του Νίκου Παλάτου

Η σειρά ταξιδιωτικών οδηγών «Guide du Routard» πρωτοεκδόθηκε στη Γαλλία στα 1973, αποτελώντας κατά κάποιο τρόπο την ευρωπαϊκή απάντηση στους αντίστοιχους αμερικάνικους οδηγούς (όπως το «Hitch-hiker’s Guide to Europe»), απευθυνόμενοι (αρχικά) κυρίως στους backpackers. Έκτοτε, έχουν κυκλοφορήσει πάνω από εκατόν πενήντα τεύχη (για δεκάδες πόλεις και χώρες του κόσμου), με το «Routard» να έχει καταφέρει να εγκαθιδρύσει τον τίτλο του ως συνώνυμο της έγκυρης και έγκριτης ταξιδιωτικής πληροφορίας. Αυτό το τελευταίο συνέβαινε (τουλάχιστον) μέχρι σήμερα. Διότι, άπαξ της κυκλοφορίας τούτης της ταινίας, η οποία με τη σύμφωνη γνώμη του ιδρυτή τοu «Guide», Φιλίπ Γκλοαγκέν (ο οποίος κάνει κι ένα πέρασμα υποδυόμενος τον εαυτό του), φέρει φαρδιά πλατιά στον τίτλο της το περίφημο όνομα και το logo «Le Routard», δεν μπορώ να είμαι σίγουρος για το κατά πόσο… θα μείνει ανεπηρέαστη η φήμη του!

Έχοντας παρακολουθήσει τη συντριπτική πλειονότητα των καλοκαιρινών γαλλικών κωμωδιών των τελευταίων ετών, αν κάτι έχω ξεχωρίσει σε αυτές είναι ότι στην προσπάθεια τους να βγάλουν γέλιο βασίζονται σε σημαντικό ποσοστό στην… ανθρώπινη βλακεία. Στην προκειμένη, το έναυσμα της ηλιθιότητας δίνεται από τον αγαθό Γιαν, ο οποίος εξαιτίας πλήρους ανικανότητας αξιολόγησης της εκάστοτε κατάστασης, από τη στιγμή που φθάνει στο Μαρακές ως ειδικός απεσταλμένος του «Le Routard» (τρομάρα του), τα κάνει μαντάρα. Αν και σκοπός της αποστολής του είναι να ελέγξει με άκρα μυστικότητα κατά πόσο συγκεκριμένες διευθύνσεις που ο οδηγός προτείνει ως αξιόλογες εξακολουθούν να πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, εκείνος θεωρεί πρέπον να διαλαλήσει σε άπαντες την ταυτότητά του. Από την πλήρη άγνοια του για τον άγραφο αραβικό νόμο του παζαρέματος μέχρι το καλωσόρισμα από τυπικό μαροκινό οδηγό TAXI, τα καλαμπούρια έχουν να κάνουν με ανεκδοτολογικού τύπου φυλετικά στερεότυπα που δεν τα λες και ακριβώς αστεία.

Επειδή, βέβαια, με μόνο τέτοια «αστεία» ολόκληρη ταινία δεν προκύπτει, στο στόρι εισέρχεται υποπλοκή ντόπιας ξεναγού, η οποία παρασύρει τον άτυχο Γιαν σε περιπέτεια ανάκτησης πολύτιμου χάρτη, πριν δόλιος αρχαιολόγος τον πουλήσει σε μοχθηρή αρχαιοκάπηλο. Αν το κομμάτι με τις επισκέψεις του «ταξιδιωτικού εμπειρογνώμονα» στα διάφορα μαγαζιά και ξενοδοχεία είναι ανόητο, τότε με την action πλοκή του σπάνιου χάρτη και του χαμού στην έρημο με κυνηγητά και εκρήξεις, το βλακόμετρο χτυπάει κόκκινο. Κερασάκι στη σχετική τούρτα, το δίδυμο σωματοφυλάκων του προφέσορα της αρχαιολογίας, οι οποίοι ως χαρακτήρες θα κόβονταν ακόμα κι από το «Ο Ηλίθιος και ο Πανηλίθιος» (1994), διότι και η βλακεία έχει και τα όρια της! (Ειδικά) το επαναλαμβανόμενο αστείο με τις ερωτήσεις ιατρικού περιεχομένου (επειδή ο αρχαιολόγος φέρει τον τίτλο του… δόκτορα), κάθε φορά που ακούγεται, μετατρέπει την έρημο του Μαρόκου σε κάτι σαν χιονισμένη κορυφή των Άλπεων.

Τα γυρίσματα σε αυθεντικούς χώρους της πολύχρωμης Μεντίνα του Μαρακές δίνουν έναν εξωτικό τόνο αυθεντικότητας, αλλά με τι καρδιά να πεις τον καλό λόγο όταν κάθε τόσο σκάει μύτη (σε green screen!) ο Κριστιάν Κλαβιέ, είτε… από το Τόκιο να τραγουδά karaoke στα ιαπωνικά το «Les Champs Elysées», είτε… από safari στην Κένυα να κάνει χαριτωμενιές με τρεις μικρές ύαινες; Θα περίμενα (ίσως) ένα κάποιο σχόλιο σχετικά με την επιδραστικότητα των έντυπων τουριστικών οδηγών στην εποχή των κάθε λογής influencer και της «ευκολίας» του διαδικτύου, αλλά είμαι μάλλον αφελής. Εδώ για κάποιο ακατανόητο λόγο το φινάλε αποτίνει φόρο τιμής (;) στο «Ο Καουμπόι του Μεσονυχτίου» (1969), βλακείες θα λέμε τώρα;