FreeCinema

Follow us

ΛΕΟΝ (1994)

(LÉON)

  • ΕΙΔΟΣ: Δραματική Περιπέτεια
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Λικ Μπεσόν
  • ΚΑΣΤ: Ζαν Ρενό, Γκάρι Όλντμαν, Νάταλι Πόρτμαν, Ντάνι Αϊέλο, Πίτερ Άπελ, Γουίλι Ουάν Μπλαντ, Ντον Κριτς, Μάικλ Μπανταλούκο, Έλεν Γκριν
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 110'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Η μοναδική γαλλική ταινία που βρέθηκε στην πρώτη δεκάδα των εμπορικότερων φιλμ για το 1994 στη Γαλλία, γυρίστηκε στην Αμερική και ομιλεί την αγγλικήν… Μήπως, τελικά, οι Γάλλοι «μισούν» και την ίδια τους τη γλώσσα;

Με λίγα λόγια. Βρισκόμαστε στη Νέα Υόρκη, ο Λεόν είναι ένας εκτελεστής ζωντανών στόχων, η Ματίλντα ένα ανήλικο κοριτσάκι χωρίς οικογένεια και ο Στάνσφιλντ ένας διεφθαρμένος μπάτσος της Δίωξης Ναρκωτικών, που «καθάρισε» την οικογένεια της Ματίλντα. Απλή σύμπτωση: ο Λεόν και το κοριτσάκι είναι γείτονες. Σημαντική λεπτομέρεια: ο Λεόν δεν ξέρει ότι έχει να κάνει με μπάτσους…

Από την αρχή, γνωρίζουμε πως ο Λεόν είναι ένας hitman. Ένας εκτελεστής που «καθαρίζει» κατά παραγγελίαν. Ένα κινητό οπλοστάσιο που δεν ηττήθηκε ποτέ. Στην καθημερινή πραγματικότητα, όμως, το συναίσθημα είναι αυτό που καθορίζει την ήττα. Στη ζωή, ο Λεόν έχει παραδοθεί προ πολλού. Μόνος, σ’ ένα παλιό διαμέρισμα, παρέα μ’ ένα φυτό και δύο λίτρα γάλα, ο καλογυμνασμένος Λεόν δέχεται και το τελευταίο χτύπημα. Γερνάει. Η καρδιά αλλάζει ρυθμό, ο έλεγχος της αναπνοής χάνεται και το κορμί παραδίδεται στον πόνο. Το σκοτάδι καταλαμβάνει τα πάντα στο μικροσκοπικό κόσμο του Λεόν. Η πόρτα προς το φως ανοίγει με την εμφάνιση της Ματίλντα, ενός μικρού «αγγέλου» που κατρακυλάει χωρίς φτερά. Η πορεία τους μοιάζει κοινή. Ο Λεόν θα τη συμμαζέψει και οι δύο μαζί θα σταθούν στα πόδια τους, δίνοντας και παίρνοντας. Ο αναλφάβητος Λεόν θα μάθει γραφή κι ανάγνωση και η μικροσκοπική Ματίλντα θα μάθει να «παίζει» με τα φονικά gadgets του εκτελεστή. Το «χαμίνι» έχει βρει τον Σαρλό του. Ο Λεόν είναι ο προστάτης, ο σύντροφος, ο δάσκαλος, ο παιδικός φίλος, μα όχι (και) ο πατέρας. Τα πρότυπα ζευγάρια της Ματίλντα είναι η Μπόνι και ο Κλάιντ, η Θέλμα και η Λουίζ. Ποιος νοιάζεται για το happy end; Αν στην πορεία έχεις επιτύχει το σκοπό σου, το τέλος δεν έχει και τόση σημασία…

Ο Λικ Μπεσόν, για πρώτη φορά στην καριέρα του, περνά τον Ατλαντικό, πιάνει λιμάνι στη Νέα Υόρκη και αρθρώνει την αγγλική γλώσσα. Οι ρίζες, όμως, παραμένουν ευρωπαϊκές. Ο Λεόν είναι απόγονος του «Δολοφόνου με το Αγγελικό Πρόσωπο» (1967). Ο ρυθμός «αναπνέει» αργά και ξεσπάει μόνο όταν οι χτύποι της καρδιάς γίνονται επίμονοι. Ο Μπεσόν δεν τρέχει σπασμωδικά με την κάμερα. «Φωτογραφίζει» τους χώρους και προσπαθεί να τους παγιδεύσει στο CinemaScope του. Πολλές φορές οι εικόνες του μοιάζουν με βινιέτες από comics, μια όχι και τόσο κρυφή πηγή έμπνευσης για εκείνον. Αν δεχτούμε πως όλα αυτά λειτουργούν όπως πρέπει, μάλλον κολλάμε στο συναίσθημα. Η σεναριακή ανεπάρκεια των χαρακτήρων είναι η Αχίλλειος πτέρνα του Μπεσόν. Η καθοδήγηση των ηθοποιών προς έναν κινηματογραφικό εαυτό που μπορεί ν’ αγγίξει ο φακός και ο θεατής. Ήρωες με καρδιά και όχι ένα εικονογραφημένο «καρδιογράφημα». Αυτή η κατάσταση παίρνει από κάτω το καστ, με αποτέλεσμα να αναλώνονται όλοι τους σε μονότονες εκφράσεις και βλέμματα. Εξαίρεση ο Γκάρι Όλντμαν, ανεξέλεγκτος στα όρια του… γελοίου.

