FreeCinema

Follow us

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΠΟΥΛΗΣΕ ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΤΟΥ (2021)

(THE MAN WHO SOLD HIS SKIN)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Καουτέρ Μπεν Χανιά
  • ΚΑΣΤ: Γιαχία Μαχαϊνί, Ντέα Λιάνε, Μόνικα Μπελούτσι, Κόεν Ντε Μπουβ
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 104'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: NEO FILMS

Σύριος πρόσφυγας μετατρέπει το δέρμα του σε… έργο Τέχνης και φτάνει να εκτίθεται σε μουσείο της Ευρώπης, προκαλώντας παραζάλη στο art market, όσο και σε οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Συρία, 2011. Καθώς οι πολεμικές αναταραχές αναγκάζουν ανθρώπους να παίρνουν διαφορετικές αποφάσεις για το μέλλον, ένα ετερόφυλο ζευγάρι «χωρίζει» με σκοπό την επιβίωση στην Ευρώπη. Η Αμπίρ παντρεύεται κάποιον από την Πρεσβεία της Συρίας στο Βέλγιο και ο Σαμ Αλί γίνεται ο ίδιος έργο Τέχνης, αποθεώνοντας το living art. Ένα χρόνο μετά, τον βρίσκουμε στη Βηρυτό ως πρόσφυγα που συναντιέται με τον Τζέφρι Γκόντφροϊ, διάσημο και controversial καλλιτέχνη ο οποίος (όπως αναφέρει σε μια σκηνή του φιλμ) «πουλάει νόημα» και θα ζωγραφίσει στην πλάτη του Σαμ Αλί ένα tattoo με τη visa της Σένγκεν!

Σε μία εποχή όπου τα προϊόντα ήταν πιο εύκολο να ταξιδέψουν από χώρα σε χώρα απ’ ό,τι οι άνθρωποι, το σώμα του Σαμ Αλί γίνεται ο «καμβάς» για ένα έργο Τέχνης αξίας πολλών εκατομμυρίων, δίνοντάς του τη δυνατότητα να ταξιδεύει μεν, μα ταυτόχρονα κρατώντας τον δέσμιο λόγω υποχρεωτικών εμφανίσεων σε μουσεία και gallery, καθώς δε θα ήταν δυνατόν να εμφανιστεί το έργο δίχως το σώμα. Στην πραγματικότητα, το φιλμ είναι εμπνευσμένο από το «Tim» (2006), ένα ζωντανό έργο Τέχνης του Βέλγου καλλιτέχνη Βιμ Ντελβόγιε (ο οποίος εμφανίζεται και στην ταινία). Το έργο εκτίθεται στο Μουσείο Παλιάς και Νέας Τέχνης στην Τασμανία, όπου ο Τιμ Στάινερ, με ένα tattoo που απεικονίζει την Παρθένο Μαρία σε μεξικανικό ύφος στην πλάτη, πρέπει να εμφανίζεται για αρκετές ώρες σε μία gallery σαν ανθρώπινος «πίνακας», τηρώντας το συμβόλαιο που έχει υπογράψει. Όταν πεθάνει, το tattooed δέρμα του θα μεταφερθεί σε πίνακα.

Κάπως έτσι και ο Σαμ Αλί εμφανίζεται σε μία gallery, αναδεικνύοντας το έργο Τέχνης που βρίσκεται στην πλάτη του, φτάνοντας στο σημείο, προς το τέλος του φιλμ, να πωλείται και ο ίδιος κατά τη διάρκεια δημοπρασίας ως έργο καλλιτεχνικής δημιουργίας! Το όλο σκηνικό μπορεί κάπου να θυμίσει και «Το Τετράγωνο» (2017) του Ρούμπεν Έστλουντ, αλλά σαφώς απέχει από το στόρι ή όσα πραγματευόταν εκείνο το πιο σατυρικό σε προσανατολισμό φιλμ. Εδώ κυριαρχεί μια πιο ρεαλιστική ματιά και στόχευση, με αρκετούς από τους διαλόγους να στηρίζονται σε νομοθεσίες γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι λείπει από το φιλμ ο ρομαντισμός. Από τη μία βλέπουμε έναν γάμο σαν μία ξεκάθαρη σύμβαση προς το συμφέρον δύο πλευρών και από την άλλη μία μακρόχρονη σχέση που δεν παίρνει τέλος παρά τις αντιξοότητες. Δηλαδή, ο ρομαντισμός δε διαφαίνεται με την έννοια του καλλιτεχνικού ρεύματος άλλου αιώνα, αλλά με την έννοια της θέλησης δύο ανθρώπων να είναι μαζί μετά από πόλεμο, μετανάστευση, γάμο, πώληση σώματος – και τα καταφέρνουν. Παραδόξως, αν και η βλασφημία είναι διάχυτη στο φιλμ, σε ένα παγκόσμιο (πλέον) πλαίσιο «πολιτικής ορθότητας», κατέληξε να διεκδικεί το Όσκαρ της καλύτερης διεθνούς ταινίας για λογαριασμό της Τυνησίας εφέτος (δεν το κέρδισε).

