του Ηλία Φραγκούλη

Καταλαβαίνεις πως αυτή η ταινία δε σε αφορά με το που ξεκινάς να διαβάζεις την πλοκή της. Αν έχεις φτάσει ως εδώ, μάλλον θέλεις να διαπιστώσεις εάν το κείμενο θα έχει κάποια πλάκα, επειδή είδες την αξιολόγηση…

Το τελευταίο φιλμ του Γκας Βαν Σαντ είναι μια προφανής «παραγγελιά» από το Ματ Ντέιμον προς το σκηνοθέτη του «Ξεχωριστού Γουίλ Χάντινγκ» (1997), το οποίο είχε χαρίσει στον δεύτερο το μοναδικό του Όσκαρ (πρωτότυπου σεναρίου). Το σενάριο υπογράφει κι εδώ ο Ντέιμον, παρέα με το συμπρωταγωνιστή του, Τζον Κραζίνσκι και, φυσικά, είναι βουτηγμένο στην προβλεψιμότητα και την… πολιτική ορθότητα, άψογα φωτογραφημένο από τον Λάινους Σάντγκρεν, αλλά με το σκηνοθέτη… απόντα. Γενικά.

Το αγροτικό δράμα ενίοτε πουλάει στις ΗΠΑ, όμως, τα στερεότυπα του είδους είναι τόσο στενά, που κάποια μέρα εύχομαι να βγει Νόμος ο οποίος θα απαγορεύσει τα γυρίσματα παρόμοιων φιλμ και θα τα υποχρεώσει στην αποκλειστική μεταφορά τους σε μορφή τηλεταινιών, έτσι ώστε να σταματήσει το μαρτύριο, που συνήθως χωρίζεται στις δύο πασίγνωστες υπο-κατηγορίες: οικογένεια που δεν έχει στον ήλιο μοίρα και μαστίζεται από τις… πολλαπλάσιες πληγές του Φαραώ, τα κλιματολογικά που επιφέρουν ολοκληρωτικές συμφορές στη σοδειά, τα χρέη και τις σατανικές τράπεζες που ρουφάνε το αίμα του αγρότη ή τον αγώνα κατοίκων αγροτικής περιοχής οι οποίοι θέλουν να αποτρέψουν μελλοντική οικολογική καταστροφή του τόπου τους και πολεμούν τις κακές πολυεθνικές. Στην προκειμένη, βιώνουμε το κρούσμα αριθμός δύο, με τη φάτσα του Ντέιμον σε μια μόνιμη, ελαφρώς ανέκφραστη απορία, να μην καταλαβαίνει γιατί αυτοί οι δύσμοιροι χωριάτες δεν παίρνουν τα λεφτά του ώστε να δώσουν την άδεια να πραγματοποιηθούν οι γεωτρήσεις «του τρόμου».

Το σενάριο ξεπερνά την έννοια του σχηματικού, ξεχνά να σταθεί αναλυτικά ακόμη και πάνω από τους βασικούς χαρακτήρες του φιλμ (πραγματικά, η Φράνσις ΜακΝτόρμαντ γιατί υπάρχει, αν δεν είναι ενήμερη από την εταιρεία της για το περίφημο twist της πλοκής;) ή τους δευτερεύοντες… «κομπάρσους» της αγροτιάς και την όμορφη παρουσία της Ρόουζμαρι ΝτεΓουίτ, που παριστάνει τον γκομενικό μπαλαντέρ μιας ρομαντικής υποπλοκής, εμφανώς ζορισμένης να προστεθεί στην ιστορία.

Το πρότυπο του κοινωνικού δράματος το οποίο στέκεται πάνω από τον άνθρωπο που είναι η Αμερική, μαζί με τη βαθιά, εσωτερική συνειδητοποίηση του κεντρικού ήρωα που φτάνει στα σωστά συμπεράσματα για τη ζωή του, δεν είναι μια τόσο απλή υπόθεση και, δυστυχώς, κανένας από τους συντελεστές της «Γης της Επαγγελίας» δεν είχε σοβαρούς στόχους, όχι για να κάνει ένα έργο καπραϊκών αναφορών, για παράδειγμα, αλλά να σεβαστεί και την ιδέα ενός γερού σεναρίου με σχόλιο πολιτικοκοινωνικό (βλέπε το ρεαλιστικά σημερινό σινεμά του Τζέισον Ράιτμαν). Αντ’ αυτού, έχουμε το Ντέιμον να εξομολογείται, σαν το παιδάκι που έκανε ζημιά, ότι… «Δεν είμαι κακός άνθρωπος». Όχι, ρε φίλε, κακός ηθοποιός είσαι. Μην τα μπερδεύουμε.