Παραδόξως, κινούμενος σε μία κινηματογραφικά υπερβίαιη εποχή, ο Μπεσόν δείχνει χαλαρωμένος! Λιγότερο εφετζίδικος, αλλά με τις εξάρσεις του, σκηνοθετεί το φόβο του θανάτου και όχι την ιεροτελεστία του. Πιστός στο στιλάκι του, ακόμα κι όταν αλλάζει σκηνικό, συντηρεί την παράδοση μέσα στη μοντέρνα ματιά του. Το διαβατήριό του; Πάντα γαλλικό…

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Το άνωθεν κείμενο είναι η κριτική που έγραψα για το περιοδικό ΣΙΝΕΜΑ (τεύχος 56) το 1995, όταν το φιλμ διανεμήθηκε για πρώτη φορά στους ελληνικούς κινηματογράφους. Σήμερα το «Λεόν» αντιμετωπίζεται σαν η υπέρτατη cult ταινία του Λικ Μπεσόν και ίσως η κριτική μου να φαντάζει κομμάτι αυστηρή, όμως, τα προβλήματα στα επί μέρους στοιχεία εξακολουθούν να υφίστανται. Και, στην τελική, η μελβιλική αναφορά που κάνω στο κείμενο είναι η καλύτερη… «άμυνα»! Πάντως, υπάρχουν συγκλονιστικές σκηνές (και κάδρα) ανθολογίας και ο Μπεσόν αυτό που ήθελε το πραγματοποίησε: κατέκτησε τον κόσμο! Όταν έχεις τέτοια οράματα (και σκηνοθετική δυναμική), τι να σου κάνει μια Γαλλία μόνη της…


MORE REVIEWS

BLOW-UP

Mod φωτογράφος μόδας κυκλοφορεί αμέριμνος σε λονδρέζικο πάρκο και τραβά ό,τι του αποσπά την προσοχή. Ανάμεσα στις εικόνες που θα εμφανίσει αργότερα, θα εντοπίσει ένα χέρι μ’ ένα πιστόλι που σημαδεύει δυο εραστές και θα πιστέψει εμμονικά πως υπήρξε μάρτυρας φόνου.

Η ΧΑΜΕΝΗ ΚΟΡΗ

Αγγλίδα μόνη, σε διακοπές στις Σπέτσες, παρατηρεί φασαριόζικη οικογένεια λουόμενων και, συνειρμικά, ο νους της «σκαλίζει» διαρκώς τραύματα του δικού της νεανικού παρελθόντος, λάθη μητρότητας κι επιλογές μιας ζωής που… έχασε.

ΟΥΠΣ 2! Ο ΝΩΕ ΞΑΝΑ ΕΦΥΓΕ...

Οι περιπέτειες του Φίνι και της Λία συνεχίζονται, αυτή τη φορά εκτός κιβωτού, όταν μετά από ένα απρόσμενο συμβάν καταλήγουν στον ωκεανό. Τώρα θα πρέπει να βάλουν τα δυνατά τους προκειμένου να επανενωθούν με την οικογένειά τους πριν να είναι αργά!

ΤΑ ΤΡΙΑ ΠΑΤΩΜΑΤΑ

Τρεις οικογένειες, οι οποίες διαμένουν σε τριώροφο κτήριο στα προάστια της Ρώμης, αντιμετωπίζουν σωρεία προβλημάτων στις εσωτερικές σχέσεις τους, που δεν λένε να λυθούν όσα χρόνια κι αν περάσουν.

ΜΑΪΣΑΜΠΕΛ

Χήρα δολοφονημένου Βάσκου πολιτικού λαμβάνει επιστολή από τον φυλακισμένο, πλέον, εκτελεστή του συζύγου της, ο οποίος εκφράζει την επιθυμία να τη συναντήσει. Τα έντεκα χρόνια που έχουν μεσολαβήσει, άραγε, μπορούν να έχουν γιατρέψει τις πληγές;