε περίπτωση που το «Βερμίλιο» είχε προσηλωθεί στην ιστορία της φυγής του Πιέτρο και της αναμονής του γυρισμού του από πλευράς Λουτσία, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι μέχρι και συναρπαστικό. Δυστυχώς, αυτό δεν συμβαίνει, καθώς το σενάριο της Μάουρα Ντελπέρο δεν ενσωματώνει μια σειρά από υποπλοκές, αλλά από νατουραλιστικές εικόνες της τοπικής καθημερινότητας, δημιουργώντας (ιδιαίτερα κατά την πρώτη ώρα διάρκειας του φιλμ) ένα παντελώς αδιάφορο όσο και ασυνάρτητο αποτέλεσμα. Η προσπάθεια αληθοφανούς καταγραφής της ζωής των κατοίκων του Βερμίλιο, με τα σχολικά μαθήματα, τις κτηνοτροφικές εργασίες και τα οικογενειακά τραπέζια υπό τη βαριά σκιά του άγραφου πατριαρχικού νόμου, εκτροχιάζουν ολοκληρωτικά το love story που χτίζεται στο βάθος, κερδίζοντας μοναχά σε βλέμματα προς το… ρολόι. Επίσης, η κοινωνική ματιά του είναι ανύπαρκτη, πόσω μάλλον συνυπολογίζοντας το ιστορικό περιβάλλον της εποχής.

Από τη στιγμή, εν τούτοις, που η Ντελπέρο κατασταλάζει απόλυτα σε αυτό που θα έπρεπε εξαρχής να είναι η βασική και κύρια πλοκή της ταινίας (κι ας «χανόταν» μισή ώρα διάρκειας, βρε αδελφέ), τότε το «Βερμίλιο» αποκτά λόγο ύπαρξης. Το ενδιαφέρον που προκύπτει για την τύχη της κοινής πορείας του νιόπαντρου ζεύγους αρκεί για να σύρει από μόνο του το αφηγηματικό κάρο. Η επιτηδευμένη αποστασιοποίηση από πρόσωπα και καταστάσεις του πρώτου μισού μοιάζει άξαφνα να χάνεται, θέτοντας τις ανησυχίες της Λουτσία στο προσκήνιο, με τρόπο που δείχνει αληθινή έγνοια, όσο και κινηματογραφικότητα. Διότι, για ένα μεγάλο του κομμάτι, το «Βερμίλιο» σε πείθει ότι η πλειονότητα των χαρακτήρων του θα μπορούσε να λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο, δίχως να υπάρχει κάμερα απέναντί της.