του Ηλία Φραγκούλη

Η παθιασμένη απόπειρα αναγέννησης μιας ολόκληρης χώρας ή ενός κεντρικού ήρωα, που αποπειρώνται να συμφιλιωθούν με το τραυματικό τώρα και να εφεύρουν εκ νέου την ταυτότητα του δικού τους αύριο, κάνει σίγουρα την πλέον προφανή σύνδεση με τη μεταπολεμική περίοδο της Ευρώπης. Από αυτή τη σκοπιά, δηλαδή, ξέρεις τι να περιμένεις. Τίποτε, όμως, δεν σε προετοιμάζει για το παιχνίδι που στήνει τούτη η πανέμορφη ιστορία έρωτα και προδοσίας, στη δεύτερη κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος «Le Retour des Cendres» του Ουμπέρ Μοντεγέ (μακράν διαφορετική η σεναριακή διασκευή της «Επιστροφής από την Στάχτη» του 1965).

Το ουσιαστικό δράμα της πλοκής, ύστερα από ένα πρώτο μέρος σύστασης της κεντρικής ηρωίδας και της διεργασίας ανάπλασης του προσώπου της, πάντοτε δίπλα στην προστάτιδά της η οποία ονειρεύεται ένα γαλήνιο μέλλον για τις δυό τους (ως ζευγάρι) στην Παλαιστίνη, παίρνει μπρος όταν η πεισματική αναζήτηση του συζύγου της πρώτης έχει αποτέλεσμα. Ο Τζόνι δεν θα αναγνωρίσει τη Νέλι, όμως μια υποψία ομοιότητας θα τον κάνει να καταστρώσει το σχέδιο απόκτησης της περιουσίας εκείνης από κληρονομιές τής χαμένης της οικογένειας. Ακόμα τρελά ερωτευμένη με τον Τζόνι, η Νέλι θα δεχτεί να γίνει συνεργός του και να υποδυθεί… τον εαυτό της, παίζοντας διαρκώς θέατρο και καλύπτοντας ό,τι μπορεί από την πραγματική της ταυτότητα, με πρόθεση να «εξαφανίσει» το παρελθόν της και να τον κάνει να την αγαπήσει ξανά από την αρχή.

Ενώ η ιστορία διαθέτει μια κάποια χιτσκοκική νότα και η εξέλιξή της οικοδομείται θαυμαστά μέσα από τις εξαπατήσεις, τις ενοχές και τις τύψεις των ηρώων, ο Κρίστιαν Πέτσολντ σκηνοθετεί εντελώς παθητικά το φιλμ, λες και θέλει να αποφύγει οποιοδήποτε στοιχείο που ευνοεί το σασπένς ή το μυστήριο, περιορίζοντας το «Τραγούδι του Φοίνικα» σε ένα ψυχολογικό δράμα «δωματίου», ρυθμών μάλλον προβληματικών, τηρώντας και μια παγερή αποστασιοποίηση από τα πρόσωπά του. Έτσι, ενώ το στήσιμο του σχεδίου σε έχει κερδίσει ολοκληρωτικά, η εκτέλεσή του σε κάνει να εύχεσαι να το σκηνοθετούσε κάποιος άλλος.

Ευτυχώς, κάποιες μικρές ανατροπές και η ειλικρινής αφοσίωση του καστ (με τη Νίνα Χος να σου αρπάζει το βλέμμα δικαιωματικά ως Νέλι) δεν εκτροχιάζουν την ταινία προς την αδιαφορία και το τελευταίο μέρος κρύβει μια σκηνή κορύφωσης πραγματικά εξαιρετική, που θα δικαιώσει την επιλογή σου να… ακούσεις το «Τραγούδι» αυτό. Αμέσως μετά, με την εμφάνιση των end credits, θα νοιώσεις σιγά-σιγά την αδικία του χειρισμού της αφήγησης από τον Πέτσολντ και θα ελπίσεις σε ένα μελλοντικό remake κάπως πιο… αμερικάνικο, άρα και πιο απολαυστικό κινηματογραφικά.