FreeCinema

Follow us

ΔΕΣΜΟΙ ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ (2005)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Νόα Μπάουμπακ
  • ΚΑΣΤ: Όουεν Κλάιν, Τζεφ Ντάνιελς, Λόρα Λίνεϊ, Τζέσι Αϊζενμπεργκ, Γουίλιαμ Μπόλντουιν, Άννα Πάκουιν
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 81'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ODEON

Δύο νεαρά αγόρια διαχειρίζονται με εντελώς διαφορετικό τρόπο την απόφαση των γονιών τους να χωρίσουν, στο Μπρούκλιν της δεκαετίας του ’80.

Όταν βρίσκουμε αυτό το έτερο ήμισυ που θεωρούμε «σχέση», μας αρέσει να ψαχουλεύουμε τα κοινά μας στοιχεία, τα πράγματα που μας ενώνουν, οτιδήποτε μπορεί να μας κάνει υπερήφανους που «μοιάζουμε». Κι όταν έρχεται ο χωρισμός, μετράμε το άγνωστο των αιτιών με τρόπο ασαφή, λες και δε μπορούμε να διακρίνουμε ή ν’ απαριθμήσουμε όλα αυτά που μας έσπασαν ξανά στα δύο. Κι ας τα βλέπαμε πολύ πριν επέλθει ο χωρισμός…

Κάπως έτσι ζούσαν οι γονείς του Νόα Μπάουμπακ. Bohème συγγραφείς, κάτοικοι Μπρούκλιν, με μοναδική αφοσίωση στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο, καμία άλλη επαφή με τον έξω κόσμο και δύο παιδιά ύστερα από δεκαεπτά χρόνια γάμου. Η Τζόαν, η μάνα, εξομολογείται στο μικρό της γιο πως τα δύο τελευταία ήταν μια κόλαση. Ο Μπερνάρντ, ο πατέρας, λέει στον άλλο του γιο πως η γυναίκα που τον ανέθρεψε είναι μια πουτάνα (κινηματογραφικός κανιβαλισμός αναφοράς, στο δωμάτιο των παιδιών υπάρχει η αφίσα της ταινίας του Ζαν Εστάς «Η Μαμά και η Πουτάνα»!) που τον κεράτωνε διαρκώς κι εκείνος δεν έλεγε κουβέντα. Ναι, ο θεσμός του γάμου είναι περισσότερο μυστηριώδης κι απ’ τον έρωτα.

Μια ωραία πρωία, ο Μπερνάρντ και η Τζόαν καλούν τα παιδιά για οικογενειακή σύσκεψη. Πρόκειται να χωρίσουν. Ο μικρότερος γιος κλαίει. Οι κηδεμόνες τους έχουν αποφασίσει να τους μοιράζονται ανά μέρα, με μια δεύτερη Πέμπτη στον καθένα εναλλάξ για να λύσουν το πρόβλημα του επταημέρου. Τα παιδιά απορούν αν αυτό θα γίνεται και με τη γάτα. Εμείς γελάμε. Και η πένα του Μπάουμπακ εισχωρεί όλο και περισσότερο σε αναμνήσεις βιωματικές, μ’ ένα ταλέντο που του επιτρέπει να ξεγυμνώσει αλήθειες, εαυτόν, φαντάσματα, εφηβικά δάκρυα, πρώιμες στύσεις, «αρρωστημένες» πράξεις της εφηβείας, ανασφάλειες, βάρη ευθυνών και κατάρριψη προτύπων γονικής καθοδήγησης. Οι γονείς είναι δύο άνθρωποι που χειρίζονται τη γλώσσα τόσο καλά, σε βαθμό να μπορούν να την μετατρέπουν σε όπλο. Και, παραδόξως, ακόμη και τα παιδιά τους ξέρουν πως να τις αποκρούουν. Αλλά δεν έχουν την παραμικρή ιδέα για το πως να χειριστούν τα αισθήματά τους. Εκεί έχουν υποστεί μεγάλη ήττα, κανονική «αναπηρία», η οποία εκδηλώνεται και στην επικοινωνία με τους γύρω τους. Ο μεγάλος αρνείται τη σεξουαλική επαφή, τρομοκρατημένος στην ιδέα της συντρόφου που θα μπορούσε να γίνει μελλοντική γυναίκα του, ενώ ο μικρότερος έχει αφεθεί ολοκληρωτικά στην ηδονή της εκσπερμάτισης λες κι έχει ανακαλύψει την πλέον απαγορευμένη ουσία απόλαυσης. Το μέλλον τους διαγράφεται σαν party νευρώσεων…

