του Ηλία Φραγκούλη

Ένας θεατής του εξωτερικού ίσως έχει λόγους να το δει «αλλιώς». Ένας Έλληνας, ή έστω και γνώστης της ομηρικής «Οδύσσειας», όμως, δύσκολα θα κατανοήσει το νόημα της απομόνωσης αυτού του τμήματος από το υπόλοιπο έργο για κινηματογραφική μεταφορά, καθώς οτιδήποτε επικό και φιλμικά χρήσιμο έχει… πεταχτεί στον κάλαθο των αχρήστων! Εννοείται πως αυτό που έχει μείνει στην «Επιστροφή» του Ουμπέρτο Παζολίνι πλατειάζει αφόρητα σ’ ένα ολόκληρο δίωρο.

ΟΚ, ο Οδυσσέας έχει επιστρέψει στην Ιθάκη, η Πηνελόπη βιώνει το καθημερινό… ύφαινε ξήλωνε του νυφικού της πέπλου, με τους ξαναμμένους μνηστήρες να κρεπαλιάζουν δίχως αύριο. Και έπεται μια μονομαχία ανδρών για να φτάσουμε στο (γνωστό σε όλους) happy end. Πόση ώρα χρειάζεται να σπαταλήσει κανείς γι’ αυτό, χωρίς να προσθέσει «δράκους» ανύπαρκτων υποπλοκών που θα βανδαλίζανε το πρωτότυπο έργο; Πόσο να χαζέψεις το couleur locale Κέρκυρας και Πελοποννήσου εάν δεν είσαι αλλοδαπός; Και που να βρει ρόλο για να πλάσει χαρακτήρα με ψυχή ο έρμος ο Ρέιφ Φάινς, δίπλα σε μια Ζιλιέτ Μπινός σχεδόν πάντοτε άλαλη, λες και παίζει σε έργο του βωβού;

Αρκούν δύο λαμπερά ονόματα πρωταγωνιστών (με παρελθόν ως φιλμικοί παρτενέρ) για να υποστηρίξουν ολόκληρη ταινία που, με τη σειρά της, έχει ευνουχίσει τουλάχιστον τα δύο τρίτα της «Οδύσσειας», για να παρουσιάσει… τι ακριβώς; Ένα είδος ταξικής αλληγορίας (με μεγάλη φαντασία προκύπτει μια τέτοια υπόθεση σκεπτικού), με ηθικό δίδαγμα για τη βίαιη φύση του ανδρικού φύλου και τις χαμένες αρετές της αρχαιότητας; Θα ήθελε!

Ναι, μπορεί να σε ξυπνήσει το brutal και τοξοβόλο ξέσπασμα της κορύφωσης, όμως, καλύτερα θα ήταν να επιστρέψεις στο παραμυθένιο κι αφελές «Ulisse» (1954) του Μάριο Καμερίνι, μπας κι ανοίξουν διάπλατα τα μάτια σου από την ψυχαγωγία, αντί να γίνεται… Κύκλωπας με μια ανώφελη παραγωγή φεστιβαλικής κατανάλωσης.