του Ηλία Φραγκούλη

Ολόκληρη η παράδοση της βρετανικής κινηματογραφικής κωμωδίας στηρίζεται πάνω στο όνομα των Ealing Studios. Από τα τέλη του ’40 («Διαβατήριο για το Πίμλικο», «Ουίσκι Δίχως Δελτίο», «Ο 13^ος Κληρονόμος») μέχρι τα μέσα του ’50 («H Συμμορία των Πέντε»), τούτο το μικρό studio των δυτικών προαστίων του Λονδίνου, μαζί με ένα εκλεκτό καλλιτεχνικό επιτελείο, έδωσαν στο αγγλικό (πρωτίστως) κοινό ένα καθαρά αυθεντικό, ειλικρινές στο πλαίσιο της κοινωνικής προσέγγισης σινεμά, μπολιασμένο με χιούμορ πανέξυπνο και με ήρωες καθημερινούς ανθρώπους που είτε επαναστατούσαν κατά των Αρχών, είτε προσπαθούσαν να πιάσουν την καλή (με ουδόλως τίμιες και ηθικές μεθόδους). Άσχετα από τα νομοταγή ή μη χαρακτηριστικά των δρώμενων, οι θεατές απολάμβαναν καταστάσεις που τους έβγαζαν αρκετά έξω από το δικό τους πλαίσιο βίου (ενδεχομένως), χωρίς όμως να απομακρύνονται από το ξεκάθαρα ρεαλιστικό. Οι χαρακτήρες βοηθούσαν στην ταύτιση κι έτσι η μυθοπλασία μετατρέπονταν σε ένα «όνειρο» τόσο κοντινό στο χειροπιαστό. Αρκεί κανείς να είχε τα κότσια να οργανώσει, για παράδειγμα, μία τόσο εξωφρενική ληστεία τραπεζικών ράβδων χρυσού στην καρδιά της πόλης! Ε, λοιπόν, γι’ αυτό το λέμε σινεμά!

Αυτή είναι η βασική πλοκή της «Συμμορίας των Εντιμότατων», που με αρκετά μοντέρνο για την εποχή τρόπο συνδυάζει την crime περιπέτεια (ακόμη και με έντονη δράση, αν σκεφτούμε τις σεκάνς καταδίωξης) με το genre της γνήσιας κωμωδίας, για να προσφέρει ένα αξεπέραστα ευφυές μείγμα ψυχαγωγικού κινηματογράφου, τοποθετημένο σε ένα φόντο σκληρής πραγματικότητας, το οποίο ακόμη μαρτυρά (χωροταξικά) τα σημάδια του περάσματος ενός μεγάλου πολέμου. Σ’ αυτό το κλίμα μιζέριας, η ελπίδα μπορεί να προκύπτει ακόμη και μέσω της εξαπάτησης / κλοπής του κράτους, με τον κεντρικό ήρωα (αριστούργημα ύπουλης «αφέλειας» ο Άλεκ Γκίνες) να καταστρώνει ένα παλαβό αν και άψογο στις λεπτομέρειές του σχέδιο αρπαγής φορτίου χρυσού, το οποίο θα διοχετευτεί εκτός Μεγάλης Βρετανίας σε μορφή… souvenir πύργων του Άιφελ που (θα) πωλούνται… στο ίδιο το μνημείο εις Παρισίους!

Η σύσταση της συμμορίας είναι το πρώτο μεγάλο γλέντι, ειδικά στις σκηνές όπου τα δύο πρώτα μέλη πρέπει να «διαφημίσουν» την ανάγκη εύρεσης… επαγγελματιών κακοποιών δημόσια (!), η υλοποίηση της ληστείας (με όλα τα στραβά που τυχαίνουν) είναι κάτι που πολλοί σκηνοθέτες θα ζήλευαν να γυρίσουν εκεί έξω σήμερα (με την extra πληροφορία ότι σχεδιάστηκε σε συνεργασία με την… Εθνική Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία λειτούργησε ως σύμβουλος στη συγγραφή τού σεναρίου, έτσι ώστε να τηρηθεί μία όσο το δυνατόν μεγαλύτερη δόση αληθοφάνειας!), ενώ το κωμικό στοιχείο και το σασπένς της κορύφωσης στη Γαλλία αποτελούν στιγμές ανθολογίας για την ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου. Το γλυκόπικρο φινάλε σε προσγειώνει στο ηθικό δίδαγμα, όμως, δεν κάνει «σημαία» του την μεταμέλεια. Μια ζωή την έχουμε, γιατί να μην την γλεντήσουμε;