του Νίκου Παλάτου

Η δεύτερη ταινία που γύρισε μέσα στο 2023 ο Σεντρίκ Καν (η πρώτη του, με τίτλο «Le Procès Goldman», η οποία συγκέντρωσε πλήθος υποψηφιοτήτων στα βραβεία César, μπαινοβγαίνει μυστηριωδώς εδώ κι εβδομάδες στον προγραμματισμό της ντόπιας διανομής), μοιάζει σαν να θέλει να ξορκίσει δικούς του προσωπικούς δαίμονες. Η ιστορία ενός διάσημου, αν και παρακμάζοντος σκηνοθέτη, ο οποίος αγωνίζεται να ολοκληρώσει μια ταινία για ομάδα εργατών που πολεμούν τα αφεντικά τους, αντικατοπτρίζει τα ηθικά διλλήματα που ενίοτε εμφανίζονται εν μέσω κινηματογραφικών γυρισμάτων, όταν (στην προκειμένη) δίδυμο παραγωγών υπαναχωρεί από τη χρηματοδότηση της ταινίας, προβάλλοντας απαίτηση για… happy end!

Ο Γάλλος auteur φαίνεται πως με «Το Γύρισμα» αναρωτιέται το προαιώνιο ερώτημα για το κατά πόσο η αλήθεια στο σινεμά μπορεί να συνυπάρξει με την ψυχαγωγία. Άραγε, το (απαραίτητο) εμπορικό κέρδος ακυρώνεται όσο ένα φιλμ πλησιάζει την πραγματικότητα; Και πως μπορούν όλα αυτά να συνυπάρξουν, αφήνοντας άπαντες ικανοποιημένους; Επιχειρώντας να εξερευνήσει τους προβληματισμούς του, ο Καν δείχνει να εμπνέεται από τα πρώτα χρόνια του στουντιακού Χόλιγουντ, πλάθοντας μια φαντασίωση της show business. Ο έμπειρος σκηνοθέτης που παίρνει κάτω από τα φτερά του έναν αρχάριο με πάθος για την Τέχνη του σινεμά, ώστε να τον πλάσει καθ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση, ελπίζοντας αυτός να πετύχει εκεί που ο ίδιος απέτυχε, αρνούμενος παράλληλα να δεχτεί εξωτερικές επεμβάσεις στο έργο του, έχει κάτι το ρομαντικό που νοητά μας γυρίζει πίσω στα παλιά. Το αυτό ισχύει και για τον ψωνισμένο πρωταγωνιστή που φαίνεται πως τα έχει κάνει πλακάκια με τους παραγωγούς, την πιστή βοηθό με τις μόνιμες διαβουλεύσεις κι ανησυχίες, αλλά και τον καλό φίλο και manager που υποτίθεται πως αναζητά εναγωνίως λύσεις στο ασφυκτικό οικονομικό πρόβλημα. Όλοι τους αποτελούν απολύτως αληθοφανείς (και διαχρονικές) φιγούρες της κινηματογραφικής βιομηχανίας, τις οποίες αφενός ο Καν έχει φάει με το κουτάλι (υποθέτω), αφετέρου είναι τόσο παλιά ως πρότυπα όσο και ο… κινηματογράφος.

Αντιθέτως, η όλη φάση με το ντοκιμαντέρ παρασκηνίων των γυρισμάτων, ενώ φαινομενικά ενέχει βασική θέση στο όλο εγχείρημα, σταδιακά εγκαταλείπεται ως ουσιαστική πλοκή, παραχωρώντας τον πρώτο ρόλο σ’ ένα αδέξιο ρομάντζο μεταξύ του εκκολαπτόμενου σκηνοθέτη Ζοζέφ και της πρωταγωνίστριας της ταινίας μέσα στην ταινία. Η διφορούμενη ειρωνεία του παραλληλισμού της επικειμένης ανεργίας των εργατών του φιλμ, με τον αντίστοιχο κίνδυνο της…πραγματικής αργομισθίας σύσσωμου του κινηματογραφικού συνεργείου, πετυχαίνει μία άκρως εύστοχη όσο και βιτριολική παρατήρηση. Ο αγώνας των εργατών, που ο Σιμόν επιμένει να αφηγηθεί με πάσα ειλικρίνεια δίχως σεναριακές στρογγυλέψεις, στουκάρει κυνικά με την προσπάθειά του να ολοκληρώσει την ταινία του εκμεταλλευόμενος τη φιλοτιμία του συνεργείου του, οι άνθρωποι του οποίου καταλαβαίνουν πως από ένα σημείο κι έπειτα θα δουλεύουν τζάμπα! Τούτες οι ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις, όμως, μένουν σκόρπιες σε μια γεμάτα δίωρη ταινία, που από ένα σημείο και μετά επαναλαμβάνεται, λοξοδρομώντας τόσο από τα αμιγώς κινηματογραφικά παρασκήνια, όσο και από την κυριολεξία της ιδέας ενός… «Making Of».