του Ηλία Φραγκούλη

Στην προηγούμενη ταινία του Αλέν Γκιροντί, το «Ήρωας Κανενός» (2022), το μπουνιουελικών τόνων αναρχικό χιούμορ του σεναρίου μου επέτρεπε να επιδείξω μια κάποια ανοχή. Στο «Misericordia» δεν ήξερα αν έπρεπε να… σκάσω στα γέλια, να με πάρει ο ύπνος ή να εγκαταλείψω αυτό που παρακολουθούσα πριν το φινάλε του. Γιατί συνέβαιναν όλα αυτά επί της οθόνης; Γιατί;

Από το ξεκίνημα του φιλμ υπάρχει μία «αδιόρατα» homoerotic διάθεση που ή φαντάζεσαι ή, πιο απλά, περιμένεις να δεις προς ποια κατεύθυνση θα εκφραστεί. Το αντιλαμβάνεσαι στα πλησιάσματα του ήρωα σε (σχεδόν) κάθε αρσενικό που στέκει δίπλα του, το διαπιστώνεις ξεκάθαρα στο πως «γδύνει» με το βλέμμα του τη φωτογραφία του μακαρίτη… με μαγιό, μάλλον το κανιβαλίζεις στο «πέσιμο» του διόλου θελκτικού εμφανισιακά γείτονα. Όλα αυτά μαζί εμπνέουν κάτι σαν παρωδία του καταστασιακού, όμως, ο Γκιροντί δεν είναι… Φρανσουά Οζόν. Ή (μπορεί να) έχει στο μυαλό του έναν πιο εκκεντρικό τρόπο προσέγγισης του χιούμορ.

Η παρουσία του Ζερεμί στο σπίτι του πρώην αφεντικού του (με τον οποίο ήταν παράφορα ερωτευμένος, προφανώς) προκαλεί εντάσεις και ξυπνά πάθη, κυρίως εκ μέρους του γιου του εκλιπόντος, ο οποίος τον προκαλεί διαρκώς σε πάλη σώμα με σώμα («κλείσιμο ματιού»), ώσπου η κατάσταση παρεκτρέπεται πέρα από τα όρια της βίας. Ένα έγκλημα προστίθεται στην πλοκή του έργου και η συγκάλυψή του αποτελεί το βασικό συστατικό της αφηγηματικής εξέλιξης του «Misericordia», το οποίο κινείται με ρυθμούς… χελώνας και «παγιδεύεται» σε μια λούπα επανάληψης της δράσης, με (αναπάντεχους) σύμμαχους ή εχθρούς του φονιά.

Φυσικά, δεν τίθεται θριλερικό μυστήριο, οι αστυνομικές έρευνες φλερτάρουν με την απόλυτη ηλιθιότητα και το ξεδίπλωμα του χαρακτήρα του γερασμένου ιερέα του χωριού καταντά να μοιάζει με comic relief στην όλη πλήξη που προκαλεί το φιλμ, ακολουθώντας τον Ζερεμί σε περιπάτους στο δάσος ή αναζήτηση μανιταριών. Το «σχόλιο» της εγκληματικής συμπεριφοράς ως προέκταση και ουσιαστική έκφρασης μιας «εγκλωβισμένης» σαρκικής επιθυμίας είναι κυριολεκτικά αβαρές και γίνεται «καπνός» με το που θα περάσει από το μυαλό σου, πόσω μάλλον όταν η ομοφυλοφιλική «υποπλοκή» του έργου καταλήγει σε κάτι το… ασεξουαλικά αστεϊστικό! Γιατί; (Και ξανά… γιατί;)