του Ηλία Φραγκούλη

Το πέμπτο φιλμ μεγάλου μήκους που σκηνοθέτησε ο Πέδρο Αλμοδόβαρ διανεμήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα αρκετά χρόνια μετά την επιτυχία του «Matador» (1986) και παραγνωρίστηκε πλήρως από κοινό και κριτική, σαν ένα άκομψο «πρωτόλειο» λαϊκίζουσας αισθητικής το οποίο δεν είχε θέση στο art-house κύκλωμα, εκεί όπου συνήθως κατέληγαν οι ταινίες του σκηνοθέτη πριν λατρευτεί από το mainstream με τις (πιο glossy, πια) «Γυναίκες στα Πρόθυρα Νευρικής Κρίσης» (1988). Είναι ευκαιρία να το ανακαλύψει κανείς σήμερα και να… ουρλιάξει από τα γέλια, καθώς τούτο εδώ είναι (πραγματικά) το πιο αστείο σενάριο που έγραψε ποτέ στην καριέρα του, πριν χάσει το κέντρο βάρους μεταξύ αναρχικού χιούμορ και «θηλυπρεπούς» μελοδράματος, ακολουθώντας τους κανόνες της… φεστιβαλικής αποδοχής.

Παντρεμένη με έναν ταξιτζή οπαδό των… Ναζί που την κερατώνει σε κάθε ευκαιρία, η Γκλόρια αγωνίζεται να τα φέρει βόλτα και να κρατήσει το σπιτικό της, συγκατοικώντας με δύο γιους και την άκρως συντηρητική «από χωριό» πεθερά της. Εργάζεται νύχτα-μέρα ως καθαρίστρια και για να αντέξει τις κακουχίες κατεβάζει σοβαρές ποσότητες χαπιών που κάποια στιγμή αποδεικνύεται πως δεν είναι καθόλου αθώα, καθώς έχει αποκτήσει εθισμό στις… αμφεταμίνες! Στο όλο σκηνικό προσθέτουμε και την (επαγγελματία) πουτάνα της διπλανής πόρτας, η οποία έχει συχνές «παραγγελιές» και απαιτήσεις από τους γείτονές της, ανάλογα με τα γούστα των πελατών της.

Ο Αλμοδόβαρ στήνει στην ουσία ένα απίστευτης υπερβολής lumpen σύμπαν χαρακτήρων και καταστάσεων, με μία εξέλιξη πλοκής που θα ζήλευε μέχρι και ο Τζον Γουότερς, φλερτάροντας ταυτόχρονα με ένα ύφος που συνορεύει (με σαρκαστικό τρόπο) με τον ιταλικό νεορεαλισμό! Ο αμοραλισμός των χαρακτήρων (η Γκλόρια… πουλάει τον ομοφυλόφιλο γιο της σε έναν παιδεραστή οδοντίατρο και με τα χρήματα ψωνίζει ένα set κομμωτικής για το σπίτι!), η σχεδόν ζωώδης και ελευθέρια ηθών σεξουαλικότητα των περισσότερων ηρώων, τα ψήγματα συναισθήματος για την εργατική τάξη μπερδεύονται με έναν αυθεντικό, ακατέργαστο τρόπο που δεν υποψιάζει απαραίτητα για τη μετέπειτα σκηνοθετική ωρίμανση του Αλμοδόβαρ. Εδώ τον πρώτο ρόλο έχει το αποθεωτικά κανιβαλιστικό χιούμορ που συνθλίβει τα πάντα και παρασέρνει το σύνολο των ηρώων μιας «νοσηρής» καθημερινότητας από την κατάντια της ροπής προς το melo. Όπως κι εκείνος ο καφές του τηλεοπτικού spot που η μεγαλοαστή πρωταγωνίστριά του δεν θα ξεχάσει ποτέ (γελάω όποτε το θυμάμαι εδώ και τόσες δεκαετίες!), το «Μια Ζωή Ταλαιπωρία» παραμένει αγέραστο στη μνήμη, όσο «ερασιτεχνικό» ή «βρώμικο» κι αν φαίνεται στο βλέμμα του σημερινού θεατή.