Με τον Γουές Άντερσον στην παραγωγή και μ’ ένα τέτοιο σύμπαν χαρακτήρων και πλοκής, μπορείτε να φανταστείτε τι σας περιμένει. Ένα κατά βάθος ψυχαναλυτικό σινεμά που συγγενεύει με το παρελθόν του Γούντι Άλεν, αλλά προσεγγίζει πιο ρεαλιστικά τα πράγματα. Με ήρωες οι οποίοι δεν πάνε να ξορκίσουν το κάθε ζόρι ή τις μονομανίες τους μέσα από καλογραμμένες ατάκες που σε κάνουν να μειδιάς. Το «Δεσμοί Διαζυγίου» κρύβει βαθιά μέσα του έντονο πόνο. Αλλά ο μεγάλος του τσαμπουκάς έγκειται στο ότι δε σ’ αφήνει ποτέ να συγκινηθείς. Ο Μπάουμπακ σε ποτίζει με πίκρα δοσολογίας ουχί σπαραξικάρδιας. Θέλει να ξέρουμε πως τα λάθη πληρώνονται, θέλει να μας δείξει την ασχήμια και την ανευθυνότητα που μπορεί να κρύβεται πίσω από τη βιτρίνα δύο διανοούμενων γονιών, θέλει να καταλάβουμε την ηλικιακή αξία που έχει ο κάθε σταθμός της ζωής μας, από τη σεξουαλική επαγρύπνηση της εφηβείας μέχρι τον αργό θάνατο του «ιερού» θεσμού της οικογενείας. Μας δείχνει πως η αφασία μπορεί να γιατρευτεί, δεν είναι αιώνια. Μας προτείνει τις μετωπικές συγκρούσεις με την αλήθεια, μας ζητά να ρισκάρουμε στη μοναξιά της επιβίωσης. Μας εκλιπαρεί να μείνουμε ζωντανοί. Πριν φάμε ο ένας τον άλλον. Όπως εκείνη η φάλαινα με το καλαμάρι, στο American Museum of Natural History, που πάντοτε τρόμαζε το μεγάλο γιο.

Γυρισμένο μέσα σε 23 μέρες, με καστ που πετάει, πλάνα και ρυθμούς που χωνεύονται εύκολα ακόμη κι από απαίδευτους θεατές, με σινεφιλικές αναφορές που κλείνουν διαρκώς το μάτι ειρωνικά, το φιλμ του Μπάουμπακ είναι μια σπάνια απόλαυση στο είδος του, ένα κινηματογραφικό μάθημα οικονομίας και ισορροπίας πάνω στη «χαρτογράφηση» της ζωής που σου επιτρέπει να θαυμάσεις, να ζηλέψεις, να αυτοσαρκαστείς και ν’ αναπνεύσεις μαζί του. Είναι μια ταινία που δεν έχει ανάγκη από punchline ή από μηχανής θεούς για το φινάλε. Γιατί αγάπη έχει ξεχάσει τι θα πει. Αλλά μπορεί ν’ αγαπηθεί!

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Το άνωθεν κείμενο είναι η κριτική που έγραψα για το φιλμ το 2006, όταν αυτό διανεμήθηκε για πρώτη φορά στους ελληνικούς κινηματογράφους. Δέκα χρόνια μετά το σκηνοθετικό του ντεμπούτο, ο Νόα Μπάουμπακ υπογράφει ένα έργο απογειωτικής ωρίμανσης που στέκει (άνετα) μέχρι σήμερα δίπλα στις σημαντικότερες στιγμές της καριέρας του. Του το αναγνώρισε και η Ακαδημία τότε, προτείνοντάς τον για το Όσκαρ καλύτερου πρωτότυπου σεναρίου. Θα έχει την ίδια τιμή το 2020, για την «Ιστορία Γάμου». Προσωπικά, φυσικά, δεν ξεχνώ και το άλλο του (σχεδόν) αριστούργημα, το μικρό κομψοτέχνημα ψυχής (που μάλλον εμφύσησε η Γκρέτα Γκέργουιγκ στη ζωή του) που άκουγε στον παράξενο τίτλο «Frances Ha».


MORE REVIEWS

GHOSTBUSTERS: LEGACY

Η κόρη του Έγκον Σπένγκλερ μετακομίζει με τα δυο εγγόνια του στο κρησφύγετο του… εκλιπόντος, αναζητώντας ένα καινούργιο αύριο. Τα παιδιά δεν έχουν ιδέα περί του παρελθόντος και της δράσης του παππού τους στους Ghostbusters και καθώς θα βρίσκουν διάφορα gadgets της θρυλικής ομάδας, θα αντιληφθούν πως η περιοχή κρύβει… φαντασματικά μυστικά!

THE HAND OF GOD

Ντροπαλό έφηβο αγόρι αναζητά το μονοπάτι της ζωής του, βιώνοντας χαρές, έρωτες και τραγωδίες στη Νάπολη της δεκαετίας του ’80. Μην (και) γίνει σκηνοθέτης;

Η ΝΥΜΦΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

Νεαρή ιστορικός στο σύγχρονο Βερολίνο κρύβει μια μυστική, μυθική πλευρά του εαυτού της, η οποία έρχεται αναπόφευκτα στην επιφάνεια όταν ο σύντροφός της την αφήνει. Ένας νέος έρωτας θα τη σώσει ή η μοίρα της έχει ήδη καθοριστεί;

Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Το περιοδικό The French Dispatch μας παρουσιάζει τέσσερα (οπτικοποιημένα) άρθρα από την ύλη του τελευταίου (και αποχαιρετιστήριου) τεύχους του. Μαζί με έναν επίλογο - νεκρολογία.

ΚΛΙΦΟΡΝΤ: Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΣΚΥΛΟΣ

Ένα ξεχωριστό, μικροσκοπικό κόκκινο κουτάβι θα βρει συντροφιά στην αγκαλιά ενός μικρού κοριτσιού που θα το αγαπήσει δίχως όρια. Αυτή ακριβώς η αγάπη της θα το μεγαλώσει σε... απρόσμενο μέγεθος, με τον Κλίφορντ να μπλέκεται έτσι σ’ ένα σωρό περιπέτειες.