του Νίκου Παλάτου

Το φιλμ του Ούγγρου σκηνοθέτη Γιάνος Έντελενι θυμίζει κάπως το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Ντάστιν Χόφμαν «Κουαρτέτο», στη σκιαγράφηση των μεγάλων του καλλιτεχνικού κόσμου, καθώς γερνώντας αποσύρονται μοιραία από τον κόσμο του θεάματος. Εκεί, όμως, που η ταινία του Χόφμαν άφηνε μια μάλλον αδιάφορη γεύση, δεδομένων και των ονομάτων που συμμετείχαν σε αυτή, τούτη εδώ περισσότερο κερδίζει παρά χάνει τις τελικές εντυπώσεις.

Ο Μπράιαν Κοξ υποδύεται ουσιαστικά τον εαυτό του, αφού είναι ο Σερ Μάικλ, μέγας και τρανός βετεράνος ηθοποιός του σαιξπηρικού θεάτρου κυρίως, ο οποίος ευρισκόμενος σε προχωρημένη πια ηλικία έχει αποσυρθεί στον πύργο του, κάπου στην αγγλική ύπαιθρο, αντιμετωπίζοντας προβλήματα υγείας. Ζει υπό την εποπτεία της κόρης του, με την οποία δεν τα πηγαίνει και τόσο καλά, εξαιτίας της αυστηρότητας και καταπίεσής της, αλλά και της δικής του γεροπαραξενιάς. Αντιδρά στην ιδέα να έχει προσωπική νοσοκόμα, η οποία θα φροντίζει τις καθημερινές του ανάγκες, και δεν βλέπει με καθόλου καλό μάτι τη νεαρή Ντορότια, που καταφθάνει για να αναλάβει τη θέση. Εκείνη θέλει να γίνει ηθοποιός και αντιλαμβάνεται πως μια θητεία δίπλα στον Σερ Μάικλ, έστω και ως προσωπική νοσοκόμα του, μόνο καλό θα της κάνει. Δεν πρόκειται (ευτυχώς) να ερωτευτούν, στα πρότυπα του περσινού «Πριν Έρθεις Εσύ», με αναλύσεις περί έρωτος και χάσματος γενεών, όμως αυτό που θα ξεκινήσει όχι και τόσο θερμά, θα εξελιχθεί σε μια σχέση αμοιβαίου σεβασμού, με τις ρίζες της να βρίσκονται στην κοινή τους αγάπη για το θέατρο και τον Σαίξπηρ.

Τα πάντα στο φιλμ κινούνται γύρω από τον Μπράιαν Κοξ. Είναι ο μύθος της θεατρικής σκηνής, με τον αφόρητα εγωκεντρικό χαρακτήρα, ο οποίος δεν μπορεί να αποδεχθεί το γεγονός πως γέρασε. Παρόλη την παραξενιά του (στα όρια συχνά της προσβολής για τον περίγυρό του), δεν γίνεται ποτέ αντιπαθητικός για τον θεατή, αφού η έντονη τρυφερότητα με την οποία παρουσιάζεται αντισταθμίζει την άσχημη πλευρά του χαρακτήρα του. Ζει θαμμένος στις αναμνήσεις του, με δεκάδες αφίσες από τις παραστάσεις του να κρέμονται στους τοίχους, χρησιμοποιώντας συχνά στίχους από έργα τού Βάρδου τα οποία έχει κατά καιρούς ανεβάσει (και δη από τον «Βασιλιά Ληρ», πράγματι έναν από τους ρόλους που έχει υποδυθεί παλαιότερα στο σανίδι ο Κοξ). Υπάρχουν πολλές αναφορές στο σαιξπηρικό έργο επί το γενικότερον, από τον «Αμπιγιέρ» του 1983 (με τη χαριτωμένη λεπτομέρεια πως ο άνθρωπος που υποτίθεται ότι έντυνε τον Σερ Μάικλ… συνεχίζει να βρίσκεται στη δούλεψή του ως οδηγός), μέχρι την πανέξυπνη αναφορά στο «Να Ζη Κανείς ή να μη Ζη;» (1942) του Ερνστ Λιούμπιτς, σε αντιδιαστολή με το remake του Μελ Μπρουκς.

Οι χαρακτήρες είναι σχετικά καλοδουλεμένοι (αν και η επιβλητική παρουσία του Κοξ επισκιάζει τους πάντες), η κινηματογράφηση της βρετανικής υπαίθρου μετά της οικίας του Σερ Μάικλ ιδιαιτέρως ζωντανή, το δε φινάλε με τη βράβευση από το Σωματείο Άγγλων Κριτικών μπορεί να μην αποδεικνύεται όσο «ζεστό» προμηνύεται, δίνει όμως την ευκαιρία για ένα αληθινό standing ovation στο «alter ego» του πρωταγωνιστή τού «Κάποια να με Προσέχει».