του Ηλία Φραγκούλη

Καλώς ή κακώς, αυτή η σκηνή μετέτρεψε σε φιλμικό μύθο το «Τελευταίο Ταγκό στο Παρίσι» (1972) του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι. Εάν γυριζόταν στο σήμερα, εν αγνοία της πρωταγωνίστριας μιας όποιας ταινίας, ο σκηνοθέτης θα είχε… σταυρωθεί. Κυριολεκτικά! Εγώ, όμως, θα το θέσω λίγο διαφορετικά: γιατί σήμερα δεν οδηγείται στη σταύρωση και μία γυναίκα σκηνοθέτις η οποία έχει υπογράψει ένα τόσο κακουργηματικά φρικτό κινηματογραφικό έργο; Γιατί αφορίζουμε μονάχα την αμαρτωλή πρόκληση του παρελθόντος από έναν άνδρα και δεν ακουμπάμε τη δολοφονία της 7^ης Τέχνης από μία γυναίκα σήμερα;

Στηριγμένο κυρίως στην εμπειρία του αυτοσχεδιαστικού, φιλμικού «βιασμού» της ηρωίδας του Μπερτολούτσι και των παρασκηνίων της συγκεκριμένης ταινίας, το «Την Έλεγαν Μαρία» είναι (και) από τη μεριά του ένα απόλυτα χειριστικό έργο, που παριστάνει ότι παίζει έναν δήθεν καταγγελτικό ρόλο εντός του πλαισίου (της μοδός…) του #MeToo. Αυτό πουλάει η Τζεσικά Παλίντ. Κι αν ο τότε βίαιος εξευτελισμός της Μαρία Σνάιντερ πρέπει να μας προβληματίζει για τα όρια του ρεαλισμού στην Τέχνη, με παρόμοιο τρόπο πρέπει να μας ενοχλεί και η χρήση του ονόματός της σε ένα αισχρό και κακότεχνο exploitation το οποίο επί της ουσίας καμία σχέση δεν έχει με βιογραφικό φιλμ που καταγράφει την πορεία της ηθοποιού ή αγγίζει με ψυχαναλυτικό τρόπο τον αληθινό της χαρακτήρα.

Το πριν της ταινίας περιγράφει ελάχιστα τη ζωή και τις οικογενειακές της σχέσεις, ενώ το μετά σπαταλά τον χρόνο του θεατή μ’ ένα λεσβιακό «διάλλειμα» του προσωπικού της βίου και μία επαγγελματική πορεία αστοχιών ή casting σεξιστικής εκμετάλλευσης, αφήνοντας (για παράδειγμα) το «Επάγγελμα: Ρεπόρτερ» (1975) του Μικελάντζελο Αντονιόνι να περνά ξώφαλτσα με μία «ασήμαντη» αναφορά! Με διάθεση σκανδαλοθηρίας και μελοδραματισμού, η Παλίντ μας παρουσιάζει με αφόρητα στερεοτυπικό τρόπο μια γυναίκα που βυθίζεται στην κατάθλιψη και τα ναρκωτικά, δίχως κάποια διάθεση να ολοκληρώσει και να αγκαλιάσει με έγνοια την πορεία του βίου της Σνάιντερ, μπροστά ή πίσω από τις κάμερες. Το τελικό αποτέλεσμα αποτελεί έναν κανονικό βιασμό της μνήμης της ηθοποιού (η οποία απεβίωσε το 2011, σε ηλικία 58 ετών) και ένα από τα χειρότερα φιλμ της φετινής κινηματογραφικής σεζόν.