του Νίκου Παλάτου

Κόρη Γάλλου με καταγωγή από αριστοκρατική οικογένεια και Αμερικανίδας μάνας, η Νίκι ντε Σεν Φαλ γεννήθηκε το 1930 στη Γαλλία, μεγάλωσε στις Ηνωμένες Πολιτείες, παντρεύτηκε τον Χάρι Μάθιους αποκτώντας μαζί του μια κόρη, για να επιστρέψει στη Γαλλία το 1952, ξεκινώντας καριέρα μοντέλου. Στα 1953 υπέστη ένα σοβαρό καταθλιπτικό επεισόδιο και εισήχθη σε ψυχιατρικό άσυλο, ανακτώντας σταδιακά την ψυχική της ισορροπία μέσω της Τέχνης. Λίγα χρόνια αργότερα, χώρισε από τον άντρα της και μετακόμισε στο Παρίσι, διαμένοντας σε καλλιτεχνικό κοινόβιο του 15ου Διαμερίσματος, όπου γνώρισε τον μετέπειτα σύζυγό της, Ελβετό γλύπτη Ζαν Τινγκελί, ο οποίος άσκησε σημαντική επιρροή στη διαμόρφωση του καλλιτεχνικού της έργου.

Αν όλα τα παραπάνω μοιάζουν βγαλμένα από λήμμα της Wikipedia είναι επειδή… εκεί τα διάβασα (μαζί με αρκετά ακόμα, που με έκαναν να καταλάβω την αξία και το έργο της καλλιτέχνιδος)! Διότι έπειτα από την θέαση τούτης της φερώνυμης κινηματογραφικής βιογραφίας της Νίκι ντε Σεν Φαλ, ομολογώ πως ουδέν εκ των δύο αντιλήφθηκα.

Το άλυτο πρόβλημα που στοιχειώνει καταδικαστικά ολόκληρο το «Νίκι» είναι η μη απόκτηση του δικαιώματος προβολής των δημιουργιών της Σεν Φαλ, γεγονός που αφαιρεί σχεδόν εξ ορισμού τον λόγο ύπαρξης της ταινίας. Για να αντιπαρέλθει το σοβαρό αυτό σκόπελο, η ηθοποιός Σελίν Σαλέτ (η οποία πραγματοποιεί εδώ το σκηνοθετικό της ντεμπούτο) περιορίζει την αφήγηση της ζωής της Σεν Φαλ στα χρόνια της δεκαετίας του ‘50, πριν δηλαδή γίνει διάσημη χάρη στην αμέριστη βοήθεια από τον Αλέξανδρο Ιόλα, αλλά και τα πολυάριθμα μνημειώδη γλυπτά της (με πλέον χαρακτηριστική την πολύχρωμη σειρά γυναικείων φιγούρων που ονομάστηκαν «Nanas»).

Κάπως έτσι, η «Νίκι» θα μπορούσε να είναι η ιστορία μιας οποιασδήποτε νεαρής γυναίκας, η οποία κουβαλώντας μέσα της το τραύμα της σεξουαλικής κακοποίησης από τον ίδιο της τον πατέρα, προσπάθησε να βρει θεραπευτική διέξοδο έκφρασης στην Τέχνη. Ατυχώς, το στόρι ποντάρει ολοκληρωτικά στο χαρτί της «τρελής καλλιτέχνιδος», αδιαφορώντας για οτιδήποτε άλλο που θα έδινε ένα κάποιο ολοκληρωμένο νόημα στον χαρακτήρα της και τα ερεθίσματά της (με μικρή εξαίρεση την πολυσχιδή σχέση της με τον Αμερικανό πρώτο της σύζυγο). Ήταν, άραγε, ψυχοπαθής η Σεν Φαλ; Πολύ αμφιβάλω, αλλά σε γενικές γραμμές… κάπως έτσι παρουσιάζεται εδώ!

Διαθέτοντας τη συνδυαστική αστοχία του «Τζίμι Χέντριξ: H Τύχη Είναι με τους Βιρτουόζους» (όπου, αντίστοιχα, δεν ακουγόταν ούτε ένα τραγούδι του μακαρίτη κιθαρίστα!) με το πρόσφατο «Lee» (σε ό,τι αφορά στην… κατά λάθος καρικατουρίστικη διάθεση, στην ομοιότητα των ψυχικών τραυμάτων, καθώς και στην εν γένει ελευθεριότητα πτυχών ζωής και έκφρασης της Μίλερ και της Σεν Φαλ αντίστοιχα), το «Νίκι» προσφέρει το απόλυτο μηδέν σε όσους ενδιαφέρονται να γνωρίσουν τη γυναίκα που δίνει το όνομα της στο φιλμ. Εκτιμώ, δε, πως η τεκμηρίωση της ανάδειξης του καλλιτεχνικού ταλέντου, αλλά και της μετέπειτα δημιουργικής πορείας της Γαλλίδας γλύπτριας και εικαστικού ως αντίδραση στην πατριαρχία, είναι μάλλον αυθαίρετη ως συμπέρασμα και διόλου επαρκής εξήγηση για ένα φιλμ που δηλώνει πως αποτελεί βιογραφία ενός αναγνωρίσιμου προσώπου.