του Ηλία Φραγκούλη

Πως λέμε το «Τέρας του Φρανκενστάιν»; Τούτη η «Νύφη!» είναι… το «Τέρας της Τζίλενχολ». Ένα φιλμικό «σώμα» που δεν κρύβει τις… ραφές του πάνω σ’ ένα κάρο από διαφορετικά στοιχεία / τμήματα αναφορών, τα οποία προσπαθούν να συνθέσουν κάτι το ομοιογενές και ολοκληρωμένο. Εξαιρετικά δύσκολο και τολμηρό το εγχείρημα, ενίοτε γέρνει προς την απόλυτη καταστροφή και το φιάσκο κι ενίοτε παρασύρει τον θεατή σε μια «κολασμένη» διαδρομή ποιητικής ακρότητας και γκροτέσκας υπερβολής. Ακόμη κι αν το μισήσεις, ταυτόχρονα, είναι αδύνατον να μείνεις αδιάφορος μπροστά του, αν όχι και να το θαυμάσεις!

Η Άιντα είναι ένα κορίτσι «παρέας» για τα μέλη μιας συμμορίας gangster στο Σικάγο των ‘30s, αθυρόστομο, βουτηγμένο στην αμαρτία, με τραχύ και αδέσμευτο χαρακτήρα, αλλά και μία αναρχικά επαναστατική διάθεση που θέτει τη ζωή της σε κίνδυνο, καθώς γνωρίζει πολλά και το στόμα της απειλεί να ανοίξει όλο και περισσότερο από στιγμή σε στιγμή. Όλα αυτά μαζί την οδηγούν σ’ ένα μοιραίο τέλος (που δεν χρειάζεται να μοιάσει μ’ εκείνο της Λούλου του Παμπστ). Στο πλαίσιο μίας εντελώς «meta» αφηγηματικής εισαγωγής, η Άιντα «συνομιλεί» εξαρχής με την original δημιουργό της, τη Μαίρη Σέλεϊ, η οποία εμφανίζεται σαν ένα είδος «μούσας» και «στοιχειού» μαζί, καθώς το ριζικό της είναι προδιαγεγραμμένο… λογοτεχνικά. Η Άιντα πρόκειται να γίνει η «Νύφη του Φρανκενστάιν».

Η Μάγκι Τζίλενχολ εισάγει έτσι τον θεατή σε ένα multilayered φιλμικό σύμπαν μείξης κουλτούρας και πολιτιστικών homage, φλερτάροντας (σε πρώτο επίπεδο) με τις «πειραγμένες» κινηματογραφικές μεταφορές κλασικών έργων από τον Μπαζ Λούρμαν. Μόνο που εδώ μιλάμε για ένα άλλου τύπου genre, με τη «Νύφη του Φρανκενστάιν» (1935) του Τζέιμς Γουέιλ να θεωρείται ταινία τρόμου στο πλαίσιο της συγκεκριμένης περιόδου. Οπότε η Τζίλενχολ υιοθετεί ένα πολύ πιο βίαιο (και οριακά φρικαλέο) ύφος για το δικό της έργο, παντρεύοντάς το με έναν θανατερό ρομαντισμό που σταδιακά «εκτροχιάζει» το ζευγάρι των ηρώων της σε μία εγκληματική παράκρουση συνδυασμού «Μπόνι και Κλάιντ» (1967) meets «The Honeymoon Killers» (1970)!

Το ερωτικό πάθος του «Τέρατος» και της «Νύφης» δεν έχει προηγούμενο στα χρονικά του φρανκενσταϊνικού μύθου όπως μας τον δίδαξε το σινεμά, με την Τζίλενχολ να υπογράφει και ένα παράδοξο «love letter» προς την 7^η Τέχνη, καθώς η διαδρομή των σφαγών και των βιαιοπραγιών από πλευράς του ζεύγους βασίζεται πάνω σε μία χαρτογράφηση των location όπου «δρούσε» κινηματογραφικά ως romantic lead ο Ρόνι Ριντ, ένας φανταστικός star της μεγάλης οθόνης (τον υποδύεται… στο πανί ο Τζέικ Τζίλενχολ) με τον οποίο ταυτίζεται το «Τέρας», φαντασιώνοντας τον εαυτό του στη θέση του!

Σε όλα αυτά που προηγήθηκαν, η Τζίλενχολ προσθέτει ακόμη περισσότερες αναφορές, πρωτίστως φεμινιστικού (και #MeToo) χαρακτήρα, δίνοντας στη «Νύφη» της το «χρίσμα» ενός role model για κάθε γυναίκα / copycat που διεκδικεί την ανεξαρτησία, σαν να αποτελεί ένα πρότυπο δικαιωματικού stardom με «fan club» που για να φτάσει στο επιδιωκόμενο μέτρο της ισότητας (ή και να το ξεπεράσει, γιατί όχι;) αντιγράφει τις ίδιες πρακτικές συμπεριφορικής αναρχίας και δολοφονικής βίας.

Το στυλ είναι τόσο γαμημένα punk, που πραγματικά απορείς για το πως προέκυψε ως παραγωγή μέσα από τα γρανάζια ενός major χολιγουντιανού studio (όπως αυτό της Warner Bros.), όποιες κι αν ήταν οι (αρνητικές κατά την άποψη της Τζίλενχολ) επεμβάσεις του στο final cut (με τη φήμη πως λογοκρίθηκαν πολύ πιο ακραίες σκηνές βίαιων πράξεων). Τούτη η «Νύφη!» θα ενοχλήσει περισσότερο, διότι καταστρέφει μέχρι και το αφήγημα του «μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος», καθώς οι ήρωές της φτύνουν στα μούτρα το πριν, το μετά και το… νεκραναστημένο μετά του βίου τους, αποθεώνοντας τη δύναμη του… «βίαιοι, βρώμικοι και κακοί» με έναν αμοραλισμό ανίκητο, βλάσφημο και Θείο. Ο έρωτας ανήκει στους νεκρούς!