του Νίκου Παλάτου

Αυτό που είναι πραγματικά εντυπωσιακό στο «Όλες οι Κυριακές» δεν είναι ούτε η ηθικολογική υποκρισία την οποία περιέχει, ούτε η δήθεν ουδέτερη στάση που κρατά σε ότι αφορά το δικαίωμα της επιλογής, αλλά το γεγονός πως δεν αποτελεί παραγωγή της γνωστής και μη εξαιρετέας Angel! Της νεόκοπης, δηλαδή, αμερικανικής εταιρείας που ειδικεύεται σε χριστιανικού περιεχομένου ταινίες, στοχεύοντας αποκλειστικά σ’ ένα συγκεκριμένα αφοσιωμένο κοινό (πιστών). Φαντάζομαι πως σε περίπτωση που τούτο το πολυβραβευμένο, ισπανικό φεστιβαλικό δράμα (που μεταξύ άλλων διεκδικεί δεκατρία βραβεία Goya!) υποπέσει στην αντίληψη των manager της Angel, αυτοί είτε θα σκάσουν από το κακό τους που δεν το σκέφτηκαν πρώτοι, είτε θα βάλουν άμεσα μπρος για το αμερικανικό remake του.

Η πλοκή εκτυλίσσεται σε σύγχρονη εποχή, κάπου στη Χώρα των Βάσκων, συστήνοντας την τελειόφοιτη μαθήτρια του λυκείου Αϊνάρα, η οποία (θεωρητικά) προετοιμάζεται για την εισαγωγή της στο Πανεπιστήμιο. Όντας ορφανή από μητέρα από την παιδική της ηλικία, ζει με τον πατέρα της, τις δύο μικρές αδελφές της και τη γιαγιά της, με τη θεία της και τον σύζυγο της, καθώς και τη σύντροφο του μπαμπά της. Όλοι τους αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της αστικής, οικογενειακής της πραγματικότητας. Η έκπληξή τους, όταν η Αϊνάρα ανακοινώνει πως βρίσκεται σε διαδικασία πνευματικής αναζήτησης επειδή πιστεύει ότι έχει κληθεί από τον Ιησού να δώσει όρκους μοναχικής δέσμευσης στο μοναστήρι το οποίο επισκέπτεται συχνά στο πλαίσιο σχετικών σχολικών εκδρομών, είναι φυσικά μεγάλη. Ο μεν πατέρας της δείχνει να συμμερίζεται περισσότερο την άποψη πως η κόρη του μπορεί να επιλέξει για τη ζωή της εκείνο που θεωρεί πως της ταιριάζει καλύτερα, ενώ η αδελφή του (που μοιάζει να έχει αναλάβει και τον άτυπο ρόλο της μαμάς, πέραν από τον τυπικό της θείας) είναι κάθετα αντίθετη μπροστά σε μια τέτοια προοπτική, επιχειρώντας με κάθε τρόπο ν’ αλλάξει τη γνώμη της ανιψιάς της.

Το σενάριο της auteur Αλαούδα Ρουίθ ντε Αθούα αποδεικνύεται βαθιά ύπουλο. Φορτώνοντας ένα σωρό προβλήματα στην κατά τα άλλα καλοβαλμένη, μεσοαστική οικογένεια της Αϊνάρα δίνει στην (ειλημμένη) απόφαση της νεαρής έναν «σωτήριο» τόνο, καθώς η ζωή στο μοναστήρι (ειδικά σε σχέση με τα όσα συμβαίνουν στον έξω κόσμο) δείχνει ειδυλλιακή. Ούτε άγχος για πληρωμές των δόσεων του δανείου υπάρχει εκεί, ούτε συζυγικοί καυγάδες, ούτε ερωτικές απογοητεύσεις, ούτε φθόνος, ούτε απληστία. Η Πίστη της έφηβης κοπέλας εκλαμβάνεται ως αληθινή επιφοίτηση (!), μιας και η πηγαία της αγάπη για τον Ιησού και τη μοναστική ζωή τής προσφέρουν αναμφισβήτητη ευτυχία, ενώ η (εύλογη) υπόθεση ότι έχει υποστεί μια κάποια κατήχηση και χειραγώγηση από τον ιερέα του σχολείου της απορρίπτεται μονομιάς ως μεροληπτική παράνοια. Η ανησυχία, δηλαδή, της θείας Μαϊτέ για την επιλογή της ανιψιάς της παρουσιάζεται ως γελοία και προκατειλημμένη, πόσω μάλλον όταν η ίδια διατρανώνει την αδιαφορία της για την Εκκλησία, κάνοντας τις σπασμωδικές της κινήσεις για αποτροπή του «κακού» να στηρίζονται σε αστείες παιδαγωγικές συμβουλές και να αιτιολογούνται από τις προσωπικές της αποτυχίες και από αισθήματα ζήλιας, μα πάνω απ’ όλα από μια αθεράπευτη τάση επεμβατικής μισαλλοδοξίας.

Πρόκειται για παραλογισμό που βασίζεται σε αντιστροφή της πραγματικότητας, υπονοώντας που οι κάθε λογής άθεοι (ή, σε κάθε περίπτωση, οι όχι και τόσο φανατικοί της όποιας θρησκείας) καταπιέζουν (εν προκειμένω) τους πιστούς του καθολικισμού. Η συγκεκριμένη ρητορική πατά πάνω σε επικίνδυνα, ακροδεξιάς φύσεως μονοπάτια, που όσο και να προσπαθούν να κρυφτούν κάτω από τη δήθεν διαλλακτική στάση του πατέρα της Αϊνάρα, ρίχνουν το προσωπείο τους κατά την τελευταία στιχομυθία ανάμεσα στο κορίτσι και τη θεία της. «Θα προσευχηθώ για σένα», διατρανώνει με θριαμβευτικά χαιρέκακο ύφος η δεκαεπτάχρονη μέλλουσα καλόγρια, κάνοντας τα ύστατα λόγια της θείας της να μοιάζουν όχι ως κουβέντες κάποιου που ειλικρινά ανησυχεί, αλλά ως πικρές λέξεις ενός ανόητου! Η προσγειωμένη ευφορία της Αϊνάρα, όταν καθ’ όλη τη διάρκεια του φιλμ ομιλεί για το πάθος της για τον Ιησού, σε αντιδιαστολή με τις άγαρμπες, αποτρεπτικές μηχανορραφίες της Μαϊτέ, δεν κάνει τίποτε άλλο από το να ενισχύει τη δόλια κατήχηση που κρύβει η ταινία.