Η Καουτέρ Μπεν Χανιά όχι μόνο καταφέρνει ν’ αναδείξει το προσφυγικό ζήτημα στην εποχή μας, αλλά αποφεύγει τους συναισθηματισμούς σκιαγραφώντας τον χαρακτήρα του Σαμ Αλί, ο οποίος θεωρεί τον εαυτό του «ελεύθερο άνθρωπο» που μπορεί να πουλά το δικό του σώμα με τρόπο που εκείνος κρίνει, αλλά και να… σκηνοθετεί τον θάνατό του αν χρειαστεί, ώστε να συνεχίσει να ζει ελεύθερος, όπως εκείνος θα επιθυμούσε. Είναι μετανάστης ή πρόσφυγας; Βρισκόταν η ζωή του σε κίνδυνο όταν διέφυγε από τη Συρία (και από ποιον, τελικά); Μπορούσε να ταξιδέψει και να ζήσει όπως οι υπόλοιποι άνθρωποι στη Γη; Ο Πρέσβης της Συρίας θα τον αποκαλέσει «ντροπή της Συρίας», θα «βαφτιστεί» τρομοκράτης κατά τη διάρκεια δημοπρασίας, θα απελαθεί ηθελημένα και θ’ αποφέρει χρηματικό κέρδος στο «Ισλαμικό Κράτος» με την υποτιθέμενη εκτέλεσή του σε video. Σαν μια σύγχρονη «Νινότσκα», χωρίς κοσμήματα, με πιο αισιόδοξο τέλος…

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Υφολογικά, η Καουτέρ Μπεν Χανιά δεν κρύβει τις επιρροές της από το «Close-Up» (1991) του Αμπάς Κιαροστάμι, κυρίως σε ό,τι αφορά τον τρόπο με τον οποίο έχει χτιστεί το σενάριο. Το φιλμ της πραγματεύεται κάτι που δεν γνωρίζουμε και τόσο ουσιαστικά, πέραν του προφανούς περί ανθρώπινης αξιοπρέπειας, υπαρξισμού και ηθικής σε τούτο τον κόσμο. Και αυτό είναι το διαβόητο «Ισλαμικό Κράτος». Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, διερωτάται πόσο η γραφειοκρατία έχει βλάψει ανθρώπινες ζωές. Πόσο πιο εύκολο είναι για ένα αντικείμενο να περνά από σύνορα σε σχέση μ’ έναν άνθρωπο. Ως αντικείμενο, ο ήρωας της ταινίας μπόρεσε να επιτύχει περισσότερα. Αξίζει να ιδωθεί στη μεγάλη οθόνη, προσέχοντας τα… close-up την ώρα που πέφτουν οι πρώτες σταγόνες από χρώμα αλλά και τα ταξιδιάρικα πλάνα στη Συρία.


MORE REVIEWS

GHOSTBUSTERS: LEGACY

Η κόρη του Έγκον Σπένγκλερ μετακομίζει με τα δυο εγγόνια του στο κρησφύγετο του… εκλιπόντος, αναζητώντας ένα καινούργιο αύριο. Τα παιδιά δεν έχουν ιδέα περί του παρελθόντος και της δράσης του παππού τους στους Ghostbusters και καθώς θα βρίσκουν διάφορα gadgets της θρυλικής ομάδας, θα αντιληφθούν πως η περιοχή κρύβει… φαντασματικά μυστικά!

THE HAND OF GOD

Ντροπαλό έφηβο αγόρι αναζητά το μονοπάτι της ζωής του, βιώνοντας χαρές, έρωτες και τραγωδίες στη Νάπολη της δεκαετίας του ’80. Μην (και) γίνει σκηνοθέτης;

Η ΝΥΜΦΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

Νεαρή ιστορικός στο σύγχρονο Βερολίνο κρύβει μια μυστική, μυθική πλευρά του εαυτού της, η οποία έρχεται αναπόφευκτα στην επιφάνεια όταν ο σύντροφός της την αφήνει. Ένας νέος έρωτας θα τη σώσει ή η μοίρα της έχει ήδη καθοριστεί;

Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Το περιοδικό The French Dispatch μας παρουσιάζει τέσσερα (οπτικοποιημένα) άρθρα από την ύλη του τελευταίου (και αποχαιρετιστήριου) τεύχους του. Μαζί με έναν επίλογο - νεκρολογία.

ΚΛΙΦΟΡΝΤ: Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΣΚΥΛΟΣ

Ένα ξεχωριστό, μικροσκοπικό κόκκινο κουτάβι θα βρει συντροφιά στην αγκαλιά ενός μικρού κοριτσιού που θα το αγαπήσει δίχως όρια. Αυτή ακριβώς η αγάπη της θα το μεγαλώσει σε... απρόσμενο μέγεθος, με τον Κλίφορντ να μπλέκεται έτσι σ’ ένα σωρό περιπέτειες.